Καταγγελία διαφήμισης εταιρίας Frezyderm στον ΕΟΦ

ΠΡΟΣ: Πρόεδρο Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Μεσογείων 284,15562 Χολαργός

ΘΕΜΑ: Αίτηση – αναφορά σχετικά με τον ελεγκτικό ρόλο του ΕΟΦ στην προώθηση και διαφήμιση των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος της εταιρίας Frezyderm

Σχετικά με τον ελεγκτικό σας ρόλο στην προστασία του μητρικού θηλασμού και στην ρύθμιση της προώθησης και διαφήμισης της αγοράς των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, όπως αυτός απορρέει από την κοινή Υπουργική Απόφαση 2008 Εναρμόνιση της Εθνικής Νομοθεσίας με Οδηγία 2006.141.ΕΚ για παρασκευάσματα για βρέφη, αιτούμαστε την παρέμβασή σας σε πρόσφατη τηλεοπτική και ραδιοφωνική διαφήμιση της εταιρίας Frezyderm.

Υπενθυμίζουμε ότι στην Υπουργική Απόφαση ορίζονται τα εξής:

Άρθρο 5 – Παράγραφος 4 –  Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη και των παρασκευασμάτων δεύτερης βρεφικής ηλικίας γίνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες για μια σωστή χρήση των προϊόντων και να μην αποθαρρύνει το θηλασμό. Η χρήση όρων όπως “εξανθρωπισμένο” (humanized), “εξομοιωμένο με το μητρικό” (maternalized), “προσαρμοσμένο” (adapted) ή παρομοίων απαγορεύεται.

5. Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη περιλαμβάνει επιπλέον τη λέξη “προσοχή” ή ανάλογη προειδοποίηση ακολουθούμενη από τις ακόλουθες υποχρεωτικές ενδείξεις.

α) ένδειξη σχετικά με την ανωτερότητα του θηλασμού,

β) σύσταση για τη χρησιμοποίηση του προϊόντος μόνο εφόσον ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων προσώπων με ειδίκευση στην ιατρική, στον τομέα της διατροφής ή στη φαρμακευτική ή άλλων προσώπων ασχολούμενων επαγγελματικά με τη φροντίδα της μητέρας και του παιδιού.

6. Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη δεν περιλαμβάνει εικόνες βρεφών, ούτε άλλες εικόνες ή κείμενα που να εξιδανικεύουν τη χρήση του προϊόντος. Μπορεί ωστόσο να περιέχει σχήματα που διευκολύνουν των αναγνώριση του προϊόντος και που απεικονίζουν τον τρόπο ετοιμασίας του.

9. Οι απαιτήσεις, οι απαγορεύσεις και οι περιορισμοί που αναφέρονται στις παραγράφους 4 έως 8 ισχύουν και για:

β) τη διαφήμιση.

Άρθρο 6 – ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

1. Η διαφήμιση των παρασκευασμάτων για βρέφη πραγματοποιείται μόνο μέσω εκδόσεων που ειδικεύονται στη φροντίδα των βρεφών ή στις επιστημονικές δημοσιεύσεις.

Εφόσον κριθεί αναγκαίο, είναι δυνατόν μετά από γνώμη του ΕΟΦ, δι` αποφάσεως του Υπουργού Υγείας και Κοιν. Αλληλεγγύης, να περιορισθεί περισσότερο ή να απαγορευθεί η διαφήμιση τους.

Οι διαφημίσεις αυτές των παρασκευασμάτων για βρέφη υπόκεινται στους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 5 παρ. 4 έως 8, και άρθρο 5 παρ. 9 στοιχείο β` και περιέχουν μόνο επιστημονικές και πραγματικές πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές δεν πρέπει να υπονοούν ή να δημιουργούν την πεποίθηση ότι η χορήγηση τροφής με θήλαστρο (μπιμπερό) δίνει ανάλογα ή καλύτερα αποτελέσματα από το μητρικό θηλασμό.

Άρθρο 7

ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ – ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

 1. Ο ΕΟΦ διασφαλίζει την αντικειμενική και πλήρη πληροφόρηση σχετικά με τη διατροφή των βρεφών και των νηπίων προς χρήση των οικογενειών και όσων απασχολούνται στον τομέα της διατροφής βρεφών και νηπίων σχετικά με το σχεδιασμό, τις διατάξεις, τη μορφή και τη διάδοση πληροφοριών και τον έλεγχο τους.

2. Ο ΕΟΦ ελέγχει ότι τα πληροφοριακά και μορφωτικά υλικά, γραπτά ή οπτικοακουστικά, που έχουν σχέση με τη διατροφή των βρεφών και στόχο να φθάσουν στις κυοφορούσες και στις μητέρες των βρεφών και νηπίων, περιλαμβάνουν σαφή πληροφοριακά στοιχεία σε σχέση με όλα τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τα πλεονεκτήματα και η ανωτερότητα του θηλασμού,

β) το θηλασμό και την προπαρασκευή και διατήρηση του θηλασμού,

γ) τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζει για το θηλασμό η εισαγόμενη μερική χορήγηση του θηλάστρου (μπιμπερό),

δ) τη δυσκολία επαναφοράς του θηλασμού όταν έχει διακοπεί,

ε) όπου απαιτείται την ενδεδειγμένη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.

Στην περίπτωση που το υλικό αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη, οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της χρήσης τους, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλες τροφές ή μεθόδους διατροφής και ειδικότερα, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη. 

Το υλικό αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε εικόνα η οποία εξιδανικεύει τη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.

3. Η παροχή πληροφοριακού ή άλλου μορφωτικού υλικού εκ μέρους των παρασκευαστών ή των πωλητών, γίνεται μόνο μετά από αίτημα και με την γραπτή έγκριση του ΕΟΦ ή με βάση τις οδηγίες που δίδονται από τον ΕΟΦ για το σκοπό αυτό.

Η πρόσφατη τηλεοπτική και ραδιοφωνική διαφήμιση της εταιρίας Frezyderm αφορά αρχικά το γάλα σε σκόνη της εταιρίας Mommy που προορίζεται για εγκύους και θηλάζουσες μητέρες. Προβάλλεται με ιδανικό τρόπο μια έγκυος γυναίκα να παρουσιάζει ότι κάνει το καλύτερο και για την ίδια και το έμβρυό της, με ένα εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη, για το οποίο δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό αποδεικτικό στοιχείο αναγκαιότητας ή ωφελιμότητας, εφόσον ως γνωστόν εάν δεν τίθεται ιατρικό θέμα οι έγκυες και θηλάζουσες δεν πρέπει να παίρνουν συμπληρώματα ή υποκατάστατα ειδικά όταν ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή. Ο ισχυρισμός ότι μια μητέρα που θηλάζει έχει ανάγκη από ειδικό γάλα είναι αναπόδεικτος και δημιουργεί ειδικές απαιτήσεις για τον θηλασμό χωρίς λόγο. Η αιτίαση που ακούγεται “για υγιή ανάπτυξη του εμβρύου και «ποιοτικό» (!) θηλασμό» δεν έχει καμία επιστημονική βάση.

Η διαφήμιση στο τέλος της καταλήγει σε εικόνα με τρία πανομοιότυπα κουτιά υποκατάστατων μητρικού γάλακτος στην σειρά, το Frezylac Pure 1ης βρεφικής ηλικίας, 2ης βρεφικής ηλικίας και 3ης βρεφικής ηλικίας. Παράλληλα η μητέρα ακούγεται να λέει: «Και αποκλειστικά για το μωρό μου, Frezylac Pure». Η διαφήμιση υποκατάστατου μητρικού γάλακτος από την γέννηση παραβιάζει εμφανώς την εθνική νομοθεσία.

Δεν αναγράφεται τίποτα πουθενά στο πλάνο για το θηλασμό και την ανωτερότητά του, ότι δεν συστήνεται αυτό το προϊόν σε θηλάζοντα βρέφη, δεν υπάρχει πουθενά η επισήμανση της λέξης ΠΡΟΣΟΧΗ ή άλλης ισοδύναμης. Η διαφήμιση προβάλλει το εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη της εταιρίας με ιδανικά πρότυπα, εδώ μια όμορφη και ήρεμη έγκυος μέλλουσα μητέρα, ως ιδανική διατροφή για εγκύους, θηλάζουσες και έπειτα για τα βρέφη τους.

Είναι προφανές ότι στόχος της εταιρίας δεν είναι τόσο η προώθηση του «ειδικού» γάλακτος για μητέρες, αλλά η προώθηση συνολικά του εταιρικού ονόματος στις ελληνικές οικογένειες, καθώς και κυρίως η διασταυρούμενη προώθηση όλων των παρασκευασμάτων για βρέφη που διαθέτει με την δημιουργία εταιρικής πίστης στον καταναλωτή στο «σύστημα διατροφής» της εταιρίας, και όλα αυτά χωρίς καμία λέξη για τον μητρικό θηλασμό, και προωθώντας με αυτόν τον τρόπο υποκατάστατα του μητρικού θηλασμού από την γέννηση.

Πρόκειται για παραβίαση της νομοθεσίας και επιθετικό μάρκετιγκ, που αφήνει απροστάτευτο τον μητρικό θηλασμό, υποσκάπτει την κρίση των γονιών, απέχει από την αντικειμενική πληροφόρηση και παραβιάζει τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκαταστάτων Μητρικού Γάλακτος.

Σας καλούμε να δραστηριοποιηθείτε για την άμεση απόσυρση της παραπλανητικής διαφήμισης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Σας καλούμε να μεριμνήσετε για την υγεία των βρεφών και την δημόσια υγεία, όπως οφείλετε σύμφωνα με τον Νόμο.

Αιτούμαστε 1) της άμεσης συμμόρφωσης, επιβολής κυρώσεων στην εταιρεία FREZYDERM για την παράνομη διαφήμισή της και 2) της απαγόρευσης προβολής της, τουλάχιστον για το τμήμα-κομμάτι προβολής του βρεφικού γάλακτος FREZYDERM PURE, όπου προβάλλεται έπειτα από την ιδανική εικόνα εγκύου που σιτίζεται με εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη, χωρίς να αναγράφονται ευδιάκριτα οι υποχρεωτικές εκ του νόμου επισημάνσεις. Σας παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε τα αποτελέσματα των σχετικών ενεργειών σας προς την παραβάτη εταιρεία FREZYDERM.

Ο Πρόεδρος του IBFAN Ελλάδας
Στέλιος Παπαβέντσης