Μητρικό γάλα: Νέα ανακάλυψη για τις ιδιότητές του και την καταπολέμηση του πιο διαδεδομένου ιού

Για δεκαετίες, οι αρχές δημόσιας υγείας προβληματίζονταν σχετικά μ’ένα εκπληκτικό γεγονός για τον ιό HIV: Μόνο περίπου 10-20 % των βρεφών που θηλάζουν από μολυσμένες μητέρες, προσβάλλονται από τον ιό. Ωστόσο, τα τεστ δείχνουν ότι ο HIV υπάρχει πράγματι στο μητρικό γάλα κι έτσι τα παιδιά αυτά εκτίθενται στον ιό πολλές φορές ημερησίως για τους πρώτους μήνες (ή ακόμη και χρόνια) της ζωής τους.

Μια ομάδα επιστημόνων και γιατρών από το Πανεπιστήμιο Duke ανακάλυψαν τον λόγο για τον οποίο αυτά τα μωρά δεν μολύνονται. Το ανθρώπινο μητρικό γάλα περιέχει μια φυσική πρωτεΐνη που ονομάζεται Tenascin C εξουδετερώνει τον ιό HIV και, στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή εμποδίζει από το να περάσει ο ιός από τη μητέρα στο παιδί. Υποστηρίζουν δε ότι η εν λόγω πρωτεΐνη θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι πολύτιμο ως εργαλείο για την καταπολέμηση του HIV-για τα βρέφη και τους ενήλικες που είτε είναι οροθετικοί στον ιό HIV, είτε διατρέχουν κίνδυνο να μολυνθούν.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences, εμπνεύστηκε από προηγούμενες εργασίες από άλλους ερευνητές που έδειχναν ότι, τόσο σε καλλιέργειες ιστών όσο και σε ζωντανά ποντίκια, το μητρικό γάλα από μητέρες που δεν είχαν προσβληθεί από τον ιό HIV ήταν φυσικά προικισμένο με ιδιότητες κατά του ιού HIV.

Ως μέρος της μελέτης, οι ερευνητές, χρησιμοποιώντας διάφορα φίλτρα, διαχώρισαν τις πρωτεΐνες του μητρικού γάλακτος με βάση το μέγεθος, το ηλεκτρικό φορτίο και άλλα χαρακτηριστικά – και δοκίμασαν πιο από αυτά τα μέρη, όταν προστίθεται σε μια ιστοκαλλιέργεια, θα μπορούσε να εμποδίσει τη μόλυνση των κυττάρων από τον ιό HIV. Τελικά, παρατήρησαν ότι μία συγκεκριμένη πρωτεΐνη υπερίσχυε με την παρουσία της σε κάθε διαχωρισμένο τμήμα μητρικού γάλακτος που ήταν ανθεκτικά στον ιό HIV. Αυτή ήταν η Tenascin C.

Ο ερευνητές υποστηρίζουν ότι ενδεχομένως να υπάρχουν και άλλα φυσικά στοιχεία στο γάλα που μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο στην καταπολέμηση του HIV.

Όποιοι όμως και αν είναι αυτοί οι άλλοι παράγοντες, η διαπίστωση αυτή δικαιώνει τις πρόσφατες αλλαγές στους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών, που συνιστούν ακόμα και οι οροθετικές μητέρες σε φτωχές χώρες να θηλάζουν, δεδομένου ότι λαμβάνουν αντιρετροϊκά φάρμακα για την καταπολέμηση του ιού. Αυτό συμβαίνει γιατί – όπως στατιστικά στοιχεία επιβεβαιώνουν – τα τεράστια θρεπτικά οφέλη και η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος που απορρέουν μέσω του μητρικού θηλασμού, αντισταθμίζουν την σχετικά μικρή πιθανότητα μετάδοσης του HIV μέσω του θηλασμού.

Ένα άμεσο πλεονέκτημα αυτής της πρωτεΐνης, λέει η Sallie Permar – επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, είναι το γεγονός ότι η πρωτεΐνη «είναι σαν να είναι εγγενώς ασφαλής, εφόσον είναι ήδη ένα συστατικό του μητρικού γάλακτος. Είναι κάτι που τα μωρά τρώνε καθημερινά. Άλλες πιθανές θεραπείες, αντιθέτως, θα πρέπει να εξετάζονται για τοξικότητα.»

Όμως η παρουσία της Tenascin C στο μητρικό γάλα φέρνει στην επιφάνεια ένα βαθύτερο ερώτημα: Γιατί το μητρικό γάλα περιέχει μια φυσική πρωτεΐνη που μάχεται τον ιό HIV ; –  Ένας ιός που εξελίχθηκε πολύ πρόσφατα στην ιστορία μας, κάποια στιγμή στις αρχές του 20ου αιώνα

«Δε νομίζω ότι το μητρικό γάλα καταπολεμά αποκλειστικά τον ιό HIV, αλλά έχουν υπάρξει κι άλλες σχετικές λοιμώξεις που έχουν ξεπεραστεί μέσω του θηλασμού», υποστηρίζει η Sallie Permar. «Η δουλειά μας έχει δείξει ότι η δραστηριότητα της Tenascin C δεν προορίζεται αποκλειστικά για την καταπολέμηση του ιού HIV. Πιστεύουμε ότι είναι μια ευρέος φάσματος αντιμικροβιακή πρωτεΐνη.»

Με άλλα λόγια, η Tenascin C είναι αποτελεσματική κατά την καταπολέμηση μεγάλης ποικιλίας λοιμώξεων. Το γεγονός ότι οι ιδιότητές της δεσμέυουν τα σωστά σημεία του εξωτερικού περιβλήματος του HIV, έτσι ώστε να καταπολεμά την μετάδοση του ιού», όπως η Sallie Permar το θέτει, είναι «ένα δώρο της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους».

Original article