Οι κίνδυνοι από την χορήγηση συμπληρώματος τις πρώτες μέρες ζωής του παιδιού

Πολλοί επαγγελματίες υγείας μας συμβουλεύουν με μεγάλη ευκολία να δώσουμε στο μωρό μας συμπλήρωμα ξένου γάλακτος, όταν παρουσιαστεί οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας στο μωρό ή στη μητέρα (πχ. ίκτερος, πόνος στις θηλές, ανεπαρκής πρόσληψη βάρους, ΓΟΠ, κλπ), χωρίς να λάβουν υπόψη τους τις τελευταίες επιστημονικές μελέτες και έρευνες σχετικά με το θηλασμό.

Ο κανόνας Νο1 είναι: θηλάστε το μωρό και μόνο όταν υπάρχει σοβαρός λόγος, ειδικά αν τα προβλήματα του μωρού συσσωρεύονται αφού κανείς δεν τα διαχειρίζεται σωστά, μπορεί το συμπλήρωμα να είναι απαραίτητο. Δεν σας λέω να μην δώσετε φόρμουλα ή ότι αν το κάνετε θα πρέπει να αισθάνεστε ένοχη. Θέλω όμως να σας οπλίσω με γνώση ώστε να πάρετε μια σωστή απόφαση σχετικά με το συμπλήρωμα, αφού πρώτα ενημερωθείτε για όλα τα δεδομένα σχετικά με αυτό και καταλάβετε την επίδραση που μπορεί να έχει τόσο στο μωρό σας όσο και στο θηλασμό.

1. Το συμπλήρωμα μπορεί να σας οδηγήσει σε περισσότερα προβλήματα.Η χορήγηση συμπληρώματος φόρμουλας κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών, ακόμα και μικρής ποσότητας, μπορεί να μας οδηγήσει σε περισσότερα προβλήματα από αυτά που υποτίθεται ότι πρόκειται να λύσει.

Καταρχήν θα αμφισβητήσετε την ικανότητα του σώματός σας να θρέψει το μωρό σας, αλλά και την ικανότητα του ίδιου του μωρού, ότι μπορεί να θηλάσει χωρίς τη βοήθεια συμπληρώματος. Βασικά, εάν μας πουν ότι χρειάζεται να δώσουμε στο μωρό μας συμπλήρωμα, είναι το ίδιο με το να μας πουν ότι το γάλα μας δεν είναι αρκετό για το μωρό μας. Πολλές μητέρες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σώμα τους και στο μωρό τους ακριβώς αυτή τη στιγμή και, ειδικά οι πρωτότοκες μητέρες, μπορεί να μην την ξανακερδίσουν ποτέ. Αμφισβητούν την ικανότητά τους να ικανοποιήσουν το μωρό τους γενικά και εγκαταλείπουν το θηλασμό πρόωρα. Υπάρχουν πολλές αξιόπιστες μελέτες οι οποίες αποδεικνύουν ότι η χορήγηση ενός μόνο μπιμπερό με φόρμουλα τις πρώτες μέρες τη ζωής, καθώς και η δωρεά του πακέτου του μαιευτηρίου, το οποίο περιέχει δωρεάν δείγματα φόρμουλας, έχουν σαν αποτέλεσμα την μείωση της συνολικής διάρκειας του θηλασμού (Parry et al, 2013, Hall et al, 2002; Hornell et al, 2001, Rosenberg et al, 2008).

Δεύτερον, η χορήγηση συμπληρώματος φόρμουλας μπορεί να μειώσει πραγματικά την παραγωγή μας. Οι μαστοί μας χρειάζονται συνεχή διέγερση από το στόμα του μωρού για να παράγουν το τέλειο, σε ποιότητα και ποσότητα, γάλα για το μωρό μας. Το συμπλήρωμα σημαίνει λιγότερους θηλασμούς, άρα παραγωγή λιγότερου μητρικού γάλακτος.

Τρίτον, η χορήγηση συμπληρώματος με μπιμπερό θα κάνει το μωρό να μάθει σε έναν άλλο τρόπο σίτισης, γιατί ο τρόπος που πιάνει το μωρό το στήθος είναι τελείως διαφορετικός από τον τρόπο που πιάνει τη θηλή του μπιμπερό. Ο θηλασμός είναι μεν μια ενστικτώδης διαδικασία, αλλά υπάρχει μια περίοδος εκπαίδευσης, συνήθως μερικών ημερών και πολλά μωρά χρειάζονται αυτή την εκπαίδευση και το χρόνο για να μπορέσουν να θηλάσουν αποτελεσματικά. Πολλά μωρά που ταΐζονται με το μπουκάλι εξαρχής, σύντομα δείχνουν μια προτίμηση στη γρήγορη ροή του μπιμπερό και αρνούνται τελείως το στήθος, ή δυσκολεύονται πάρα πολύ να θηλάσουν και προκαλούν πληγές στις θηλές της μητέρας, γιατί έχουν μάθει το διαφορετικό τρόπο σίτισης από τη θηλή του μπιμπερό.

2. Συνήθως δεν είναι καθόλου απαραίτητο.Ναι, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το συμπλήρωμα είναι απαραίτητο. Και υπάρχουν επίσης σπάνιες περιπτώσεις που μπορεί να χρειαστεί  να δοθεί στο μωρό ειδική φόρμουλα. Ωστόσο, εάν κάποιος διαχειριστεί το θηλασμό σωστά, υπάρχουν πολύ λίγες περιπτώσεις στις οποίες το μωρό χρειάζεται συμπλήρωμα και υπάρχουν ακόμα λιγότερες περιπτώσεις στις οποίες ο θηλασμός θα πρέπει να διακοπεί τελείως. Και στις σπάνιες περιπτώσεις που χρειάζεται να δοθεί στα μωρά συμπλήρωμα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας  (World Health Organization (WHO), 2003) συστήνει την χορήγηση φόρμουλας μόνο σαν τελευταία λύση. Για την ακρίβεια λέει ότι τα μωρά θα πρέπει να σιτίζονται κατά προτίμηση με την ακόλουθη σειρά: α) στο στήθος, β) με αντλημένο μητρικό γάλα και με τη χρήση ποτηριού, κουταλιού ή σύριγγας και σίγουρα όχι με μπιμπερό, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα θηλασμού, γ) με μητρικό γάλα από τράπεζα γάλακτος και τέλος δ) με φόρμουλα.

3. Μπορεί να ακυρώσει κάποια από τα οφέλη του θηλασμού. Εάν δοθεί στο μωρό σας συμπλήρωμα φόρμουλας, μπορεί να αλλάξει τελείως, για πολλές εβδομάδες, η ωφέλιμη βακτηριακή χλωρίδα του εντέρου του μωρού, η οποία επιτυγχάνεται μόνο με το θηλασμό. Τα καλά βακτήρια και τα αντισώματα που περιέχονται στο πρωτόγαλα είναι υπεύθυνα για την ανοσοποίηση του μωρού και την προστασία του από πολλές ασθένειες όπως ο στρεπτόκοκκος, ο σταφυλόκοκκος, ο ροταϊός, κλπ. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πανικοβληθείτε ή να αισθανθείτε ένοχη εάν αναγκαστήκατε να δώσετε συμπλήρωμα στο μωρό παρά τη θέλησή σας. Μερικές φορές αυτό είναι πραγματικά απαραίτητο.

Θέλω να πιστεύω ότι όλες οι μητέρες κάνουν το καλύτερο που μπορούν για τα μωρά τους, δεδομένων των συνθηκών, και ότι πρέπει να πιέσουμε να αλλάξουν οι συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας γύρω από το θηλασμό και όχι να στήνουμε τις μαμάδες στον τοίχο. Εάν πράγματι είναι απαραίτητο να δοθεί συμπλήρωμα στο μωρό, ελπίζω ότι γνωρίζοντας τα δεδομένα γύρω από τη φόρμουλα οι μητέρες θα κινητοποιηθούν και θα αρχίσουν να απαιτούν την δημιουργία τραπεζών γάλακτος από το κράτος ή/και πιο αυστηρούς ελέγχους από την βιομηχανία του ξένου γάλακτος, ώστε όλα τα μωρά να έχουν πρόσβαση σε ελεγμένο, ασφαλές συμπλήρωμα μητρικού ή/και ξένου γάλακτος.

Εάν ο γιατρός σας, οι φίλοι ή οι συγγενείς σας πουν ότι χρειάζεται να δώσετε στο μωρό σας συμπλήρωμα, πριν το κάνετε φροντίστε να συμβουλευτείτε κάποιον πιστοποιημένο σύμβουλο θηλασμού IBCLC ή σύμβουλο της La Leche League.

Και μην ξεχνάτε: κάτι που είναι απαραίτητο για κάποια μητέρα δεν είναι οπωσδήποτε απαραίτητο για όλες.

Ενημερωθείτε επίσης από:

http://www.bfmed.org/Media/Files/Protocols/Protocol%2022%20Jaundice.pdf

World Health Organization. Global strategy for infant and young child feeding. Geneva, 2003

http://pediatrics.aappublications.org/content/early/2013/09/18/peds.2013-0724

 

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC