Άρθρα

Με χρησιμοποιεί σαν πιπίλα!

πιπίλα

Είναι ίσως η πιο συνηθισμένη συζήτηση στις ομάδες θηλασμού και στα φόρουμς των μητέρων και κάθε φορά κρατιέμαι να μην φωνάξω «Ναι, τα μωρά θηλάζουν και για ανακούφιση, το έχουν απόλυτη ανάγκη, γι’ αυτό άλλωστε εφευρέθηκαν οι πιπίλες!».

Ναι, τα μωρά είναι εξαρτημένα και αντλούν ανακούφιση και παρηγοριά από τη μητέρα τους. Είναι τα σταθερό σημείο αναφοράς τους. Πού είναι το πρόβλημα;;; Δεν είναι άραγε προτιμότερο και πιο φυσιολογικό τα μωρά να είναι εξαρτημένα και να έχουν ως σταθερό σημείο αναφοράς τη μαμά τους, παρά ένα αντικείμενο;

Ξέρω ότι η κοινωνία μας ασκεί τρομερή πίεση να κάνουμε τα παιδιά μας ανεξάρτητα όσο πιο σύντομα γίνεται, αλλά τα μωρά είναι τόσο μικρά και αβοήθητα και εξαρτημένα από μας για τόσο λίγο καιρό….. Είτε το πιστεύετε είτε όχι, αυτός ο καιρός περνάει πολύ γρήγορα και το μωρό σας θα είναι πολύ απασχολημένο με την εξερεύνηση του κόσμου γύρω του, πολύ απασχολημένο για να θέλει να είναι μαζί σας και ο καιρός που η μαμά μπορούσε να ικανοποιήσει κάθε του ανάγκη με το σώμα της θα έχει περάσει για πάντα. Το στήθος μας έχει την μαγική ικανότητα να ικανοποιεί κάθε ανάγκη του μωρού: ορμόνες για να το βοηθήσουν να κοιμηθεί (ναι, γι’ αυτό θηλάζει για να κοιμηθεί, ναι, είναι φυσιολογικό και όχι, δεν κρατάει για πάντα!), τροφή, αντισώματα, ζεστασιά, ασφάλεια, παρηγοριά, η λίστα είναι πολύ μεγάλη…..

Μη θρεπτικός θηλασμός (ή «θηλασμός για ανακούφιση») είναι η απαλή θηλαστική κίνηση που κάνει το μωρό προς το τέλος του θηλασμού, όταν ο ρυθμός απομύζησης-κατάποσης έχει μειωθεί. Έχει τεράστια σημασία για το μωρό, για πολλούς λόγους: νευρολογικά, ψυχολογικά και αναπτυξιακά, τόσο μεγάλη που αν ένα μωρό τρέφεται από το μπιμπερό, θα πρέπει να έχει πρόσβαση και σε μια πιπίλα.

Αλλά τι είναι στ’ αλήθεια η πιπίλα; Είναι μια τεχνητή θηλή, ένα αντίγραφο, ένα υποκατάστατο του αληθινού. Όταν ένα μωρό που θηλάζει αρνείται την πιπίλα και προτιμά την αληθινή θηλή, θα πρέπει στ’ αλήθεια να σοκαριζόμαστε; Τα μωρά μας δεν είναι χαζά!

Αν κάποια μητέρα θέλει να χρησιμοποιεί πιπίλα και είναι ενημερωμένη για τις πιθανές συνέπειες από την χρήση της, είναι δικαίωμά της. Όμως έχουμε φτάσει στο σημείο όπου μια μητέρα που θηλάζει το μωρό της για ανακούφιση προκαλεί πανικό στις άλλες μητέρες και ακούει ατάκες όπως «του μαθαίνεις κακές συνήθειες», «σε χρησιμοποιεί», «δεν θα κοιμηθεί ποτέ μόνο του», και πολλούς ακόμα μύθους.

Τα μωρά έχουν ένστικτα που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με αυτά που αποδέχεται η κοινωνία μας σήμερα. Το μωρό του ανθρώπου γεννιέται με ανεπτυγμένο μόνο το 25% του εγκεφάλου του. Το υπόλοιπο 75% αναπτύσσεται μετά την γέννηση. Ως συνέπεια αυτής της ανωριμότητας, το μωρό εξαρτάται πλήρως από την μητέρα του, ειδικά τους πρώτους 6-12 μήνες της ζωής του.  Είναι προγραμματισμένα να βρίσκονται κοντά στη μαμά τους, να τρώνε λίγο και συχνά και να κλαίνε όταν απομακρύνονται από αυτήν.

Αντί όμως να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες του μωρού μας, πολλοί είναι αυτοί που μας λένε να δώσουμε στο μωρό πιπίλα κι έτσι βλέπουμε παιδιά με την πιπίλα στο στόμα μέχρι τα 4 ή 5 τους χρόνια.

Η ανακούφιση του μωρού μέσω του θηλασμού και η ανταπόκριση στις ανάγκες του δεν θα το κάνει πιο γκρινιάρικο, απαιτητικό, αντικοινωνικό, εξαρτημένο ή οτιδήποτε άλλο αρνητικό ακούσετε – η ανακούφιση μέσω του θηλασμού είναι αναμενόμενη από βιολογικής άποψης. Στην πραγματικότητα, όλο και περισσότερες έρευνες αποδεικνύουν  ότι όσο πιο πολύ ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες του μωρού, τόσο πιο ανεξάρτητο, ασφαλές και κοινωνικό γίνεται το παιδί. Αν το καλοσκεφτείτε αυτό έχει ένα νόημα σε σχέση με την ανθρώπινη φύση – όσο πιο ασφαλείς αισθανόμαστε, τόσο πιο σίγουροι για τον εαυτό μας είμαστε. Η εκβίαση της ανεξαρτησίας και της αποχώρησης από την μητέρα, στην πραγματικότητα οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα, σε ένα παιδί που ψάχνει για πάντα την επιβεβαίωση και την αποδοχή.

Όπως αναφέραμε ήδη, το στήθος είναι το φυσιολογικό και η πιπίλα το υποκατάστατο και με την τελευταία έχουμε κάποιους πιθανούς κινδύνους. Πολλές μελέτες έχουν αναδείξει διάφορα θέματα που προκύπτουν από την χρήση της πιπίλας και ενώ οι έρευνες δεν μπορούν ποτέ να αποδείξουν κάτι με ακρίβεια 100%, όταν πολλές έρευνες έχουν παρόμοια αποτελέσματα, τότε αξίζει τον κόπο να τις λάβουμε υπόψην πριν πάρουμε τις αποφάσεις μας.

Κάποια μωρά χρησιμοποιούν την πιπίλα χωρίς καμία φανερή συνέπεια ή πρόβλημα, ενώ σε κάποια άλλα η χρήση της προκαλεί προβλήματα σχεδόν αμέσως. Ο χρόνος χρήσης παίζει σημαντικό ρόλο – πχ. η χρήση της πιπίλας κατά τη διάρκεια της οδήγησης, ή για να καθησυχάσουμε το ένα δίδυμο την ώρα που ασχολούμαστε με το άλλο, ειδικά όταν ο θηλασμός έχει πια εδραιωθεί, μπορεί φυσικά να είναι πολύ χρήσιμη και χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες στα περισσότερα μωρά. Αλλά η συχνή και παρατεταμένη χρήση της μπορεί να δημιουργήσει «εθισμό», παιδιά που δεν τα βλέπεις ποτέ χωρίς αυτήν στο στόμα. Βλέπω επίσης πολλές μητέρες που δίνουν πιπίλα στα μωρά για να μην φωνάζουν, ή μόλις έχουν τελειώσει το θηλασμό και παρόλο που φαίνονται απολύτως ευχαριστημένα. Για μένα τέτοιου είδους χρήση είναι εντελώς ακατάλληλη….

πιπίλα

  • Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (ΣΑΒΘ)– Ενώ κάποιες έρευνες φαίνεται να δείχνουν μειωμένο κίνδυνο με την χρήση της πιπίλας, κάποιες άλλες καταλήγουν στο ότι οι πιπίλες αυξάνουν τον κίνδυνο επειδή ασκούν αφύσικη πίεση στη στοματική κοιλότητα και στο λάρυγγα. Το πιο σημαντικό κομμάτι όμως αυτών των ερευνών δείχνει ότι η διακοπή της χρήσης πιπίλας δημιουργεί τον πιο μεγάλο κίνδυνο.
  • Αλλαγές στην στοματική ανάπτυξη – πολλές μελέτες έχουν καταλήξει σε αρνητικά αποτελέσματα σε σχέση με την χρήση της πιπίλας και την οδοντοφυΐα, την τερηδόνα και την σύγκλειση των σιαγόνων (Bowden, Paunio, Rautava & Sillanpaa,Karjalainen, Ronning, et al,Ollila, Niemela, et al, Gizani, Vinckier & Declerck). Η μακροχρόνια χρήση της επίσης έχει συνδεθεί με αλλαγές στην δομή του στόματος και του προσώπου, καθώς  και με μακροπρόθεσμα ζητήματα όπως η υπνική άπνοια (αν και ο κίνδυνος είναι πολύ μεγαλύτερος για τα παιδιά που δεν θηλάζουν καθόλου).
  • Μειωμένη διάρκεια θηλασμού – πολλές έρευνες έχουν συσχετίσει την πρόωρη χρήση του μπιμπερό και της πιπίλας με μικρότερη διάρκεια θηλασμού. Μια από αυτές συμπεραίνει: «Οι πιπίλες είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος αποθηλασμού από μητέρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες με το θηλασμό». Και μια άλλη μελέτη καταλήγει: «Ανάμεσα σε 249 παιδιά που θήλαζαν ακόμα τον πρώτο μήνα, ο κίνδυνος να αποθηλάσουν οποτεδήποτε μεταξύ 1-24 μηνών ήταν μεγαλύτερος στα παιδιά που έπαιρναν πιπίλα, παρά σ’ αυτά που δεν έπαιρναν».
    Εδώ πιστεύω ότι το πώς χρησιμοποιείται η πιπίλα παίζει σημαντικό ρόλο. Ένα μωρό που έχει την πιπίλα για «ανακούφιση», είναι πολύ πιο πιθανό να αποθηλάσει και να «κολλήσει» σε ένα άλλο αντικείμενο παρηγοριάς – αυτά είναι τα μωρά που αποθηλάζουν μόνα τους πολύ νωρίτερα από το φυσιολογικό μέσο όρο. Αυτό ταιριάζει και με τα ευρήματα μιας άλλης μελέτης, η οποία βρήκε ότι όσο περισσότερες φορές την ημέρα χρησιμοποιείται η πιπίλα, τόσο πιο μεγάλος ο κίνδυνος για πρόωρο αποθηλασμό.
  • Λιγότερος χρόνος στο στήθος – τις πρώτες εβδομάδες της ζωής, η πείνα ρυθμίζεται από μια ορμόνη που λέγεται CCK (Χολοκυστοκινίνη). Μετά το τάισμα το μωρό έχει υψηλά επίπεδα αυτής τη ορμόνης, που σημαίνει ότι είναι χορτάτο, όμως τα επίπεδα πέφτουν στα επόμενα 10-20 λεπτά, και τότε νομίζει ότι πεινάει ξανά. Μπορεί αυτός ο κύκλος να γίνει πολλές φορές την ημέρα, πριν το μωρό πέσει τελικά σε βαθύ ύπνο. Υπάρχει μια υπόθεση η οποία λέει ότι αυτό το σύστημα επιτρέπει στο μωρό να γεμίσει όλο το πεπτικό του σύστημα, ώστε η πείνα να μην ταράξει τελικά τον βαθύ ύπνο του μωρού. Το σημείο-κλειδί είναι ότι το πιπίλισμα και όχι η κατάποση είναι αυτό που κάνει το παιδί να αισθάνεται χορτάτο και άρα οι πιπίλες μπορεί να κάνουν το μωρό να χάσει γεύματα κι αυτό έχει σαν περαιτέρω συνέπεια τα εξής:
  • Μειωμένη παραγωγή γάλακτος – καθώς ο θηλασμός εδραιώνεται, ο μόνος τρόπος για να παράγει αρκετό γάλα το σώμα της μητέρας είναι το μωρό να θηλάζει συχνά και να αδειάζει το στήθος αποτελεσματικά. Όταν δίνουμε πιπίλα από την αρχή στο μωρό, μπορεί να χάνει γεύματα εξαιτίας της και άρα να αποτρέπει το σώμα της μητέρας από το να παράγει αρκετό γάλα. Έχοντας υπόψη ότι η πιο συνηθισμένη αιτία μη θηλασμού είναι η «ανεπαρκής παραγωγή γάλακτος» (είτε αληθινή είτε όχι) και ότι τα περισσότερα μωρά παίρνουν από την αρχή πιπίλα, είναι προφανές ότι αυτός είναι ένας αποτρεπτικός μηχανισμός.
  • Μειωμένη πρόσληψη βάρους – διάφορες μελέτες έχουν βρει ότι η συχνή χρήση της πιπίλα σχετίζεται με λιγότερους θηλασμούς και μικρότερη πρόσληψη βάρους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ομάδα των μωρών που έπαιρνε πιπίλα θήλαζε περίπου μία φορά λιγότερο την ημέρα και είχε 15-30 λεπτά θηλασμού λιγότερα κατά τη διάρκεια των πρώτων 4 μηνών της ζωής, απ’ ότι η ομάδα που δεν χρησιμοποιούσε πιπίλα. Κατά τη διάρκεια των πρώτων 2 μηνών τα μωρά που χρησιμοποιούσαν πιπίλα είχαν κατά μέσο όρο 0,5 λιγότερους θηλασμούς ανά ημέρα και 15-30 λεπτά μεγαλύτερα διαστήματα μεταξύ των θηλασμών, απ’ ότι αυτά που δεν έπαιρναν πιπίλα.
  • Σύγχυση θηλών – ο θηλασμός μιας τεχνητής θηλής είναι εντελώς διαφορετικός από το θηλασμό στο στήθος. Η πιπίλα είναι σκληρή και άκαμπτη. Η θηλή μας είναι μαλακή και ευέλικτη. Το μωρό πρέπει να ανοίξει το στόμα του διάπλατα για να προσκολληθεί στο στήθος σωστά και η θηλή φτάνει μέχρι πίσω στο στόμα του, μακριά από τα ούλα και την γλώσσα. Η μητέρα μπορεί να πιέσει για να βάλει την πιπίλα στο κλειστό στόμα του μωρού, αλλά όχι και το στήθος της. Οι μύες του στόματος, του προσώπου και της γλώσσας κινούνται διαφορετικά όταν το μωρό έχει στο στόμα την πιπίλα. Η κίνηση που κάνει σε ένα μπιμπερό ή σε μια πιπίλα δεν θα βγάλει ποτέ γάλα από το στήθος. Το να προσφέρεις ταυτόχρονα στήθος και πιπίλα ή μπιμπερό τις πρώτες εβδομάδες ζωής, μπορεί να μπερδέψει πάρα πολύ ένα μωρό που μαθαίνει να θηλάζει. Ένα μωρό που προσπαθεί να θηλάσει από το στήθος με τον τρόπο που θηλάζει την τεχνητή θηλή, πολύ σύντομα θα εκνευριστεί, θα κλάψει και θα αρνηθεί να θηλάσει. Δεν μπορεί να πιεί μ’ αυτόν τον τρόπο γάλα και θα δυσκολευτεί πολύ να μάθει να θηλάζει αποτελεσματικά. Επίσης, η διαφορετική τεχνική που χρειάζεται για να μείνει η πιπίλα στο στόμα του μωρού, σύμφωνα με μελέτη, διπλασιάζει τον κίνδυνο για προβλήματα θηλασμού (73% παρουσίασαν προβλήματα σε αντίθεση με το 30% που δεν παρουσίασαν).
  • Ωτίτιδες – διάφορες μελέτες έχουν βρει συσχέτιση, με μία από αυτές να συμπεραίνει ότι ο κίνδυνος διπλασιάζεται εάν το μωρό παίρνει πιπίλα 5 ή περισσότερες φορές την ημέρα.
  • Μυκητίαση – καθώς οι μύκητες που προκαλούν μυκητίαση αναπτύσσονται σε θερμοκρασία δωματίου και σε υγρές επιφάνειες, η πιπίλα αποτελεί ένα ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξή τους και την μεταφορά τους στο στήθος και στο στόμα του μωρού. Οι μύκητες σχετίζονται επίσης με ανάπτυξη της τερηδόνας.
  • Αυξημένος κίνδυνος μολύνσεων και αντοχής στα αντιβιοτικά – μια έρευνα έχει βρει μεγάλη ποικιλία μικροβίων και μυκήτων σε πιπίλες που χρησιμοποιούν τα μωρά. Οι ερευνητές προσθέτουν επίσης ότι στις πιπίλες δημιουργείται ένα βιοφιλμ βακτηρίων το οποίο αλλάζει την χλωρίδα του στόματος του μωρού. Αυτό το βιοφιλμ μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και να αυξήσει τον κίνδυνο για γαστρεντερικά προβλήματα, όπως οι κολικοί ή ακόμα και μολύνσεις των αυτιών. Στην πραγματικότητα, οι ίδιοι τύποι βακτηρίων που βρέθηκαν σε μια κοινή πιπίλα, έχουν συσχετιστεί με καρδιαγγειακές ασθένειες, μεταβολικά σύνδρομα, αλλεργίες, άσθμα και αυτοάνοσα νοσήματα. Αυτό όμως που προκαλεί την μεγαλύτερη εντύπωση είναι το γεγονός ότι τα περισσότερα μικρόβια που βρέθηκαν στις χρησιμοποιημένες πιπίλες, ήταν ανθεκτικά στα συνηθισμένα αντιβιοτικά.
  • Προσκόλληση – πολλά παιδιά χρησιμοποιούν την πιπίλα ως μέσο ανακούφισης και παρηγοριάς και δυσκολεύονται πολύ χωρίς αυτήν. Αυτό οδηγεί σε μακροχρόνια εξάρτηση, παρόλο που το αντίθετο είναι ο στόχος! Επίσης, σε μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να προκαλέσει καθυστέρηση στο λόγο και στην επικοινωνία γενικά.
  • Λιγότερος ύπνος – πάρα πολλά μωρά ξυπνούν αμέσως μόλις καταλάβουν ότι δεν έχουν την πιπίλα τους (πέφτει από το στόμα τους κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου) και πρέπει ο γονέας να ξυπνήσει για να την βρει αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας!

Άρα, την επόμενη φορά που κάποιος θα σας πει «σε έχει για πιπίλα» θυμηθείτε να του πείτε ότι στην πραγματικότητα τα μωρά χρησιμοποιούν την πιπίλα αντί για το στήθος και μερικές φορές με κάποιες συνέπειες.

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC 

Πηγές:

1. Tom Glass, D.D.S., Ph.D., professor, forensic sciences, pathology and dental medicine, and adjunct professor, microbiology, Oklahoma State University, Tulsa, Okla.; Ben Hoffman, M.D., pediatrician and medical director, Children’s Safety Center, Doernbecher Children’s Hospital, Oregon Health & Science University, Portland, Ore.; Nov. 2, 2012, presentation, American Society for Clinical Pathology meeting, Boston

2. http://www.analyticalarmadillo.co.uk/2010/09/baby-is-using-you-as-dummy-its-just-for.html?m=1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τα μωρά είναι φυσιολογικό να ξυπνούν τη νύχτα!

Νέα έρευνα αμφισβητεί την ιδέα ότι τα μωρά θα πρέπει να κοιμούνται όλη τη νύχτα και καταρρίπτει το μύθο ότι η διακοπή του θηλασμού μπορεί να τα βοηθήσει να κοιμούνται περισσότερο τα βράδια. 

1

Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Swansea, ρώτησε 715 γυναίκες με μωρά 6-12 μηνών πόσο συχνά τα μωρά τους ξυπνούσαν τη νύχτα και αν τα τάιζαν όταν ξυπνούσαν. Εξέτασαν επίσης το αν θήλαζαν ή όχι, πόσα γεύματα γάλακτος έδιναν κατά τη διάρκεια της ημέρας και πόσο συχνά έδιναν γεύματα στερεών τροφών.

Το 78% των μωρών αυτής της ηλικίας ξυπνούσαν τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια της νύχτας και το 61% έπαιρνε τουλάχιστον ένα γεύμα γάλακτος τη νύχτα.

Η έρευνα έδειξε ότι αν και οι μητέρες που θήλαζαν είχαν την τάση να θηλάζουν περισσότερο τη νύχτα, δεν υπήρχε διαφορά στον αριθμό των ξυπνημάτων των μωρών, ανεξάρτητα από το αν θήλαζαν ή έπιναν φόρμουλα, πόσα γεύματα με γάλα ήπιαν κατά τη διάρκεια της ημέρας ή πόσες φορές έφαγαν στερεές τροφές.

Η Dr Amy Brown, επικεφαλής της μελέτης, λέει: «Τα ευρήματα είναι πολύ ενδιαφέροντα καθώς αμφισβητούν την ιδέα καταρχήν ότι τα μωρά θα πρέπει να κοιμούνται όλη την νύχτα μετά τις πρώτες εβδομάδες ζωής και κατά δεύτερον, ότι αυτό με το οποίο ταΐζουμε τα μωρά θα τα βοηθήσει να κοιμηθούν. Υπάρχει μια κοινή αντίληψη ότι το γάλα φόρμουλα ή το να δίνουμε στο μωρό περισσότερο φαγητό θα το βοηθήσει να κοιμηθεί καλύτερα και αυτή η μελέτη μας δείχνει ότι αυτό δεν είναι αλήθεια. Βρήκαμε όντως ότι οι μητέρες που θηλάζουν το κάνουν περισσότερο μέσα στη νύχτα, αλλά αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή ο θηλασμός είναι ο πιο εύκολος τρόπος για να ξανακοιμηθούν τα μωρά γρήγορα! Τα μωρά που έπιναν φόρμουλα επίσης ξυπνούσαν, απλώς δεν ταΐζονταν».

Η Victoria Harries, μεταπτυχιακή φοιτήτρια, δήλωσε: «Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η ανακάλυψη ότι όσο πιο πολύ γάλα έπιναν τα μωρά ή όσο πιο πολλές στερεές τροφές έτρωγαν κατά τη διάρκεια της ημέρας, τόσο πιο απίθανο ήταν να φάνε την νύχτα, αν και εξακολουθούσαν να ξυπνούν τόσο συχνά, όσο και τα μωρά που έτρωγαν λιγότερο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τα μωρά συνεχίζουν να ξυπνούν τη νύχτα για άλλους λόγους, εκτός από την πείνα, και το να προσπαθήσει κανείς να δώσει περισσότερο φαγητό την ημέρα δεν σταματά το μωρό από το να ξυπνάει τα βράδια. Η προσπάθεια να ταΐσουμε περισσότερο ένα μωρό την ημέρα με την ελπίδα να μην ξυπνάει τα βράδια, μπορεί να οδηγήσει σε υπερφαγία και ενέχει τον κίνδυνο της παχυσαρκίας και, όπως έδειξε η έρευνα, δεν εμποδίζει το μωρό από το να ξυπνάει τα βράδια».

Η Dr Brown επισημαίνει: «Υπάρχει μεγάλη πίεση προς τις μητέρες να κάνουν τα μωρά τους να κοιμούνται όλη τη νύχτα και μια κερδοφόρα αγορά εκατομμυρίων που προσπαθεί να τις πουλήσει πράγματα για να το καταφέρουν. Ελπίζουμε ότι τα αποτελέσματα της έρευνάς μας θα ανακουφίσουν τις μητέρες που το μωρό τους ακόμα ξυπνάει τις νύχτες, δείχνοντάς τους ότι πολλά μωρά κάνουν το ίδιο. Ελπίζουμε επίσης ότι θα τους δώσει αυτοπεποίθηση ώστε να συνεχίσουν να θηλάζουν και να δίνουν στέρεες τροφές σταδιακά, καθώς θα ξέρουν ότι το να σταματήσουν να θηλάζουν δεν θα κάνει ως δια μαγείας το μωρό τους να κοιμάται».

Η Victoria Harries προσθέτει: «Γνωρίζουμε ότι ο θηλασμός και η σταδιακή εισαγωγή στερεών τροφών είναι σημαντικά για την υγεία τόσο των μωρών όσο και των μητέρων, αλλά πολλές έρχονται αντιμέτωπες με την πίεση να δώσουν στα μωρά τους φόρμουλα ή πολύ φαγητό, ειδικά αν τα μωρά τους δεν κοιμούνται όλη την νύχτα. Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας δείχνουν ότι είναι φυσιολογικό τα μωρά να ξυπνούν τη νύχτα και θα πρέπει αυτοί που στηρίζουν την μητέρα να βρουν άλλους τρόπους για να τη βοηθήσουν αντί να προσπαθούν να την επηρεάσουν ως προς τον τρόπο που ταΐζει το μωρό της. Ο θηλασμός δεν σχετίζεται με τα ξυπνήματα του μωρού».

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Πηγή

Μπορείτε να διαβάσετε όλη την έρευνα εδώ: http://online.liebertpub.com/doi/abs/10.1089/bfm.2014.0153

 

 

 

 

 

 

 

Νέα έρευνα για μια παλιά διαμάχη: Θα κακομάθω το μωρό μου με την αγκαλιά;

Mother holding newborn baby girl

Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Notre Dame τονίζει ότι τα παιδιά των οποίων  η ανάγκη για αγκαλιά ικανοποιείται, γίνονται πιο υγιείς, λιγότερο καταθλιπτικοί, πιο παραγωγικοί και με ικανότητα ενσυναίσθησης ενήλικες.

Η ψυχολόγος του Πανεπιστημίου, Darcia Narvaez, μελέτησε περισσότερους από 600 ενήλικες και βρήκε ότι αυτοί που δέχθηκαν περισσότερες αγκαλιές ως παιδιά, εξελίχθηκαν σε  ενήλικες με λιγότερο άγχος, καλύτερη ψυχική υγεία και καλύτερα προσαρμοσμένους.

Η μελέτη τονίζει επίσης ότι, εκτός από την αγκαλιά, μια θετική παιδική ηλικία με πολύ τρυφερότητα, στοργή και ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά, οδηγεί σε πιο υγιείς ενήλικες που μπορούν να τα βγάλουν πέρα πιο εύκολα.

Η έρευνα θα δημοσιευτεί σύντομα στο περιοδικό Applied Developmental Science, αλλά μπορείτε να το πείτε από τώρα στις γιαγιάδες ότι δεν γίνεται να κακομάθεις ένα μωρό παίρνοντάς το αγκαλιά όταν κλαίει.

Πολλές έρευνες έχουν γίνει ως τώρα για τα θετικά αποτελέσματα της αγκαλιά στα πρόωρα μώρα, αλλά τώρα οι ερευνητές βρίσκουν οφέλη που φτάνουν ως την ενηλικίωση.

Στην πραγματικότητα η Narvaez λέει ότι όχι μόνο είναι αδύνατον να κακομάθουμε ένα μωρό ικανοποιώντας τις ανάγκες του, αλλά αντίθετα καταστρέφουμε πολλές από τις δυνατότητές του αν το αφήνουμε να κλαίει.

«Η συμπεριφορά των γονιών τους πρώτους μήνες και τα πρώτα χρόνια επηρεάζουν σημαντικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου για όλη του τη ζωή, συνεπώς πολύ αγκαλιά, άγγιγμα και κούνημα είναι ότι ακριβώς χρειάζονται τα μωρά. Μεγαλώνουν καλύτερα μ’ αυτό τον τρόπο»..

Γονείς, ανοίξτε άφοβα την αγκαλιά σας! Τα παιδιά σας, αλλά και ο κόσμος, θα σας ευγνωμονούν. Ένας καλύτερος κόσμος είναι στα χέρια σας!

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Μητρικού Θηλασμού IBCLC

Πηγή 

Μητρικό γάλα: το λίγο είναι καλύτερο από το καθόλου

 

Πολύ συχνά οι μητέρες ακούν την συμβουλή να σταματήσουν το θηλασμό και να δώσουν στα μωρά τους υποκατάστατο μητρικού γάλακτος (φόρμουλα) γιατί «δεν έχουν αρκετό γάλα». Κάποιες άλλες μητέρες, δίνουν στα παιδιά τους υποκατάστατο όταν επιστρέφουν στην δουλειά τους, γιατί δεν μπορούν να αντλήσουν αρκετό μητρικό γάλα.

Η μειωμένη παραγωγή μητρικού γάλακτος (είτε είναι αληθινή, είτε όχι), δεν είναι λόγος διακοπής του θηλασμού και θα πρέπει να τονιστεί το γεγονός ότι οποιαδήποτε ποσότητα μητρικού γάλακτος είναι καλύτερη από το καθόλου.

Θα έλεγε ποτέ μια γυναίκα «Δεν έχω ένα ολόκληρο μήλο, έχω μόνο μία φέτα, οπότε δεν πειράζει, ας μην φάω μήλο, ας φάω καλύτερα μερικά ντόνατς αφού έχουμε πολλά»;

Δώστε στο μωρό σας όσο περισσότερο γάλα είναι δυνατόν, όποτε μπορείτε. Εάν πρέπει να δίνετε συμπλήρωμα υποκατάστατου, δώστε το. Αλλά δεν χρειάζεται να είναι «όλα ή τίποτα». Κάθε γραμμάριο μητρικού γάλακτος, είναι πολύτιμο.

 

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Οι πιο συνηθισμένες δηλώσεις κατά του θηλασμού και πώς να τις απαντήσετε

Δήλωση: «Οι περισσότεροι άνθρωποι της γενιάς μας μεγάλωσαν με φόρμουλα και είναι υγιείς»

Απάντηση: Δεν είναι αλήθεια αυτό. Τις μακροχρόνιες επιπτώσεις του μη θηλασμού μόλις τώρα αρχίζουμε να τις καταλαβαίνουμε. Τα επίπεδα της χοληστερίνης, η πίεση του αίματος, η παχυσαρκία, οι αλλεργίες, ο διαβήτης, οι ακαδημαϊκές επιδόσεις, όλα αρχίζουν σιγά-σιγά να συνδέονται με τον τρόπο διατροφής μας όταν ήμασταν μωρά. Έχουμε πολύ περισσότερα προβλήματα όρασης, εντερικά προβλήματα, γρίπη, κρυώματα, προβλήματα των δοντιών, της καρδιάς και καρκίνο απ’ όσα θα είχαμε αν είχαμε θηλάσει. Και είμαστε λίγους βαθμούς πιο κάτω στα τεστ IQ απ’ ότι θα ήμασταν εάν είχαμε θηλάσει.

Δήλωση: “Ο γιος μου μεγάλωσε με φόρμουλα και είναι πολύ έξυπνος και τώρα σπουδάζει στο πανεπιστήμιο”

Απάντηση: Πάρα πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι ο θηλασμός σχετίζεται με σημαντικά υψηλότερες επιδόσεις όσον αφορά την νοητική εξέλιξη. Μια διαφορά τουλάχιστον 3,16 βαθμών μετρήθηκε κατά τη διάρκεια 15 ετών. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι εάν οι γονιδιακές νοητικές δυνατότητες ενός παιδιού είναι για να φτάσει σε δείκτη IQ τα 150, μάλλον δεν θα κάνει και μεγάλη διαφορά μια απόκλιση 3,16 πόντων. Όμως ένα παιδί με γενετική προδιάθεση για δείκτη IQ 100, θα ωφεληθεί πολύ από 3,16 έξτρα πόντους. Με άλλα λόγια, ο θηλασμός επιτρέπει στο παιδί να φτάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Διαβάστε σχετικά άρθρα εδώ και εδώ.

Δήλωση: “Παρόλο που το παιδί μου μεγάλωσε με φόρμουλα δεν είχε ποτέ αλλεργίες, αλλά το παιδί της φίλης μου που θηλάζει έχει διάφορες αλλεργίες, έκζεμα, βήχα και χαμηλό δείκτη IQ , οπότε το μητρικό γάλα δεν προστατεύει τελικά και τόσο πολύ”.

Απάντηση: Οι αποδείξεις που βασίζονται στην εμπειρία δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τον γενικό κανόνα. Οι στατιστικές μελέτες μάλλον είναι πιο ακριβείς στο να προσδιορίζουν πόσο συνηθισμένο είναι κάτι. Για παράδειγμα η φράση «ξέρω ένα παιδί που θηλάζει και έχει έκζεμα» δεν ακυρώνει τις έρευνες που δείχνουν ότι «ο θηλασμός μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ενός παιδιού για έκζεμα». Μια περίπτωση, ή δύο, ή τρεις δεν μπορούν να αντιπαρατεθούν με τις μελέτες που εξετάζουν χιλιάδες περιπτώσεις. Επίσης, μια μητέρα που θηλάζει και το παιδί της έχει έκζεμα, μπορεί να είναι σίγουρη ότι ο τρόπος διατροφής του παιδιού της δεν συνέβαλε στην ανάπτυξη του εκζέματος. Ενώ μια μητέρα που δεν θηλάζει, δεν μπορεί ποτέ να είναι σίγουρη.

Δήλωση: “Γιατί οι θηλάζουσες μητέρες προσπαθούν να μας κάνουν να νιώσουμε ένοχες; Είναι επιλογή μου το πώς θα μεγαλώσω το παιδί μου”.

Απάντηση: Οι επιλογές υπάρχουν φυσικά, αλλά μόνο όταν είναι ξεκάθαρες, δηλαδή όταν έχουμε όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις συνέπειες της κάθε μία επιλογής. Εμείς οι μητέρες λοιπόν θα πρέπει να έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ενημερωμένες επιλογές, βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα και όχι σε κουτσομπολιά. Οι μητέρες θα πρέπει να σταματήσουν να μαλώνουν με εμάς που προσπαθούμε να προωθήσουμε το θηλασμό και να μας κατηγορούν ότι τις κάνουμε να αισθάνονται ένοχες. Θα πρέπει μάλλον να στρέψουμε όλες μαζί το θυμό μας προς τις εταιρίες ξένου γάλακτος, οι οποίες μας λένε ψέματα και προς τους επαγγελματίες υγείας οι οποίοι υποτιμούν τον οργανισμό μας και τα ένστικτά μας.

Δήλωση: “Οι θηλάζουσες μητέρες είναι επικριτικές και εγωίστριες”.

Απάντηση: Το πόσο επικριτικός είναι κανείς εξαρτάται από το προφίλ αυτού που ακούει την πληροφορία και όχι αυτού που τη δίνει. Εάν κάποιος βρίσκει επικριτική μια στατιστική έρευνα, θα έλεγα ότι μάλλον αισθάνεται ήδη άσχημα για την επιλογή που έχει κάνει. Οι γιατροί, οι επιστήμονες, οι ερευνητές έχουν καθήκον να μας λένε την αλήθεια και το προφανές είναι ότι μπορούμε να παράγουμε την πιο κατάλληλη τροφή για τα μωρά μας. Ως γονείς δεν έχουμε καθήκον να πάρουμε στα σοβαρά αυτή την πληροφορία;

Δήλωση: “Θα ήθελα οι θηλάζουσες να σταματούσαν να υπαινίσσονται ότι οι γυναίκες που δεν θηλάζουν το κάνουν για την ευκολία τους”.

Απάντηση: Από έρευνα του Υπουργείου Υγείας της Μ. Βρετανίας, στην οποία συμμετείχαν 8.000 μητέρες και γίνεται κάθε 5 χρόνια: «Η πιο συνηθισμένη αιτία για θηλασμό ήταν ότι το μητρικό γάλα είναι το καλύτερο για τη υγεία των μωρών και ακολουθούσε η ευκολία. Η πιο συνηθισμένη αιτία για μη θηλασμό ήταν ότι θα μπορούσε κάποιος άλλος να ταΐζει το μωρό (δηλαδή η ευκολία), και αμέσως μετά η «απέχθεια» για το θηλασμό.

Δήλωση: “Η φόρμουλα δεν διαφέρει και τόσο πολύ από το μητρικό γάλα”.

Απάντηση: Είστε σίγουροι; Δείτε αυτό:

whats-in-breastmilk

 

Δήλωση: “Η φόρμουλα είναι ασφαλής. Δεν θα επιτρεπόταν η πώλησή της αλλιώς”.

Απάντηση: Τα τσιγάρα, τα πυροτεχνήματα, οι αναπτήρες, τα σπίρτα και ένα σωρό άλλα επικίνδυνα πράγματα πωλούνται παντού κάθε μέρα. Δεν είναι απολύτως ασφαλή, αλλά πωλούνται.

Δήλωση: “Τουλάχιστον το στήθος μου δεν είναι κρεμασμένο σαν της αγελάδας”.

Απάντηση: Το «πέσιμο» του στήθους είναι μια συνηθισμένη συνέπεια της εγκυμοσύνης και όχι του θηλασμού. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά και αμέσως μετά τον τοκετό, τα στήθη μας προετοιμάζονται για την γαλακτοφορία ακόμα κι αν δεν έχουμε καμία πρόθεση να θηλάσουμε. Αυτές οι αλλαγές που γίνονται στο στήθος μας, μερικές φορές είναι μόνιμες. Επίσης, η υπερβολική πρόσληψη βάρους κατά την εγκυμοσύνη, η ηλικία και κληρονομικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε χαλαρότητα του στήθους. Πάντως σε καμία περίπτωση δεν ευθύνεται ο θηλασμός.

Δήλωση: “Σταμάτησα το θηλασμό γιατί χρειαζόμουν περισσότερο ύπνο”.

Απάντηση: Κάποιες γυναίκες εισάγουν τη φόρμουλα στη διατροφή του μωρού τους, με την ελπίδα το μωρό τους να κοιμηθεί περισσότερο ανάμεσα στου θηλασμούς ή να κοιμηθεί όλη την νύχτα. Μερικές φορές αυτό είναι να πιθανόν να συμβεί τις πρώτες φορές που το μωρό θα πιει φόρμουλα, καθώς το στομάχι του δεν είναι συνηθισμένο στην σύνθεση του ξένου γάλακτος. Κάποιες φορές επίσης, μπορεί να χρειαστεί να αυξήσουμε την ποσότητα της φόρμουλας για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αυτό όμως μπορεί να οδηγήσει στο μέλλον σε παχυσαρκία. Τις περισσότερες φορές, η προσθήκη φόρμουλας στη διατροφή του μωρού δεν επηρεάζει καθόλου τον ύπνο του και σε κάποια μωρά μπορεί να προκαλέσει βάρος στο στομάχι και περισσότερη ανησυχία. Οι μητέρες που θηλάζουν κοιμούνται περισσότερο και έχουν καλύτερη ποιότητα ύπνου. Ένα μωρό που θηλάζει και πεινάει, μπορεί να θηλάσει αμέσως. Εάν κοιμόμαστε μαζί με το μωρό μας, αυτό σημαίνει ότι το μωρό μπορεί να θηλάσει πριν καν αρχίσει να κλαίει. Απ’ την άλλη, ένα μωρό που πίνει φόρμουλα θα πρέπει να περιμένει να ετοιμαστεί η φόρμουλα, να κρυώσει και εν τω μεταξύ το μωρό θα στρεσάρεται όλο και περισσότερο και θα ξυπνάει και όποιον άλλο κοιμάται μέσα στο σπίτι. Όταν η μητέρα θηλάζει, μπορεί να μην ξυπνήσει καλά-καλά για να θηλάσει το μωρό της. Επιπλέον, οι ορμόνες που παράγονται κατά τη διάρκεια του θηλασμού έχουν χαλαρωτική επίδραση επάνω μας κι έτσι τελικά θα κοιμηθούμε ακόμα καλύτερα αφού θηλάσουμε το μωρό. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι οι γονείς μωρών που θηλάζουν αποκλειστικά κοιμούνται 40-45 λεπτά περισσότερο από τους γονείς που δίνουν στα μωρά τους φόρμουλα (http://journals.lww.com/jpnnjournal/Abstract/2007/07000/Breast_feeding_Increases_Sleep_Duration_of_New.8.aspx). Ο ύπνος των γονιών που τα παιδιά τους πίνουν φόρμουλα διακόπτεται πολύ περισσότερες φορές απ’ ότι των γονιών που τα παιδιά τους θηλάζουν τη νύχτα. Εάν θέλετε να κοιμάστε περισσότερο, ο θηλασμός είναι ότι πιο κατάλληλο για εσάς.

Δήλωση: “Το στήθος μου είναι πολύ μικρό για να θηλάσω”.

Απάντηση: Ακόμα και τα πιο μικρά στήθη είναι ικανά να παράγουν γάλα και να επιτελέσουν το έργο για το οποίο τα έφτιαξε η φύση. Είναι μύθος ότι οι γυναίκες με μεγάλο στήθος έχουν περισσότερο γάλα και θηλάζουν πιο εύκολα. Μπορεί να έχουν περισσότερο λίπος στο στήθος τους, αλλά το λίπος αυτό δεν συνεισφέρει σε κάτι όσον αφορά την παραγωγή γάλακτος. Μιλώντας με όρους ανατομίας, όλοι οι μαστοί λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Με κανέναν τρόπο δεν επηρεάζει η εξωτερική εμφάνιση την διαδικασία της παραγωγής του γάλακτος και την ικανότητα της μητέρας να θηλάσει τελικά.

Δήλωση: “Σταμάτησα το θηλασμό γιατί έπρεπε να επιστρέψω στη δουλειά”.

Απάντηση: Ακόμα και λίγες εβδομάδες θηλασμού είναι καλύτερες από το καθόλου. Ακόμα και μερικές μόνο ημέρες θηλασμού έχουν απαράμιλλα οφέλη. Το πρωτόγαλα προσφέρει όχι μόνο την τέλεια τροφή για το νεογέννητο μωρό, αλλά επίσης μεγάλες ποσότητες ζωντανών κυττάρων που θα προστατέψουν το μωρό από πολλούς βλαβερούς οργανισμούς. Όμως, με λίγο περισσότερο προγραμματισμό και οργάνωση, οι περισσότερες μητέρες μπορούν να συνεχίσουν το θηλασμό μετά την επιστροφή τους στην εργασία τους.

Δήλωση: “Εάν μπεις σε μια τάξη με παιδιά του δημοτικού σχολείου, δεν θα μπορείς να διακρίνεις ποια παιδιά θήλασαν και ποια όχι”.

Απάντηση: Εάν γνώριζα λίγα περισσότερα πράγματα γι’ αυτά τα παιδιά (τις αλλεργίες τους, τον αριθμό των επισκέψεών τους στο γιατρό τους τελευταίους 6 μήνες, το βάρος τους, κλπ) θα μπορούσα να κάνω μια ασφαλή εκτίμηση για το αν έχουν θηλάσει ή όχι.

Δήλωση: “Πρέπει να προσέχεις πολύ τη διατροφή σου όταν θηλάζεις γιατί το μητρικό γάλα δεν περιέχει όλα εκείνα τα στοιχεία και τις βιταμίνες που προσθέτουν στην φόρμουλα”.

Απάντηση: Όλες οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που περιέχονται στο μητρικό γάλα είναι σε τέτοια μορφή που το μωρό μου να μπορεί να απορροφήσει πλήρως. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμα και οι μικρότερες ποσότητες των βιταμινών και των ιχνοστοιχείων του μητρικού γάλακτος είναι άμεσα διαθέσιμες για να χρησιμοποιηθούν από τον οργανισμό του μωρού. Αυτός είναι και ο λόγος που τα μωρά που θηλάζουν έχουν πιο αραιές κενώσεις καθώς μεγαλώνουν – απορροφούν όλο και περισσότερα στοιχεία από το γάλα της μητέρας τους. Αντίθετα πολλά από τα στοιχεία που περιέχονται στη φόρμουλα απλώς εξέρχονται από το σώμα του μωρού με τις κενώσεις του. Όσον αφορά την ειδική διατροφή που πρέπει να κάνει η μητέρα που θηλάζει, εκτός κι αν υπάρχει ιστορικό αλλεργιών στην οικογένεια, δεν υπάρχει κανένας περιορισμός στη διατροφή της μητέρας.

Δήλωση: “Δεν μπορείς να κάνεις γυμναστική ή δίαιτα για όσο καιρό θηλάζεις”.

Απάντηση: Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην έχουμε μια ελεγχόμενη διατροφή ως προς τις θερμίδες που καταναλώνουμε, εάν το επιθυμούμε, σε λογικά πλαίσια. Οι μητέρες έχουν θηλάσει ανά τους αιώνες με πολύ μεγάλη επιτυχία, ακόμα και σε περιόδους που δεν υπήρχε αρκετή τροφή. Κι αυτό γιατί η θηλάζουσα μητέρα χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικά το φαγητό που καταναλώνει. Επιπροσθέτως, ο θηλασμός βοηθάει στην απώλεια βάρους και με τον καιρό, οι θηλάζουσες μητέρες χάνουν περισσότερο βάρος από τις μητέρες που δεν θηλάζουν. Επίσης, η φυσική άσκηση δεν επηρεάζει την ποιότητα ή την ποσότητα ή την γεύση του μητρικού γάλακτος. Είναι απολύτως ασφαλές να θηλάσουμε αμέσως μετά την γυμναστική μας και η καθημερινή άσκηση δεν επηρεάζει με κανέναν τρόπο την ανάπτυξη του παιδιού.

Δήλωση: “Δεν μπόρεσα να θηλάσω στο πρώτο μου παιδί, οπότε δεν θα θηλάσω ούτε αυτό το παιδί μου”.

Απάντηση: Όσα προβλήματα κι αν αντιμετωπίσαμε στο θηλασμό του πρώτου μας παιδιού, οι έρευνες δείχνουν ότι δεν επαναλαμβάνονται και στα επόμενα παιδιά και ότι θα έχουμε περισσότερο γάλα κάθε επόμενη φορά.

Δήλωση: “Ο θηλασμός είναι καλός για το μωρό, μόνο αν το θέλει και η μαμά”.

Τα μωρά δεν είναι αυτομάτως χαρούμενα απλώς και μόνο επειδή είναι χαρούμενη η μαμά τους. Μια μητέρα που βρίσκει τον θηλασμό δύσκολο και σταματάει να θηλάζει μπορεί να είναι πολύ χαρούμενη, αλλά το μωρό της μπορεί να υποφέρει από κολικούς, δυσκοιλιότητα, αλλεργίες και επαναλαμβανόμενες ασθένειες, σαν συνέπεια της σίτισης με φόρμουλα και άρα το μωρό δεν θα είναι και τόσο χαρούμενο τελικά. Δείτε το κι απ’ την άλλη πλευρά: τα μωρά δεν πίνουν λιγότερο καλό γάλα όταν θηλάζουν από μια στεναχωρημένη μαμά, ούτε και καλύτερο γάλα όταν η μαμά είναι χαρούμενη.

Δήλωση: “Εγώ δεν είχα γάλα για να θηλάσεις, οπότε μάλλον δεν θα έχεις ούτε κι εσύ”.

Απάντηση: Ευτυχώς η ατυχία δεν είναι κληρονομική! Μπορεί να μην θήλασα από σένα, αλλά αυτό με έχει κάνει ακόμα πιο αποφασισμένη να θηλάσω τα δικά μου παιδιά και να μεταφέρω το μήνυμα στις επόμενες γενιές.

Δήλωση: “Πάλι θηλάζεις;”

Απάντηση: Λέγεται σίτιση κατ’ απαίτηση του μωρού και μ’ αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η παραγωγή μου. Τι προτιμάς; Τους ήχους ενός μωρού που θηλάζει ή τους ήχους ενός μωρού που κλαίει πεινασμένο;

Δήλωση: «Πρόσεξα ότι το μωρό δεν είχε πιπίλα, οπότε του αγόρασα μία.»

Απάντηση: Η πιπίλα μπορεί να μπερδέψει το μωρό, καθώς απαιτεί έναν διαφορετικό τρόπο για να την πιάσει το μωρό με το στόμα του και μπορεί άθελά του, όταν θηλάσει,να μου δημιουργήσει πληγές στο στήθος. Επίσης, εάν βάλω πιπίλα στο μωρό μπορεί να χάσω τα σημάδια της πείνας του και τελικά να θηλάζει λιγότερο. Αυτό με τη σειρά του θα επηρεάσει την παραγωγή μου. Επιπλέον, τα μωρά που παίρνουν πιπίλα έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν μυκητίαση, η οποία μπορεί να μεταδοθεί στη θηλή μου και να πονάω πολύ. Ευχαριστούμε αλλά θα την αφήσουμε στην άκρη για την ώρα.

Δήλωση: “Μην αφήνεις το μωρό να αποκοιμιέται στο στήθος. Θα αποκτήσει κακές συνήθειες”.

Απάντηση: Είναι απολύτως φυσιολογικό και σωστό για τα μωρά να αποκοιμιούνται θηλάζοντας. Ειδικά στη φάση της εξερεύνησης, οι νυχτερινοί θηλασμοί μπορεί να είναι οι μόνες φορές που το μωρό μας θηλάζει σωστά. Επιτρέποντάς του να θηλάζει αυτές τις ώρες, που είναι περισσότερο συγκεντρωμένο στο θηλασμό και λιγότερο περίεργο για άλλα πράγματα, σιγουρευόμαστε ότι παίρνει αρκετό γάλα και ότι η παραγωγή μας παραμένει σταθερή.

Δήλωση: “Αν θηλάζεις συνέχεια δεν δίνεις στον πατέρα του μωρού την ευκαιρία να δεθεί με το παιδί του”.

Απάντηση: Τα παιδιά έχουν τη συνήθεια να μένουν στο σπίτι των γονιών τους περίπου για 20 χρόνια. Οπότε, οι μπαμπάδες θα έχουν σίγουρα την ευκαιρία να δεθούν με τα παιδιά τους αν το θέλουν. Εξάλλου, υπάρχουν κι άλλες δουλειές που μπορεί να κάνει ένας μπαμπάς με το μωρό του, πχ. να βγει μαζί του βόλτα, να το νανουρίσει, να του κάνει μπάνιο, να το αλλάξει, να κοιμηθεί μαζί του, κλπ. Τρόποι δηλαδή που είναι πολύ πιο αποδοτικοί στο να δεθεί ο μπαμπάς με το μωρό, από το να χώνει μέσα στο στόμα του μωρού μια πλαστική θηλή. Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Δήλωση: “Το παιδί σου δεν θα γίνει ποτέ ανεξάρτητο αν θηλάζει τόσο καιρό”.

Απάντηση: Τα παιδιά που θηλάζουν γενικά είναι πολύ πιο ανεξάρτητα και επίσης, το πιο σημαντικό, περισσότερο ασφαλή μέσα στην ανεξαρτησία τους. Πιέζοντας ένα μωρό να αποθηλάσει πριν να είναι έτοιμο δεν θα κάνει απαραιτήτως το παιδί πιο ανεξάρτητο.

Δήλωση: “Θα είναι αδύνατον να του βάλεις πρόγραμμα”.

Απάντηση: Το πρόγραμμα λειτουργεί καλά μόνο όταν έρχεται με φυσικό τρόπο. Η σίτιση με πρόγραμμα είναι πολύ σκληρή για τα μωρά, των οποίων το γαστρεντερικό σύστημα δεν είναι προγραμματισμένο να δέχεται τροφή κάθε 4 ώρες, από την πρώτη μέρα. Το πρόγραμμα θα μπει σιγά-σιγά, καθώς το μωρό μεγαλώνει και ωριμάζει.

Δήλωση: “Θα πρέπει να σταματήσεις να θηλάζεις τώρα που το μωρό βγάζει δόντια”.

Απάντηση: Όταν το μωρό προσκολλάται στη θηλή σωστά, τα χείλη του είναι διπλωμένα προς τα έξω και τα ούλα του πολύ μακριά από τη θηλή, πάνω στην θηλαία άλω. Τα κάτω του δόντια καλύπτονται από τη γλώσσα του και δεν έρχονται σε επαφή με το στήθος της μητέρας καθόλου. Γι’ αυτούς του λόγους, ένα παιδί που θηλάζει σωστά δεν μπορεί να δαγκώσει.

Δήλωση: “Αφού μιλάει είναι πολύ μεγάλο πια για να θηλάζει”.

Απάντηση: Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι ο θηλασμός μετά από κάποια συγκεκριμένη ηλικία είναι επικίνδυνος και αφύσικος. Στη κουλτούρα μας συνηθίζουμε να προβάλουμε τους περιορισμούς του φύλου μας, στο μωρό. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι τα φυσικά και ψυχικά οφέλη του θηλασμού δεν μειώνονται με το πέρασμα του χρόνου. Ο ΠΟΥ και η UNICEF συστήνουν το θηλασμό μέχρι την ηλικία των 2 ετών. Το γάλα μου ακόμα προσφέρει στο μωρό μου τις πιο σημαντικές πρωτεΐνες, αντισώματα και άλλους προστατευτικούς παράγοντες και θα εξακολουθήσει να είναι το ίδιο ωφέλιμο για όσο καιρό κι αν θηλάζω.
Κάποιοι από τους ανοσοποιητικούς παράγοντες στο μητρικό γάλα αυξάνονται σε συγκέντρωση κατά τη διάρκεια του δεύτερου χρόνου. Στην πραγματικότητα οι ανθρωπολόγοι θέτουν την ηλικία αποθηλασμού ανάμεσα στα 2,5 – 7 χρόνια.

Δήλωση: “Κλαίει γιατί πεινάει”.

Απάντηση: Η πείνα δεν είναι η πιο συνηθισμένη αιτία για να κλαίει ένα μωρό. Το μωρό μπορεί να κλαίει για χίλιους δυο διαφορετικούς λόγους και η πείνα είναι μόνο ένας από αυτούς. Για όποιο λόγο κι αν κλαίει το μωρό, το στήθος μου και ο θηλασμός είναι η λύση στο πρόβλημά του.

Δήλωση: «Είναι πολύ καλό που θέλεις να θηλάσεις, να θυμάσαι όμως ότι πολλές γυναίκες δεν τα καταφέρνουν τελικά».

Απάντηση: Σε πάρα πολλές, λιγότερο αναπτυγμένες χώρες, η ιδέα του μη θηλασμού απλώς δεν υπάρχει. Θα έπρεπε να αναρωτιόμαστε γιατί εμείς, που τα έχουμε όλα, δεν τα καταφέρνουμε τελικά….

Δήλωση: “Θέλω να ξέρω ακριβώς πόσο συχνά θηλάζει το μωρό και για πόση ώρα σε κάθε στήθος”.

Απάντηση: Αυτή η ερώτηση είναι να σαν να ρωτάτε κάποιον που έχει φαγούρα, πόσο φορές ξύθηκε. Θα προτιμούσα να μην μετατρέψω κάτι τόσο φυσικό, σε πρόγραμμα και πειθαρχία.

Δήλωση: “Νομίζω ότι θα ήταν καλύτερο για σένα να δίνεις συμπλήρωμα μετά το θηλασμό, για να ξεκουραστείς λίγο”.

Απάντηση: Τι; Και να καταστρέψω το παρθένο έντερο του μωρού μου, καθώς επίσης και να διακινδυνεύσω την παραγωγή μου; Όχι ευχαριστώ. Εξάλλου, πώς ακριβώς θα ξεκουραστώ αν έχω να αποστειρώνω μπιμπερό και θηλές, να ετοιμάζω τη φόρμουλα και μετά να περιμένω να κρυώσει;

Δήλωση: “Δεν έχεις αρκετό γάλα και γι’ αυτό πρέπει να δώσεις συμπλήρωμα φόρμουλας”.

Απάντηση: Εάν η πείνα και η δίψα του μωρού μου ικανοποιηθούν με άλλα υγρά, θα θηλάζει λιγότερο. Κι αυτό θα κάνει την παραγωγή μου ακόμη λιγότερη. Εάν πράγματι το μωρό μου δεν παίρνει αρκετό βάρος, τότε είναι καλύτερα να κάνω αντλήσεις για να δίνω το δικό μου γάλα στο μωρό. Και επίσης, τι σας κάνει να πιστεύετε ότι δεν έχω αρκετό γάλα; Εάν μπορείτε να μου αποδείξετε ότι πράγματι η παραγωγή μου δεν είναι αρκετή, μήπως θα μπορούσατε να με παραπέμψετε σε κάποιον σύμβουλο θηλασμού και επίσης να μου συστήσετε κάποιο σύστημα συμπληρωματικής διατροφής;

Δήλωση: “Δεν υπάρχει καμιά θρεπτική αξία στο μητρικό γάλα μετά τους 6 μήνες”.

Απάντηση: Μετά τους 6 μήνες το μητρικό γάλα εξακολουθεί να περιέχει πρωτεΐνες, λίπη και άλλα θρεπτικά και ανοσολογικά στοιχεία τα οποία προστατεύουν το μωρό. Για την ακρίβεια, κάποιοι ανοσολογικοί παράγοντες στο μητρικό γάλα αυξάνονται όσο το παιδί μεγαλώνει. Επίσης, εάν το μωρό μου αρρωστήσει, το μητρικό γάλα είναι πιο εύπεπτο.

Δήλωση: “Το μητρικό γάλα δεν έχει αρκετό σίδηρο”.

Απάντηση: Οι αποθήκες σιδήρου δημιουργούνται κατά την εγκυμοσύνη και ο σίδηρος αυτός είναι αρκετός για τους πρώτους έξη μήνες της ζωής του μωρού. Αν και ο σίδηρος στο μητρικό γάλα είναι λιγοστός, απορροφάται καλύτερα από το μωρό. Τα μωρά που θηλάζουν απορροφούν περίπου το 50% του σιδήρου του μητρικού γάλακτος, ενώ τα μωρά που πίνουν φόρμουλα απορροφούν μόνο το 10% του σιδήρου που περιέχει η φόρμουλα. Επιπλέον, τα συμπληρώματα σιδήρου μπορεί να οδηγήσουν σε διάρροιες και να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη του μωρού.

Δήλωση: “Πρέπει δώσεις στο μωρό στέρεες τροφές πριν τον 6ο μήνα, γιατί δεν παίρνει πια αρκετό βάρος”.

Απάντηση: Είναι γνωστό ότι τα μωρά που θηλάζουν, μετά από κάποιον μήνα, κερδίζουν λιγότερο από ότι προβλέπουν οι συμβατικές καμπύλες ανάπτυξης. Αλλά μέχρι τον 6ο μήνα ο θηλασμός προσφέρει στο μωρό μου την τέλεια τροφή με τις ευκολοχώνευτες πρωτεΐνες, λίπη και βιταμίνες που περιέχει το γάλα μου. Εάν αρχίσω στο μωρό μου στερεές τροφές νωρίς, η τροφή θα μειώσει την ποσότητα όλων αυτών των θρεπτικών συστατικών από το μητρικό γάλα που πίνει το μωρό. Επίσης, το να δώσω στο μωρό μου στέρεες τροφές πολύ νωρίς, δεν θα αυξήσει την συνολική ανάπτυξή του. Δείτε εδώ τα πρότυπα ανάπτυξης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα αποκλειστικώς θηλάζοντα βρέφη.

Δήλωση: “Βγάλε γάλα με το θήλαστρο για να δούμε πόσο γάλα έχεις”.

Απάντηση: Το θήλαστρο δεν είναι ενδεικτικό της ποσότητας γάλακτος που παράγουμε. Οι περισσότερες μητέρες δεν βγάζουν αρκετό γάλα με την αντλία γιατί πρόκειται για ένα κρύο, σκληρό μηχάνημα που δεν μπορεί να δώσει το ερέθισμα που δίνει το ζεστό και απαλό στόμα του μωρού. Συνήθως οι μητέρες περνούν μισή ώρα αγκαλιά με το θήλαστρο για να βγάλουν 40-50ml γάλακτος, ενώ τα μωρά μπορούν να πιουν πολύ περισσότερη ποσότητα την ίδια ώρα.

Δήλωση: “Οι θηλές σου είναι ανεστραμμένες/επίπεδες και θα χρειαστείς ψευτοθηλή για να μπορέσεις να θηλάσεις”.

Απάντηση: Τα μωρά δεν θηλάζουν από την θηλή, θηλάζουν από το στήθος. Το σχήμα της θηλής δεν είναι και τόσο σημαντικό. Όσον αφορά το δικό μου μωρό, είναι τελείως απίθανο να θηλάσει από άλλες θηλές εκτός από τις δικές μου και για το συγκεκριμένο μωρό οι θηλές μου είναι τέλειες. Εάν θηλάζει σωστά και καλά, το μωρό μου μπορεί με το στόμα του να βγάλει προς τα έξω ακόμα και τις πιο επίπεδες ή/και ανεστραμμένες θηλές. Εάν χρησιμοποιήσω ψευτοθηλές το μωρό δεν θα μπορεί να πιάσει σωστά τη θηλαία άλω, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα με την παραγωγή μου και ακόμα χειρότερα προβλήματα με τις θηλές μου.

Δήλωση: “Ο θηλασμός των διδύμων είναι πάρα πολύ δύσκολος. Πάρε αυτή τη φόρμουλα”.

Απάντηση: Ο θηλασμός των διδύμων είναι πιο εύκολος από το να ταΐζεις δίδυμα με μπιμπερό. Η μητέρα χρειάζεται τέσσερα χέρια για να ταΐσει τα μωρά με το μπιμπερό ταυτόχρονα. Όμως αυτό δεν ισχύει για το θηλασμό. Επίσης, επειδή τα δίδυμα μωρά συνήθως γεννιούνται πρόωρα, ωφελούνται ιδιαίτερα από τα συστατικά του μητρικού γάλακτος.

Δήλωση: “Τα πρόωρα μωρά χρειάζεται να μάθουν το μπιμπερό πριν αρχίσουν να θηλάζουν”.

Απάντηση: Τα πρόωρα μωρά στρεσάρονται λιγότερο θηλάζοντας παρά πίνοντας από το μπιμπερό. Στην πραγματικότητα, το βάρος ή ηλικία γέννησης δεν παίζουν τόσο μεγάλο ρόλο όσο η ετοιμότητα του μωρού να θηλάσει. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να δοθεί στο μωρό μπιμπερό, όσο πρόωρο κι αν είναι. Εάν το συμπλήρωμα είναι τελείως απαραίτητο, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι σίτισης, εκτός από το μπιμπερό.

Δήλωση: “Δεν πρέπει να θηλάζεις δημοσίως. Μπορεί να φέρεις τους γύρω σου σε δύσκολη θέση”.

Απάντηση: Πολλοί άντρες είναι απλώς περίεργοι για το γυναικείο στήθος και το θηλασμό, καθώς η κοινωνία μας τον έχει μετατρέψει σε ταμπού. Ως γνωστόν, εάν κάνουμε ένα τατουάζ και το εκθέσουμε στον κόσμο, σταδιακά θα χάσει το ενδιαφέρον του. Παλιότερα ο γυναικείος αγκώνας ήταν φετίχ – σήμερα δεν προκαλεί κανένα ενδιαφέρον. Η κάλυψη κατά το θηλασμό τον κάνει να φαίνεται σαν κάτι απαγορευμένο – κάτι που προκαλεί το αίσθημα της περιέργειας.

Δήλωση: “Μη θηλάζεις δημοσίως, μπορεί να σε δουν τα παιδιά”.

Απάντηση: Σωστά, τα παιδιά μπορούν και πρέπει να με δουν. Όταν πηγαίνουμε τα παιδιά μας στο ζωολογικό κήπο ή σε μια φάρμα ή εάν έχουμε ζώα στο σπίτι μας, θα πρέπει να τους απαγορεύσουμε να βλέπουν τα ζώα αυτά να θηλάζουν για να μην τρομάξουν; Οι άνθρωποι είναι θηλαστικά. Ο δημόσιος θηλασμός είναι ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορεί να κάνει η κάθε μητέρα για την κοινωνία γενικά και για το παιδί της ειδικότερα. Όχι μόνο δίνουμε στα παιδιά μας το καλύτερο ξεκίνημα για τη ζωή, αλλά επίσης δίνουμε στα παιδιά των άλλων ανθρώπων την ευκαιρία να δουν την μητρότητα και το θηλασμό σαν κάτι φυσικό, υγιές και απολαυστικό.

Δήλωση: “Οι θηλάζουσες μητέρες επιδεικνύονται. Δεν μπορούν να θηλάσουν τα μωρά τους πριν βγουν απ’ το σπίτι;”.

Απάντηση: Τα μωρά που θηλάζουν δεν κοιτούν τα ρολόγια και δεν μπορούν να βάλουν πρόγραμμα στην πείνα ή την δίψα τους ανάλογα με το πρόγραμμα των γονιών τους.

Δήλωση: “Και γιατί δεν αντλούν γάλα και να το δώσουν με μπιμπερό όταν είναι έξω από το σπίτι;”

Γιατί η άντληση γάλακτος δεν είναι για όλες μια εύκολη υπόθεση και επίσης υπάρχει πάντα ο κίνδυνος τα μωρά να προτιμήσουν τα μπουκάλι τελικά. Επιπλέον, κάποιες μητέρες που έχουν κανονική παραγωγή γάλακτος δεν μπορούν να αντλήσουν γάλα, ακόμα και με τις πιο σύγχρονες αντλίες.

Δήλωση: “Από κάποιο σημείο και μετά, ο θηλασμός ωφελεί περισσότερο τη μητέρα παρά το παιδί”.

Απάντηση: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο θηλασμός προσφέρει ψυχικά και συναισθηματικά οφέλη τόσο στο παιδί, όσο και στη μητέρα. Το να συνεχίσουμε να θηλάζουμε ένα μεγαλύτερο παιδί ενώ το σιχαινόμαστε, είναι μαρτύριο και σίγουρα δεν βάζει τις σωστές βάσεις για μια καλή σχέση με το παιδί μας. Απ’ την άλλη, εάν δεν πρόσφερε τίποτα ο θηλασμός στο παιδί, απλώς δεν θα θήλαζε.

 

Ελπίζω να κάλυψα όλες τις δηλώσεις που ακούει συνεχώς από τους γύρω της κάθε γυναίκα που θηλάζει. Εάν κάποια μου έχει ξεφύγει, παρακαλώ γράψτε την στα σχόλια παρακάτω.

Επίσης, σας παρακαλώ μητέρες, ενημερωθείτε για τους κινδύνους της φόρμουλα καθώς και για τα άπειρα οφέλη του θηλασμού και σταματήστε να κατηγορείτε τις γυναίκες που προωθούν το θηλασμό ότι σας κάνουν να αισθάνεστε ένοχες. Επικεντρώστε το θυμό σας στις εταιρίες ξένου γάλακτος οι οποίες μας γεμίζουν με ψέματα και προς τους επαγγελματίες υγείας που υποτιμούν τις ικανότητές μας και τα ένστικτά μας.

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Τοξίνες στο μητρικό γάλα

Του Dr Jack Newman

 

Που και που εμφανίζονται κάποιες έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι το μητρικό γάλα περιέχει τοξίνες και φυσικά τα ΜΜΕ τρομοκρατούν τις μητέρες, ωθώντας τες είτε να διακόψουν το θηλασμό ή να μην τον αρχίσουν καν. Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα που αξίζει να γνωρίζετε σχετικά μ’ αυτές τις έρευνες και τις τοξίνες στο μητρικό γάλα.

Καταρχήν, ο λόγος που οι έρευνες αυτές γίνονται στο μητρικό γάλα δεν είναι επειδή οι ερευνητές ανησυχούν για τις τοξίνες στο μητρικό γάλα, αλλά γιατί το μητρικό γάλα είναι ένα εύκολο δείγμα για να το πάρει κανείς. Δεν υπάρχει λόγος να ταλαιπωρήσουν τη μητέρα με το να τους πάρουν αίμα ή λίπος.

Δεύτερον, αν και το μητρικό γάλα πράγματι μπορεί να περιέχει τοξίνες, η φόρμουλα περιέχει τοξίνες επίσης. Εφόσον όλα τα πράγματα στον κόσμο είναι μολυσμένα, δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε από τη φόρμουλα να μην περιέχει τοξίνες.

Η έρευνα των Shelle-Ann M Burrell, Christopher Exley που παρουσιάζεται στο περιοδικό Pediatrics 2010;10:63, καταλήγει: “Αν και είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι οι φόρμουλες είναι επιμολυσμένες με σημαντικές ποσότητες αλουμινίου, δεν υπάρχει καμία απόδειξη ως τώρα ότι οι κατασκευαστές έχουν δει αυτό το θέμα ως ένα σοβαρό θέμα υγείας. Το αλουμίνιο έχει κατηγορηθεί για διάφορες παθήσεις. Υπάρχουν αποδείξεις ότι είναι τοξικό για τα μωρά, ειδικά για τα πρόωρα και εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι υπάρχει πάρα πολύ αλουμίνιο στις βρεφικά γάλατα».

Άρα λοιπόν, οι τοξίνες δεν είναι καλές, αλλά πρέπει οι μητέρες να σταματήσουν να θηλάζουν εξαιτίας τους; Και βέβαια όχι, αφού ο θηλασμός στην πραγματικότητα μειώνει τις δυσάρεστες συνέπειες των τοξινών όπου κι αν βρίσκονται αυτές.

Τα δεδομένα:

  • Οι τοξίνες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαφορών ειδών καρκίνου. Και η έρευνα δείχνει ότι τα θηλάζοντα βρέφη έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου από ότι τα βρέφη που  πίνουν φόρμουλα.
  • Οι τοξίνες μπορεί να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα και την ικανότητα μάθησης. Και η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που έχουν θηλάσει έχουν καλύτερα αποτελέσματα στα τεστ νευρολογικής και μαθησιακής ανάπτυξης απ’ ότι τα παιδιά που έχουν σιτιστεί με φόρμουλα και όσο πιο πολύ καιρό έχουν θηλάσει, τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα.
  • Οι τοξίνες μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Και η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που έχουν θηλάσει έχουν πιο δυνατό και ώριμο ανοσοποιητικό και ότι αυτή η καλύτερη κατάσταση κρατάει για πολύ καιρό μετά τον αποθηλασμό των παιδιών.

Τι θα πρέπει να κάνουν λοιπόν οι μητέρες;

Εάν θηλάζετε το παιδί σας, κάνετε το καλύτερο τόσο για το ίδιο, όσο και για τον κόσμο ολόκληρο. Ο θηλασμός είναι φιλικός προς το περιβάλλον, αντίθετα με την κατασκευή της φόρμουλα η οποία μολύνει το περιβάλλον. Το γεγονός ότι υπάρχουν τοξικές ουσίες στο μητρικό γάλα δεν πρέπει να μας αποτρέπει από το να θηλάζουμε, αλλά να μας κάνει να θηλάζουμε ακόμη περισσότερο αφού το μητρικό γάλα μειώνει τις δυσάρεστες συνέπειες των τοξινών που υπάρχουν παντού γύρω μας.

Πηγή: https://www.facebook.com/DrJackNewman/posts/230700940414293

Μετάφραση-Επιμέλεια: Βίκυ Φαρδογιάννη, Πιστοποιημένη Σύμβουλος Μητρικού Θηλασμού IBCLC

 

Θηλασμός: συχνές ερωτήσεις

Σ’ αυτό το κείμενο θα διαβάσετε τις πιο συχνές ερωτήσεις που δέχομαι από μητέρες που θηλάζουν (μαζί με τις απαντήσεις τους):

  • Μπορώ να βάψω τα μαλλιά μου,να κάνω περμανάντ, ανταύγειες, κλπ; – Αυτή είναι με διαφορά η πιο συχνή ερώτηση. Ναι, μπορείτε να βάψετε τα μαλλιά σας μόνη σας ή στο κομμωτήριο. Επειδή εγώ προσωπικά είμαι υπέρ των φυσικών προϊόντων, θα σας σύστηνα να προτιμήσετε  μια οικολογική βαφή που μπορείτε πια να βρείτε στα καταστήματα βιολογικών προϊόντων.
  • Μπορώ να βάψω τα νύχια μου, να κάνω μόνιμο, ημιμόνιμο, κλπ; – Φυσικά και μπορείτε.
  • Μπορώ να κάνω τατουάζ; – Ναι, μπορείτε.
  • Επιτρέπεται να κάνω σολάριουμ; Το σολάριουμ δεν αντενδείκνυται στο θηλασμό. Κατηγορείται όμως για διάφορους τύπους καρκίνου, κυρίως του δέρματος, και γι’ αυτό εγώ προσωπικά δεν το συστήνω.
  • Μπορώ να πίνω τσάι, καφέ ή αναψυκτικά; – Επιτρέπετε να πίνετε ότι θέλετε, πάντα με μέτρο. Το τσάι και ο καφές μπορεί να προκαλέσουν υπερδιέγερση σε κάποια μωρά και τα αναψυκτικά ενδέχεται να προκαλέσουν αέρια.
  • Επιτρέπεται το αλκοόλ; – Και το αλκοόλ επιτρέπεται, με μέτρο. Διαβάστε σχετικά εδώ: Θηλασμός και αλκοόλ
  • Επιτρέπεται να κάνω γυμναστική; – Ναι, επιτρέπεται.
  • Μπορώ να κάνω οδοντιατρικές εργασίες με τοπική αναισθησία; – Ναι.
  • Επιτρέπεται το κολύμπι στη θάλασσα ή στην πισίνα; – Φυσικά επιτρέπεται.
  • Μπορώ να καπνίσω; – Το κάπνισμα δεν κάνει καλό σε κανέναν, αλλά επισήμως δεν απαγορεύεται στο θηλασμό. Εάν δεν μπορείτε να κόψετε τελείως το κάπνισμα, προσπαθήστε να το περιορίσετε όσο είναι δυνατόν και φυσικά μην καπνίζετε ποτέ στον ίδιο χώρο με το μωρό.
  • Χρειάζεται να παίρνω εγώ ή το μωρό μου σίδηρο; – Το μωρό γεννιέται με αποθέματα σιδήρου και ο σίδηρος που περιέχεται στο μητρικό γάλα είναι ακριβώς όσος χρειάζεται το μωρό για τους πρώτους έξη μήνες της ζωής του. Επιπλέον, ο σίδηρος του μητρικού γάλακτος είναι πολύ καλύτερα απορροφήσιμος από τον σίδηρο που περιέχεται στο γάλα-φόρμουλα.
  •  Χρειάζεται να παίρνω εγώ ή το μωρό μου βιταμίνη D; – Όλοι μας χρειαζόμαστε την βιταμίνη D, άσχετα αν θηλάζουμε ή όχι. Το μωρό γεννιέται με αποθέματα βιταμίνης D και το μητρικό γάλα περιέχει βιταμίνη D, αν και σε πολύ μικρές ποσότητες. Η έκθεση στον ήλιο είναι αρκετή για να συνθέσει το μωρό την βιταμίνη D που χρειάζεται, ακόμα και το χειμώνα. Δεν χρειάζεται να έχετε το μωρό σας πολύ ώρα στον ήλιο και ούτε να το κάνετε κάθε μέρα. Μόνο στην περίπτωση που η μητέρα είχε ανεπάρκεια της βιταμίνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, χρειάζεται να πάρει συμπλήρωμα βιταμίνης το μωρό ή/και η μητέρα.
  • Πώς μπορώ να γίνω Πιστοποιημένος/η Σύμβουλος Θηλασμού; Εδώ θα βρείτε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε.
  • Χρειάζεται να πίνω μπύρα για να έχω περισσότερο γάλα; – Όχι. Το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να αφήνετε το μωρό σας να θηλάζει όποτε θέλει και για όση ώρα θέλει. Η μαγιά της μπύρας λέγεται ότι έχει γαλακτογόνες ιδιότητες, όμως αν θέλετε να αυξήσετε την παραγωγή σας με την μπύρα, θα πρέπει να πιείτε πάρα πολλές μπύρες για να πάρετε επαρκή ποσότητα της μαγιάς (κάτι που δεν συστήνεται). Εάν πράγματι χρειάζεται να αυξήσετε την παραγωγή σας, μπορείτε να πάρετε μαγιά της μπύρας που κυκλοφορεί σε χάπια στα φαρμακεία, ή νωπή μαγιά από το φούρνο. Πάντως, εάν αφήνετε το μωρό σας να θηλάζει όποτε θέλει και για όση ώρα θέλει, συνήθως δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα περισσότερο.
  • Μπορώ να πάρω φάρμακα; – Είναι πολύ λίγα τα φάρμακα που δεν μπορείτε να πάρετε ενόσω θηλάζετε. Στο http://www.e-lactancia.org/ μπορείτε, βάζοντας την δραστική ουσία του φαρμάκου, να δείτε εάν κάποιο φάρμακο είναι συμβατό ή όχι με το θηλασμό. Εάν πρέπει οπωσδήποτε να πάρετε κάποιο φάρμακο που δεν είναι συμβατό με το θηλασμό, σκεφτείτε την περίπτωση να πάρετε κάποιο ομοιοπαθητικό φάρμακο.
  • Έχω πυρετό. Επιτρέπεται να θηλάσω; – Επιτρέπεται και, για την ακρίβεια, επιβάλλεται. Το μωρό παίρνει με το μητρικό γάλα όλα τα αντισώματα που χρειάζεται για να καταπολεμήσει την αρρώστια που ίσως ήδη του έχει κολλήσει η μητέρα.
  •  Κάνω εμετούς και διάρροιες. Μπορώ να θηλάσω; -Ισχύει ότι και στην προηγούμενη ερώτηση.
  •  Να δίνω στο μωρό μου νερό (ή τσάι, ή χαμομήλι); -Κανένα άλλο υγρό δεν είναι απαραίτητο μέχρι το μωρό σας να γίνει έξη μηνών. Το μητρικό γάλα περιέχει όλα όσα χρειάζεται.
  •  Να αντλήσω για να δω πόσο γάλα έχω; -Η άντληση γάλακτος δεν αποτελεί ένδειξη του πόσο γάλα έχουμε. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
  •  Πότε θα αποθηλάσει; – Ιδανικά, όποτε είναι έτοιμο το ίδιο το μωρό, το οποίο μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε μεταξύ 2-4 ετών.
  •  Πότε θα σταματήσει να θηλάζει το βράδυ; – Και πάλι, όποτε είναι έτοιμο το ίδιο το μωρό. Τα μεγαλύτερα μωρά συνήθως δεν θηλάζουν το βράδυ γιατί πεινάνε, αλλά περισσότερο γιατί έχουν ανάγκη από στοργή, παρηγοριά, παρέα, αίσθηση ασφάλειας. Μην ξεχνάτε ότι είμαστε γονείς τόσο τη μέρα, όσο και τη νύχτα.

Γενικά μιλώντας, δεν υπάρχουν απαγορεύσεις στο θηλασμό και όλα αυτά που ακούμε συνήθως από τους γύρω μας για περιορισμούς και απαγορεύσεις αποτελούν τους μύθους του θηλασμού. Πριν διακόψετε το θηλασμό γιατί ακούσατε ότι κάτι που θέλετε να κάνετε απαγορεύεται επειδή θηλάζετε, απευθυνθείτε σε κάποιον Πιστοποιημένο Σύμβουλο Θηλασμού IBCLC.

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Θηλασμός και αλκοόλ

Γενικές οδηγίες

  •    H περιστασιακή κατανάλωση αλκοόλ (1-2 ποτά) δεν φαίνεται να είναι επιβλαβής για το μωρό που θηλάζει.
  •    Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (American Academy of Pediatrics   Committee on Drugs) κατατάσσει το αλκοόλ (αιθανόλη) στην κατηγορία των φαρμάκων συμβατών με το θηλασμό. Το Τμήμα Θηλασμού της ίδιας Ακαδημίας (American Academy of Pediatrics Section on Breastfeeding), επισημαίνει: «Οι μητέρες που θηλάζουν θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών γιατί το αλκοόλ συγκεντρώνεται στο μητρικό γάλα και η κατανάλωσή του μπορεί να επιφέρει μείωση στην παραγωγή γάλακτος. Η περιστασιακή κατανάλωση αλκοόλ είναι αποδεκτή, αλλά ο θηλασμός θα πρέπει να αποφεύγεται για δύο ώρες από την κατανάλωση του ποτού». Read more

Καλοκαιρινά…. παραμύθια θηλασμού!

Το καλοκαίρι, όπως και οι άλλες εποχές του χρόνου άλλωστε, συνοδεύεται από πολλούς μύθους όσον αφορά το θηλασμό. Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν τα πράγματα για να μπορέσετε να απολαύσετε το καλοκαίρι ως θηλάζουσα μαμά μαζί με το μωρό σας.

Μύθος πρώτος: Δεν επιτρέπεται το μπάνιο στη θάλασσα όταν θηλάζεις γιατί το γάλα χαλάει, ή γίνεται αλμυρό, ή μυρίζει χλώριο (στην πισίνα), ή κόβεται. Read more

Νεογνικός ίκτερος

Μύθος

Ο θηλασμός πρέπει να διακόπτεται μέχρι να υποχωρήσει ο ίκτερος.

Αλήθεια

Σχεδόν ποτέ δε χρειάζεται να σταματήσει ο θηλασμός εξαιτίας του ίκτερου. Όχι μόνο δεν είναι απαραίτητο, αλλά δεν είναι και καλό για το μωρό. Η διακοπή του θηλασμού ακόμη και για μία μέρα  μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη διακοπή του θηλασμού και άλλα προβλήματα.

Γιατί τα νεογέννητα μωρά παθαίνουν συχνά ίκτερο;

Η χολερυθρίνη είναι μία χρωστική που σχηματίζεται στο σώμα μας φυσιολογικά κατά την καταστροφή των ερυθροκυττάρων του αίματος και το μεταβολισμό της αιμοσφαιρίνης που περιέχουν. Αυτή η χρωστική όταν η συγκέντρωσή της στο αίμα ξεπερνά κάποιο όριο κάνει τα νεογέννητα μωρά να φαίνονται κίτρινα. Επειδή είναι λιπο-διαλυτή (δηλαδή διαλύεται μόνο σε λίπος), το σώμα για να την αποβάλλει πρέπει να τη μετατρέψει σε υδατο-διαλυτή. Αυτή η διαδικασία γίνεται στο ήπαρ (συκώτι) και έτσι αποβάλλεται στο έντερο ενώ ένα μικρό ποσοστό επαναρροφάται φυσιολογικά και πάλι μέσα στο σώμα (εντερο-ηπατική κυκλοφορία). Η λιπο-διαλυτή χολερυθρίνη ονομάζεται και έμμεση ή ασύζευκτη ενώ η υδατο-διαλυτή της μορφή άμεση ή συνεζευγμένη.

Φυσιολογικά τα νεογέννητα έχουν μεγαλύτερη μάζα ερυθροκυττάρων σε σχέση με τους ενήλικες και τα ερυθροκύτταρα τους έχουν μικρότερο χρόνο ζωής με αποτέλεσμα να δημιουργείται μεγαλύτερο φορτίο χολερυθρίνης. Ταυτόχρονα το ήπαρ (συκώτι) των νεογνών είναι σχετικά ανώριμο και δεν μπορεί να ανταπεξέλθει στο μεταβολισμό της χολερυθρίνης τις πρώτες ημέρες ζωής. Αυτοί οι παράγοντες ευθύνονται κυρίως για την εμφάνιση του φυσιολογικού νεογνικού ικτέρου.

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν σε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση της χολερυθρίνης όπως σε περιπτώσεις όπου το μωρό γεννιέται πρόωρα, σε ασυμβατότητα της ομάδας αίματος ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό, και σε πολλές άλλες παθολογικές καταστάσεις (λοιμώξεις, υποθυρεοειδισμός, μεταβολικά νοσήματα και άλλα). Σε αυτές τις περιπτώσεις μιλάμε για παθολογικό νεογνικό ίκτερο και πρόκειται κυρίως για αμέσου τύπου υπερχολερυθριναιμία. Επειδή σε αρκετές περιπτώσεις φυσιολογικού νεογνικού ικτέρου μπορεί να συνυπάρχουν και παθολογικά αίτια, στη σύγχρονη βιβλιογραφία υπάρχει η τάση να καταργηθούν οι όροι παθολογικός και φυσιολογικός και τείνει να επικρατήσει ο όρος νεογνικός ίκτερος ή νεογνική υπερχολερυθριναιμία.

Ένας άλλος μηχανισμός που αναφέρθηκε ήδη είναι η εντερο-ηπατικήκυκλοφορία. Σε μερικά μωρά συμβαίνει αυξημένη εντεροηπατική κυκλοφορία επειδή το έντερό τους δεν έχει καλή κινητικότητα και δεν κάνουν αρκετές κενώσεις. Παραδείγματα αποτελούν τα νεογέννητα με υποθυρεοειδισμό, απόφραξη του εντέρου και άλλα προβλήματα.

Τα μωρά που δε θηλάζουν αρκετά συχνά, ή δε θηλάζουν αρκετά (όπως συμβαίνει πολύ συχνά στα μαιευτήρια όπου δίνεται λανθασμένη οδηγία για περιορισμό του θηλασμού σε 10 λεπτά ανά γεύμα και θηλασμό ανά τρίωρο) δεν κάνουν αρκετές κενώσεις με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν από ίκτερο. Αυτός ο τύπος ίκτερου εμφανίζεται συνήθως τις πρώτες 2-4 ημέρες και ονομάζεται ίκτερος σχετιζόμενος με μητρικό θηλασμό. Πιο ορθά όμως, ο Dr. Newmanτον τον αποκαλεί ίκτερο από μη αρκετό μητρικό γάλα.

Έτσι πολλοί πιστεύουν ότι συχνά τα νεογέννητα παθαίνουν ίκτερο τις πρώτες ημέρες της ζωής τους από το μητρικό γάλα, ενώ αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι ότι παθαίνουν ίκτερο γιατί δεν παίρνουν αρκετό μητρικό γάλα. Αυτά τα μωρά μπορεί να είναι κυριολεκτικά όλη μέρα πάνω στο στήθος της μητέρας τους αλλά να μη θηλάζουν αποτελεσματικά. Για αυτό τα μωρά που έχουν ίκτερο τις πρώτες ημέρες ζωής θα πρέπει να εκτιμώνται από κάποιο έμπειρο σύμβουλο θηλασμού προκειμένου να διευκρινιστεί αν το μωρό θηλάζει αποτελεσματικά. Αν θηλάζει σωστά, ο ίκτερος θα ελαττωθεί τις επόμενες ημέρες. Δεν έχει λοιπόν νόημα να σταματούμε το θηλασμό σε αυτές τις περιπτώσεις. Ούτως ή άλλως το μωρό δε θηλάζει. Το πρόβλημα δεν είναι ο θηλασμός αλλά η έλλειψη θηλασμού. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να διορθώσουμε το θηλασμό.

Αν δεν είναι δυνατόν να διορθώσουμε τη στάση και την προσκόλληση του μωρού στο στήθος ή το ίδιο το μωρό δεν είναι ικανό να θηλάσει αποτελεσματικά, τότε είναι σημαντικό η μητέρα να ξεκινήσει να αντλεί γάλα για το μωρό της. Το πρωτόγαλα είναι εξαιρετικό καθαρκτικό και έτσι το μωρό κάνει περισσότερες κενώσεις και αποβάλλει τη χολερυθρίνη. Σπάνια χρειάζεται η χορήγηση συμπληρώματος (βρεφικού γάλατος) στο μωρό. Η διακοπή του θηλασμού σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα να διακοπεί ο θηλασμός πριν τον πρώτο μήνα ζωής. Η συνέχιση του θηλασμού σε παιδιά με ίκτερο που κάνουν φωτοθεραπεία δε σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών. Έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά που θηλάζουν αποκλειστικά και είναι σε φωτοθεραπεία παρουσιάζουν μία μικρή καθυστέρηση στην απάντηση στη φωτοθεραπεία, αλλά η συνολική διάρκεια της φωτοθεραπείας δε διαφέρει σε σχέση με αυτά που παίρνουν συμπληρώματα [PaediatrChildHealth 2007;12(5):1B-12B].

Ο ίκτερος από μητρικό γάλα είναι ένας άλλος συχνός τύπος ίκτερου που εμφανίζεται μετά την πρώτη εβδομάδα ζωής και συνήθως η χολερυθρίνη αυξάνεται μέχρι τη 2η εβδομάδα ζωής (έως 15-25 mg/dl) και παραμένει σε υψηλά επίπεδα για άλλες δύο εβδομάδες ως παρατεινόμενος ίκτερος (με αύξηση της εμμέσου χολερυθρίνης)  και στη συνέχεια υποχωρεί. Παρατεινόμενος ίκτερος παρατηρείται σε ποσοστό 20-30% των μωρών που θηλάζουν και μπορεί να διαρκέσει και 3 μήνες μετά τη γέννηση. Η διάγνωση μπαίνει εξ’ αποκλεισμού, εφόσον είμαστε σίγουροι ότι το μωρό τρέφεται σωστά και καταπίνει μητρικό γάλα κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Αυτός ο ίκτερος δεν είναι επικίνδυνος για το μωρό. Αντίθετα, σε αυτές τις περιπτώσεις η χολερυθρίνη μάλλον κάνει καλό προστατεύοντας από επικίνδυνες οξειδωτικές ουσίες.

Θα πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι η αμέσου τύπου υπερχολερυθριναιμία χρήζει περαιτέρω διερεύνησης γιατί υποκρύπτει παθολογικά αίτια. Η γαλακτοζαιμία για παράδειγμα είναι σπάνιο μεταβολικό σύνδρομο που μπορεί να εμφανιστεί με υπερχολερυθριναιμία αμέσου τύπου. Στις περιπτώσεις αυτές το σώμα δε μπορεί να μεταβολίσει τη γαλακτόζη, που υπάρχει στο γάλα, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται στο σώμα και να προκαλεί βλάβες. Αυτός είναι και ένας από τους πολύ λίγους λόγους που αντενδείκνυται ο μητρικός θηλασμός.

Αυτό που πρέπει να καταλάβουν πολλοί -και ακούγεται ειρωνικό να πρέπει να πειστεί κανείς  ότι ο μητρικός θηλασμός αποτελεί το φυσιολογικό και φυσικό τρόπο σίτισης των βρεφών. Στα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη, με καλή πρόσληψη βάρους ένα ποσοστό έχουν ίκτερο και αυτό είναι φυσιολογικό! Αντίθετα, θα πρέπει να ανησυχούμε για τα βρέφη που πίνουν συμπλήρωμα και δεν έχουν ίκτερο. Το θηλάζον βρέφος πρέπει να είναι το αναμενόμενο μοντέλο και όχι αυτό που πίνει ξένο γάλα (Dr. Newman).

Για το λόγο αυτό δε χρειάζεται να διακόπτουμε το θηλασμό για 24-48 ώρες όπως πολλοί προτείνουν για να επιβεβαιώσουμε τη διάγνωση. Μάλιστα και πάλι ο Dr. Newman με το σκωπτικό του ύφος προτείνει το εξής: Δε θα έπρεπε να ανησυχούμε για το ικτερικό βρέφος που θηλάζει αλλά αντίθετα θα έπρεπε να λέμε στη μητέρα που δε θηλάζει το παιδί της και που δεν είναι ικτερικό «Η χολερυθρίνη του παιδιού σου είναι πολύ χαμηλή. Μάλλον δεν είναι επικίνδυνο, αλλά για να είμαστε σίγουροι  ότι το ξένο γάλα τη κρατά σε χαμηλά επίπεδα, θα ήθελα να θηλάσεις το παιδί σου για λίγες ημέρες, έτσι ώστε τα επίπεδα της χολερυθρίνης να αυξηθούν στο φυσιολογικό». Τι κρίμα που ποτέ δε θα συμβεί κάτι τέτοιο!

Βιβλιογραφία

  1. Newman J, MD, Pitman T. The Ultimate Breastfeeding Book of Answers. 2006
  2. Αιματολογία Νεογνού. Ημερίδα ΕΑΕ 2008. Εισήγηση: Νεογνική Υπεροχολερυθριναιμία. Τάνια Σιαχανίδου
  3. Paediatr Child Health 2007;12(5):1B-12B. Guidelines for detection, management and prevention of hyperbilirubinemia in term and late preterm newborn infants   (35 or more weeks’ gestation). Fetus and Newborn Committee, Canadian Paediatric Society (CPS)

Βασιλική Δανηλάτου, MD, PhD, IBCLC

Δωρεάν δείγματα ξένου γάλακτος – Ανοίξτε τα μάτια σας!

της Melissa Bartick, MD

Ας είμαστε ξεκάθαροι και ειλικρινείς. Οι εταιρίες ξένου γάλακτος διανέμουν δωρεάν δείγματα στα νοσοκομεία για έναν και μοναδικό λόγο: για να πουλήσουν το γάλα τους. Για την ακρίβεια, για να πουλήσουν περισσότερο και πιο ακριβά το γάλα τους. Υπάρχουν πάρα πολλές έρευνες που δείχνουν ότι οι γυναίκες συνεχίζουν να αγοράζουν το γάλα που τους έδωσαν στην κλινική. Κι αφού πολλά μωρά έχουν προβλήματα με το ξένο γάλα, οι γυναίκες πολύ σωστά επιμένουν να αγοράζουν το γάλα που ανέχονται καλύτερα τα μωρά τους. Γι’ αυτό και οι μεγάλες εταιρίες ξένου γάλακτος ανταγωνίζονται και μάλιστα σκληρά, για το ποια θα είναι εκείνη που θα χρησιμοποιήσει το νοσοκομείο ή η κλινική.

Όμως τα δείγματα ξένου γάλακτος δεν είναι δωρεάν μόνο για τις μαμάδες. Οι εταιρίες παρέχουν δωρεάν το γάλα τους και στις κλινικές. Οι αντιπρόσωποι των εταιριών ξένου γάλακτος προσπερνούν όλες τις πολιτικές και τους ελέγχους ποιότητας των νοσοκομείων και φτάνουν στις μαιευτικές μονάδες, με την ελπίδα ότι οι νοσοκόμες θα διανέμουν τα δείγματά τους σαν κομφετί.

Είναι μια ιδιοφυής στρατηγική. Το προσωπικό των νοσοκομείων χαίρεται να βοηθά. Γι’ αυτό ακριβώς βρίσκονται στον κλάδο της υγείας. Και οι εταιρίες ξέρουν πολύ καλά ότι οι νοσοκόμες, με τις καλύτερες προθέσεις, θα μοιράσουν τα δείγματά τους στις μαμάδες.

Νομίζετε ότι θα κοιμηθείτε περισσότερο εάν η νοσοκόμα πάρει το μωρό σας στην μονάδα; Αυτός είναι άλλος ένας μύθος που πουλούν οι εταιρίες ξένου γάλακτος. Όμως κάθε νοσοκόμα μπορεί να έχει υπ’ ευθύνη της πέντε ή έξι μωρά. Δεν είναι περίεργο που οι έρευνες δείχνουν ότι τα μωρά τα πάνε καλύτερα όταν βρίσκονται μαζί με τη μητέρα τους και ότι οι μητέρες κοιμούνται τις ίδιες ώρες, είτε είναι μαζί με το μωρό τους είτε χωρίς αυτό.

Για τις μητέρες που επιλέγουν να θηλάσουν, η άφθονη παροχή δωρεάν ξένου γάλακτος δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα απ’ ότι για τις μητέρες που επιλέγουν τη φόρμουλα. Οι έρευνες δείχνουν ότι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες αποτυχίας του θηλασμού είναι η χορήγηση ξένου γάλακτος τις πρώτες μέρες μετά τον τοκετό και μάλιστα όταν δεν υπάρχει ιατρικός λόγος.

Κάτι τέτοιο συνιστά εμπόδιο για την παραγωγή γάλακτος της μητέρας και για την απρόσκοπτη επαφή του μωρού με το στήθος. Όπως θα έχετε ακούσει, το ένα μπιμπερό φέρνει το άλλο και πολύ σύντομα η παραγωγή της μητέρας μειώνεται. Όταν συμβαίνει αυτό, η μητέρα θα πρέπει να αγοράζει ξένο γάλα για τον υπόλοιπο ένα χρόνο, ακριβώς όπως ένας διαβητικός θα πρέπει να αγοράζει ινσουλίνη.

Οι εταιρίες ξένου γάλακτος πουλούν ένα προϊόν σε μια συγκεκριμένη αγορά-στόχο, τα μωρά, και γεννιούνται πάρα πολλά μωρά κάθε χρόνο. Άρα, ο μόνος τρόπος για να πουλήσουν περισσότερο γάλα είναι να πουλήσουν λιγότερο θηλασμό. Τόσο απλά.

Και τα δωρεάν δείγματα ξένου γάλακτος έρχονται στο σπίτι μαζί με το μωρό και τη μητέρα, η οποία συνήθως βρίσκεται σε αδιέξοδο στη μέση της νύχτας. Εάν ο θηλασμός δεν ξεκινήσει σωστά στην κλινική, ξέρουμε ότι είναι πολύ πιθανόν η μητέρα να μπει στον πειρασμό να δώσει ξένο γάλα όταν θα πάει στο σπίτι της. Ένα μπουκάλι έτοιμο γάλα είναι πολύ δελεαστικό, ακόμα και για τις πιο πεισματάρες. Και τότε η σχέση του θηλασμού διακόπτεται και για τα περισσότερα μωρά πάει απ’ το κακό στο χειρότερο.

Αντίθετα με ότι πιστεύεται, ο θηλασμός δεν αποτυγχάνει εξαιτίας της μητέρας. Αποτυγχάνει μάλλον εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων. Αυτά που συμβαίνουν στις κλινικές είναι ουσιαστικά για την επιτυχία ή την αποτυχία του θηλασμού. Επιπροσθέτως, όταν υπάρχει τέτοια αφθονία ξένου γάλακτος, είναι πολύ πιο δύσκολο για τις κλινικές και τα νοσοκομεία να αλλάξουν τις πρακτικές τους και να συμμορφωθούν με τα «δέκα βήματα για επιτυχημένο θηλασμό». Γιατί οι κλινικές προωθούν το ξένο γάλα αντί να εφαρμόσουν τα δέκα βήματα; Αυτή είναι η ερώτηση που πρέπει να κάνουμε όλοι.

Θα ήταν παράλογο εάν στην καρδιολογική κλινική μοίραζαν κουπόνια για δωρεάν Μακντόναλντς. Η εμπορική διαφήμιση δεν ανήκει στα νοσοκομεία. Άσχετα με το πώς ταΐζετε το μωρό σας. Κι αυτό δεν αφορά μόνο τις μητέρες που αγωνίζονται να θηλάσουν. Αφορά την ελευθερία όλων μας να κάνουμε τις επιλογές μας μακριά από τις τεχνικές του μάρκετινγκ και μάλιστα σε ένα μέρος όπου σίγουρα δεν ανήκουν – στο νοσοκομείο.

Μετάφραση: Βίκυ Φαρογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Μητρικού Θηλασμού IBCLC

Πηγή

Εισαγωγή στερεών τροφών δεν σημαίνει αποθηλασμό

«Τώρα που το μωρό σου ξεκινάει κρεμούλες, θα σταματήσεις σιγά σιγά να θηλάζεις».

«Ο θηλασμός μετά τους έξι μήνες δεν προσφέρει τίποτα»

«Αν δεν σταματήσεις το θηλασμό, το μωρό θα είναι κολλημένο στο στήθος σου και δεν θα τρώει τίποτε άλλο»

«Μετά τους έξι μήνες πρέπει σταδιακά να απογαλακτίσεις και να δώσεις γάλα δεύτερης βρεφικής ηλικίας»

«Τώρα με τις στερεές τροφές θα θηλάζεις μόνο πρωί και βράδυ»

«Μην θηλάζεις μετά το φαγητό του μωρού, εμποδίζεις την απορρόφηση της κρέμας»

Όλα τα παραπάνω είναι επιστημονικά λανθασμένες δοξασίες. Τι πραγματικά ισχύει; Read more

Θηλασμός και φάρμακα-Οι σωστοί κανόνες για τη λήψη φαρμάκου από θηλάζουσα μητέρα

Πρέπει η μητέρα που χρειάζεται αντιβίωση για να αντιμετωπίσει μια λοίμωξη ή κάποια νόσο να εγκαταλείψει το θηλασμό; Φυσικά και όχι. Μόνο που θα πρέπει να ζητήσει από το γιατρό της να ακολουθήσει τους εξής κανόνες:

  Read more

Θηλασμός και κάπνισμα

Όλοι μας γνωρίζουμε πλέον τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος σε παιδιά και ενήλικες. Παρόλα αυτά, πρόσφατη ανασκόπηση μελετών για την συχνότητα του καπνίσματος στην Ελλάδα έδειξε ότι κατέχουμε μία από τις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη, με ποσοστά ανδρών καπνιστών σε μεγάλα αστικά κέντρα στο 51% και γυναικών στο 39% (1). Τι συμβαίνει λοιπόν με ένα σημαντικό ποσοστό καπνιστριών γυναικών που φέρνουν ένα μωρό στον κόσμο; Μπορούν να θηλάσουν ή κάτι τέτοιο απαγορεύεται;

Η επιστήμη μας λέει ότι το κάπνισμα της λεχώνας δεν είναι αντένδειξη για το θηλασμό του παιδιού της. Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία, «το κάπνισμα της μητέρας δεν αποτελεί αντένδειξη για την έναρξη ή την συνέχιση του θηλασμού, αλλά οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να συμβουλεύουν τις καπνίστριες μητέρες να αποφεύγουν το κάπνισμα στο σπίτι και να κάνουν κάθε προσπάθεια για να το κόψουν όσο πιο γρήγορα γίνεται» (2).

Στην πραγματικότητα το δίλημμα «κάπνισμα ή θηλασμός» δεν υπάρχει. Το τσιγάρο έχει βλαβερή επίδραση στο μωρό, είτε αυτό θηλάζει είτε όχι. Το παθητικό κάπνισμα από τη μητέρα ή τον πατέρα είναι παράγοντας κινδύνου για την υγεία του παιδιού. Από την άλλη μεριά ο θηλασμός είναι ένας δυνατός προστατευτικός παράγοντας για την υγεία του παιδιού. Και αντίστροφα, ο μη θηλασμός του, η διατροφή του με ξένο γάλα με μπιμπερό, αποτελεί πρόσθετο παράγοντα κινδύνου που αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης πολλών σωματικών και ψυχικών προβλημάτων.

Για να το πούμε διαφορετικά, ένα μωρό που θηλάζει μητέρα μη καπνίστρια προστατεύεται μέσα από δύο πράγματα, το θηλασμό και την εισπνοή καθαρού αέρα. Ένα δεύτερο μωρό που πίνει μπιμπερό ξένου γάλακτος από μητέρα καπνίστρια κινδυνεύει από δύο πράγματα, από το μη θηλασμό του και από το παθητικό κάπνισμα. Τέλος ένα τρίτο μωρό που θηλάζει μητέρα καπνίστρια κινδυνεύει από ένα πράγμα, το κάπνισμα, ενώ ταυτόχρονα προστατεύεται από ένα άλλο, το θηλασμό, έτσι που τελικά κινδυνεύει λιγότερο σε σύγκριση με το δεύτερο μωρό. Το κάπνισμα πειράζει ακόμα περισσότερο το μωρό που δεν απολαμβάνει την σημαντική προστασία στην υγεία του μέσα από το μητρικό θηλασμό. Τα οφέλη του θηλασμού είναι τόσα πολλά και ανεκτίμητα που δε μπορούν να ξεπεραστούν από την επιβάρυνση του μητρικού γάλακτος με ουσίες του τσιγάρου. Ο μη θηλασμός για ένα μωρό καπνίστριας είναι ένας επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας για την υγεία του. Στερείται των ζωντανών ανοσοποιητικών κυττάρων, των ενζύμων, των ορμονών και των αυξητικών παραγόντων που περιέχονται σε αφθονία στο μητρικό γάλα και που το θωρακίζουν ενάντια σε επιβλαβείς περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως ο καπνός.

Το παθητικό κάπνισμα σε μωρό που είτε θηλάζει είτε όχι, είτε εκτίθεται στον καπνό της μητέρας είτε του πατέρα, αυξάνει την πιθανότητα το παιδί να πάθει συχνότερες ωτίτιδες και αναπνευστικές λοιμώξεις. Μεγαλώνει τον κίνδυνο για αλλεργική ευαισθητοποίηση του παιδιού, με συνέπεια επεισόδια βρογχόσπασμου και απώτερα άσθμα. Εισπνοή καπνού σε μεγάλες δόσεις προκαλεί στο παιδί νευρικότητα, ενοχοποιείται στο Σύνδρομο ελλειματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο για Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Συνδέεται σε βάθος χρόνου με εμφάνιση καρκίνου.

Όλα τα παραπάνω τα αντιμάχεται ο θηλασμός, τόσο περισσότερο όσο πιο αποκλειστικός και μακροχρόνιος είναι. Ο μητρικός θηλασμός είναι προστατευτικός παράγοντας ενάντια σε ωτίτιδες, λοιμώξεις, αλλεργίες, άσθμα, σύνδρομο βρεφικού θανάτου και καρκίνους της παιδικής ηλικίας. Προστατεύει επιπλέον μια καπνίστρια μητέρα από τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και ωοθηκών. Επομένως η μητέρα που δε μπορεί να κόψει το κάπνισμα καλό θα ήταν να θηλάζει, ώστε να αυξήσει την προστασία τη δική της και του παιδιού της από ορισμένες βλαβερές συνέπειες από την έκθεση στον καπνό.

Θα πει κανείς: «Μα καλά, δεν περνάει η νικοτίνη στο μητρικό γάλα;» Η νικοτίνη ανιχνεύεται στο μητρικό γάλα φτάνοντας στην υψηλότερή της συγκέντρωση μισή ώρα μετά το κάπνισμα. Έρευνες δείχνουν ότι σε λήψη έως πέντε τσιγάρων την ημέρα, η νικοτίνη που ανευρίσκεται στο μητρικό γάλα παραμένει σε αμελητέες ποσότητες. Με παραπάνω από πέντε τσιγάρα την ημέρα, όσο περισσότερα κάνει η μητέρα, τόσο μεγαλύτερη η παρουσία της ουσίας στο μητρικό γάλα. Ακόμα όμως και σε βαριά καπνίστρια, τα οφέλη από τη συνέχιση του θηλασμού υπερτερούν των όποιων κινδύνων από την παρουσία νικοτίνης στο μητρικό γάλα.

Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες ουσίες που περιέχονται στον καπνό αποδομούνται σε μεγάλο βαθμό στο έντερο του παιδιού και δεν φτάνουν στο αίμα του. Αντίθετα, οι βλαπτικές ουσίες του καπνού – που είναι πολλές, όχι μόνο η νικοτίνη – εισπνέονται από το μωρό της καπνίστριας – ανεξάρτητα δηλαδή θηλασμού του ή όχι – και φτάνουν στο αίμα του μέσα από το παθητικό κάπνισμα.

Μήπως το κάπνισμα επηρεάζει την παραγωγή της μαμάς σε γάλα; Οι απαντήσεις που δίνει η επιστήμη έως τώρα στο ερώτημα δεν είναι οριστικές, αλλά με τον συνήθη, μικρό έως μέτριο αριθμό τσιγάρων την ημέρα, η γαλουχία δεν επηρεάζεται σημαντικά από την νικοτίνη. Σε βαριές καπνίστριες υπάρχει πάντως πιθανότητα να επηρεαστεί αρνητικά η παραγωγή τους σε γάλα.

Τι συμβαίνει λοιπόν με τις καπνίστριες μητέρες στη χώρα μας; Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της  Εθνικής μελέτης συχνότητας και προσδιοριστικών παραγόντων μητρικού θηλασμού που δημοσιεύθηκε το 2009, η επιλογή του καπνίσματος έχει σαν συνέπεια είτε μη έναρξη θηλασμού, είτε την πρόωρη διακοπή του (6). Η ύπαρξη της αρνητικής αυτής συσχέτισης σε συνδυασμό με το μεγάλο ποσοστό των γυναικών που κάπνιζαν στο δείγμα της μελέτης καθιστά το κάπνισμα μείζονα καθοριστικό παράγοντα του θηλασμού. Παρόλο που στο δείγμα της έρευνας η επίδραση του καπνίσματος ήταν καταφανής στον αποκλειστικό θηλασμό τον 1ο μήνα (14% των καπνιστριών θηλάζουν, έναντι 24% των μη καπνιστριών), έγινε πιο έντονη στο θηλασμό τον 3ο και 6ο μήνα (τον 3ο μήνα θηλάζουν 20% των καπνιστριών, έναντι 48% των μη καπνιστριών και τον 6ο μήνα 7% έναντι 29%). Γιατί λοιπόν οι καπνίστριες μητέρες δε θηλάζουν; Μήπως γιατί τους «κόβεται» το γάλα; Μήπως γιατί έχουν χαμηλότερο κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο ή επίπεδο εκπαίδευσης, σε σύγκριση με τις μη καπνίστριες; Ή μήπως γιατί επαγγελματίες υγείας παραπληροφορούν τις μητέρες αυτές απαγορεύοντάς να θηλάσουν, με αποτέλεσμα στο δίλημμα που τους επιβάλλεται να επιλέγουν την επανέναρξη του καπνίσματος;

Δυστυχώς στις μέρες μας η παραπληροφόρηση των γυναικών για το θηλασμό είναι πολύ μεγάλη. Επαγγελματίες, ειδικοί και μη, όχι μόνο δεν ενθαρρύνουν σοβαρά και συστηματικά μια μητέρα να σταματήσει το κάπνισμα, όχι μόνο δεν ενθαρρύνουν με γνώσεις τη μητέρα που δε μπορεί να το κόψει να ξεκινήσει ή να συνεχίσει το θηλασμό του παιδιού της, αλλά τις περισσότερες φορές ορθώνουν αναίτια εμπόδια στο θηλασμό, πολλές φορές απαγορεύοντάς τον!

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Το επιστημονικό πεδίο της γαλουχίας υποβαθμίζεται σε όλον τον κόσμο και είναι επιτακτική η ανάγκη να αυξηθεί η σωστή ενημέρωση προς τους επαγγελματίες υγείας. Σε μια έρευνα του 2009 από την Πενσυλβάνια των ΗΠΑ εξετάστηκαν οι νοοτροπίες και οι γνώσεις των παιδιάτρων σε σχέση με το θηλασμό και το κάπνισμα (11). Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι, παρά την σαφή οδηγία της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας που υποστηρίζει το θηλασμό για τις μητέρες που καπνίζουν (12), μόνο 20% των παιδιάτρων είχαν επαρκές επίπεδο γνώσεων για το θέμα. Πολλοί ήταν αυτοί που συνέστησαν ξένο γάλα για βρέφη σε μητέρες που κάπνιζαν. Οι περισσότεροι παιδίατροι δεν ήταν σίγουροι για την ασφάλεια του καπνίσματος κατά τη γαλουχία. Χρειάζονται λοιπόν μεγαλύτερες προσπάθειες, τόσο στις ΗΠΑ όσο βέβαια και στην Ελλάδα, για να εκπαιδευτούν σωστά οι επαγγελματίες υγείας και να συμβουλεύουν τις έγκυες και τις νέες μητέρες επαρκώς και ορθά πάνω σε θέματα γαλουχίας και καπνίσματος.

Στην περίπτωση του καπνίσματος, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, όπως τα πρόωρα μωρά, τα μωρά με χρόνια πάθηση ή τα μωρά από χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα, εκείνα τα μωρά που έχουν μεγάλη ανάγκη το θηλασμό και που θα ωφελούνταν πολλαπλάσια από τα πλεονεκτήματά του είναι δυστυχώς  ταυτόχρονα εκείνα που τον απολαμβάνουν λιγότερο. Χρειάζεται το σύστημα υγείας να κατανοήσει ότι κάποια από τα βρέφη που γεννιούνται σε αυτήν τη χώρα ξεκινούν από μειονεκτικότερη θέση, και για αυτά τα μωρά χρειάζεται το ίδιο σύστημα να επενδύσει πολλαπλάσια στην έναρξη και την συνέχιση του θηλασμού τους. Σύμφωνα με επιστήμονες από τη Βραζιλία (13), οι μητέρες που καπνίζουν είναι πιο πιθανό να είναι νεαρής ηλικίας, χαμηλού επιπέδου μόρφωσης και χωρίς υποστήριξη. Αυτές οι μητέρες αποτελούν ομάδα κινδύνου για να εγκαταλείψουν το θηλασμό του παιδιού τους. Ταυτόχρονα, ο θηλασμός θα μπορούσε να ισορροπήσει στα ίδια, υψηλού κινδύνου παιδιά τα μειονεκτήματα στην υγεία τους εξαιτίας του μειονεκτικότερου υπόβαθρού τους. Μωρά που γεννιούνται σε οικογένειες καπνιστών είναι καλύτερα προστατευμένα μέσα από το θηλασμό παρά από την σίτιση με ξένο γάλα. Υπάρχει ανάγκη για πολιτικές υγείας που θα ενθαρρύνουν αυτές ακριβώς τις κοινωνικά μειονεκτικές ομάδες να επιλέξουν το θηλασμό ως καλύτερο και ασφαλέστερο.

Αν μια γυναίκα αδυνατεί να κόψει το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της λοχείας, πως μπορούμε να περιορίσουμε τη ζημιά; Ενθαρρύνουμε τον αποκλειστικό θηλασμό και την προτρέπουμε να κάνει τσιγάρο αμέσως μετά το φαγητό του παιδιού. Μετά από λήψη ενός τσιγάρου, η νικοτίνη φτάνει στα μέγιστα επίπεδα στο μητρικό γάλα μέσα σε μισή με μία ώρα, ενώ δύο ώρες αργότερα έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Επομένως, συμβουλεύουμε τη μητέρα να καπνίσει τότε που είναι πιο πιθανό το μωρό να μην ξαναθηλάσει για τις επόμενες δύο ώρες, συνήθως το βράδυ, αμέσως μετά το τελευταίο γεύμα του μωρού και στην αρχή του μακρύτερου ύπνου του.

Είναι πολύ βασικό να τονίσουμε στη μητέρα ότι θα πρέπει να καπνίζει μακριά από το παιδί, έξω από το σπίτι, να μαζεύει τα μαλλιά της, να πλένει τα δόντια και τα χέρια της μετά το τσιγάρο. Θα πρέπει να φροντίζει ιδιαίτερα για το συχνό πλύσιμο των ρούχων της. Εάν φοράει ρούχα που έχουν εκτεθεί στον καπνό, να αποφεύγει την αγκαλιά. Να μην κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι με το μωρό. Να επιβάλλει τις ίδιες προφυλάξεις και στον καπνιστή πατέρα ή στους επισκέπτες.

Όλη η παραπάνω συζήτηση βέβαια δεν αποτελεί λόγο για μια μαμά να εφησυχάζεται και να καπνίζει περισσότερο μετά τον τοκετό. Είναι καλό να ενθαρρύνουμε τη θηλάζουσα να σταματήσει να καπνίζει, τουλάχιστον να καπνίζει λιγότερο. Η περίοδος της εγκυμοσύνης, της λοχείας, της μητρότητας αλλά και της πατρότητας είναι συχνά ευκαιρία για πολλούς ενήλικες να αλλάξουν τρόπο ζωής και να υιοθετήσουν πιο υγειινές συνήθειες. Έρευνες μάλιστα δείχνουν ότι οι περισσότερες καπνίστριες που αποφασίζουν να μη θηλάζουν το μικρό τους καπνίζουν τελικά περισσότερο, οπότε και προκαλούν μεγαλύτερη βλάβη στο παιδί. Ο θηλασμός επομένως συχνά προστατεύει και μόνο με τον περιορισμό που φέρνει στο κάπνισμα της μητέρας.

Ο θηλασμός δεν είναι ιδανική κατάσταση αλλά φυσιολογική για όλα τα μωρά και όλες τις μητέρες. Το ιδανικό θα ήταν η λεχώνα να μην κάπνιζε. Επίσης, το ιδανικό θα ήταν το μωρό μας να ανέπνεε πεντακάθαρο, βουνίσιο αέρα και όχι αυτόν της πόλης, τον γεμάτο καυσαέρια, σκόνη και καπνό. Ζούμε όμως στην πόλη και δεν απαγορεύουμε στο παιδί μας να αναπνεύσει. Έτσι και με το θηλασμό, δεν τον απαγορεύουμε επειδή δεν είναι «ιδανικός», γιατί είναι τόσο ζωτικός για το παιδί όσο και ο αέρας που αναπνέει.

του Στέλιου Παπαβέντση – Παιδίατρου – MRCPCH DCH IBCLC 2010

Επιστημονική βιβλιογραφία

  1. Vardavas CI et al. Smoking Policy and Prevalence in Greece : an overview. European Journal of Public Health. 2006;17(2):211-213.
  2. Gartner LM et al. Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics. 2005;115(2):496-506.
  3. Yilmaz G et al. Effect of passive smoking on growth and infection rates of breast-fed and non-breast-fed infants. Pediatr Int. 2009;51(3):352-8.
  4. Yilmaz G et al. The effect of passive smoking and breast feeding on serum antioxidant vitamin (A, C, E) levels in infants. Acta Paediatr. 2009;98(3):531-6.
  5. Karmaus W et al. Long-term effects of breastfeeding, maternal smoking during pregnancy, and recurrent lower respiratory tract infections on asthma in children. J Asthma. 2008;45(8):688-95.
  6. Γάκη Ε κα. Εθνική μελέτη συχνότητας και προσδιοριστικών παραγόντων μητρικού θηλασμού. Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού, Αθήνα, 2009.
  7. Weiser TM et al. Association of maternal smoking status with breastfeeding practices: Missouri, 2005. Pediatrics. 2009;124(6):1603-10.
  8. Xu F et al. Paternal Smoking and Breastfeeding in Xinjiang, PR China. J Hum Lact. 2010 Jun 23. [Epub ahead of print]
  9. Goldade K et al. Breastfeeding and smoking among low-income women: results of a longitudinal qualitative study. Birth. 2008;35(3):230-40.
  10. Higgins TM et al. Effects of cigarette smoking cessation on breastfeeding duration. Nicotine Tob Res. 2010;12(5):483-8.
  11. Lucero CA et al. An examination of attitudes, knowledge, and clinical practices among Pennsylvania pediatricians regarding breastfeeding and smoking. Breastfeed Med. 2009;4(2):83-9.
  12. American Academy of Pediatrics. The transfer of drugs and other chemicals into human milk. Policy statement. Pediatrics Vol. 108, pp. 776-789.
  13. Dorea JG et al. Maternal smoking and infant feeding: breastfeeding is better and safer. Matern Child Health J. 2007;11(3):287-91.

15 λανθασμένες οδηγίες που βλάπτουν το θηλασμό

Ο θηλασμός αποτελεί μια πρακτική για την οποία όλοι – επαγγελματίες υγείας, ειδικοί και μη, φίλοι και συγγενείς – έχουν τις απόψεις τους, απόψεις όμως που συχνά αντικρούουν η μία την άλλη και φέρνουν τη θηλάζουσα μητέρα σε σύγχυση. Δίνονται συχνά παραπλανητικές συμβουλές που έχουν ως αποτέλεσμα την πρόωρη διακοπή της γαλουχίας. Δυστυχώς το επιστημονικό πεδίο της γαλουχίας, παρό,τι γεμάτο με σύγχρονες ανακαλύψεις και τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, δεν έχει φτάσει στα αυτιά της πλειοψηφίας των επαγγελματιών υγείας – μαιευτήρων, παιδιάτρων, μαιών, νοσοκόμων – , σημαντικών δηλαδή ανθρώπων που επηρεάζουν την πρακτική του θηλασμού. Ως αποτέλεσμα, πολλές από τις επικρατούσες ακόμα οδηγίες που παρέχονται προς τις λεχώνες, στα μαιευτήρια ή και αργότερα, είναι ανακριβείς, μη έγκυρες, ξεπερασμένες και επιστημονικά μη τεκμηριωμένες. Ας αναφέρουμε μερικές:1η Λανθασμένη οδηγία: Μη θηλάζεις κατά τις πρώτες 2-3 ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού, γιατί δεν έχεις ακόμα γάλα.Η επιστημονική αλήθεια: Για να ξεκινήσει η γαλουχία, είναι σημαντικό ο θηλασμός να ξεκινήσει κατά την πρώτη ώρα από τη γέννηση του παιδιού και να συνεχιστεί ελεύθερα, συχνά, ανάλογα με τα σημάδια πείνας του παιδιού, κατά τις πρώτες κρίσιμες ημέρες. Όσο περισσότερο ερεθίσει το μωρό το στήθος, τόσο περισσότερο και πιο γρήγορα θα παραχθεί μητρικό γάλα (κανόνας της ζήτησης και προσφοράς). Αντίθετα, εάν αφήσουμε το στήθος της μαμάς χωρίς ερεθισμό για ώρες ή και για μέρες, όπως συχνά δυστυχώς γίνεται στα ελληνικά μαιευτήρια, η παραγωγή της μαμάς θα αδρανήσει και θα υπάρξει δυσκολία στο θηλασμό κατά την επιστροφή της στο σπίτι. Εξάλλου, το μητρικό πρωτόγαλα είναι σπουδαία τροφή και ένα πανίσχυρο εμβόλιο για το βρέφος, η μόνη τροφή που χρειάζεται το ανθρώπινο νεογέννητο κατά τα πρώτα του 24ωρα, λίγη, αλλά επαρκής και ανεκτίμητη.2η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε 10 λεπτά από το ένα στήθος, έπειτα 10 λεπτά από το άλλο.Μήπως εσείς τρώτε για 10 λεπτά γιουβέτσι και για 10 λεπτά σαλάτα; Πως είναι δυνατόν, χωρίς καμία επιστημονική απόδειξη, να ταίζουμε τα μωρά μας σα να ήταν αυτόματες μηχανές ομοιομορφίας;Η επιστημονική αλήθεια: Κατά τις πρώτες κρίσιμες έξι εβδομάδες της γαλουχίας, το μωρό πρέπει να φτάνει στο στήθος, με σωστή τοποθέτηση και σύλληψή του, χωρίς καθόλου χρονικούς περιορισμούς. Η διάρκεια των γευμάτων αλλάζει ανάλογα με την πείνα του, τη διάθεσή του, την ώρα της ημέρας και τον επιτυχή ή όχι τρόπο ταίσματος. Δηλαδή, ένα μωρό που δεν έχει μάθει να καταπίνει γάλα στο στήθος ή δε βρίσκει γάλα, μπορεί να βρίσκεται για μία ώρα πάνω σε αυτό και να μην έχει φάει τίποτα. Ένα άλλο μωρό μπορεί να έχει μάθει πώς να θηλάζει, να βρίσκει άφθονο γάλα και να τελειώνει το γεύμα του μέσα σε πέντε λεπτά. Δεν μετράμε λοιπόν λεπτά της ώρας με το ρολόι, αλλά παρατηρούμε το παιδί μας. Καταπίνει; Πόσες φορές κατάπιε; Έχει γάλα στο στοματάκι του; Αδειάζει το στήθος μας; Φαίνεται χορτάτο και χαλαρωμένο στο τέλος; Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: στο θηλασμό πετάξτε τα ρολόγια!3η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε όπως παραπάνω, έπειτα δώσε στο παιδί «συμπλήρωμα» ξένου γάλακτος, ώστε να βεβαιωθείς ότι χόρτασε.Η επιστημονική αλήθεια: Χορήγηση «συμπληρώματος» προληπτικά, χωρίς να υπάρχει πραγματική ιατρική ένδειξη, εμποδίζει τις προσπάθειες της μητέρας να εγκαταστήσει το θηλασμό. Οποιαδήποτε ποσότητα ξένου γάλακτος πιει το βρέφος αφαιρεί από την παραγωγή γάλακτος της μαμάς, γιατί το μωρό δεν ζητάει από το στήθος την ποσότητα που θα έπρεπε, με αποτέλεσμα η μαμά τελικά να οδηγηθεί σε μειωμένη παραγωγή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά αποκλειστικό θηλασμό των βρεφών μας για 6 μήνες. Ο,τιδήποτε άλλο όχι μόνο δεν είναι απαραίτητο αλλά και βλαπτικό, καταστροφικό για την επιτυχία της γαλουχίας.4η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε το μωρό σου κάθε τρεις ή τέσσερις ώρες, όχι συχνότερα.Σου επιτρέπεται να τρως κάθε 6 ώρες, όχι συχνότερα. Πως θα κρίνατε μια τέτοια οδηγία σχετικά με το φαγητό σας;Η επιστημονική αλήθεια: Η αλήθεια είναι ότι το στομάχι του μωρού είναι πολύ μικρό, το μητρικό γάλα εύπεπτο και η ανάγκες του μωρού για επαφή μεγάλες. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα φυσιολογικά μωρά ζητούν να ταιστούν κάθε 2 ώρες, αν βέβαια δεν τους δίνεται το δύσπεπτο ξένο γάλα. Επιπλέον, πολλά φυσιολογικά μωρά περνούν διαστήματα της ημέρας τρώγοντας σχεδόν συνεχώς ή με διάλλειμα μισής ώρας, κάτι εντελώς αναμενόμενο και φυσιολογικό. Τέλος, κανένα μωρό δεν είναι ίδιο με άλλο, κάθε ένα έχει την προσωπικότητά του όπως κι εμείς. Η ποικιλία στον τρόπο λήψης της τροφής είναι τεράστια για τα βρέφη, όπως και για εμάς. Εάν θέλουμε να το χειριστούμε ως ανθρώπινο όν, είναι θεμελιώδες να ακούσουμε και να σεβαστούμε τις ιδιαίτερες ανάγκες του μωρού μας. 5η Λανθασμένη οδηγία: Άφησε το μωρό σου να κλαίει και μην το παίρνεις συνέχεια αγκαλιά, για να μην «κακομάθει». Η επιστημονική αλήθεια: Η βασική ανάγκη των βρεφών είναι το χτίσιμο εμπιστοσύνης με το περιβάλλον τους, δηλαδή με τη μητέρα και τον  πατέρα τους. Επειδή η όραση είναι φτωχά ανεπτυγμένη τον πρώτο καιρό, οι κύριες αισθήσεις, ο «μπούσουλας» του μωρού είναι η όσφρηση και η αφή. Ένα νεογέννητο απομονωμένο στο κρεβατάκι του, μακριά από ανθρώπινη επαφή, είναι σαν τον τυφλό στην απομόνωση. Η αγκαλιά είναι βασικό στοιχείο της γονεικής φροντίδας, της αγάπης. Η αγκαλιά είναι επίσης απαραίτητο συστατικό του επιτυχημένου θηλασμού, ο οποίος, ως φυσική διαδικασία, περιέχει και προυποθέτει άφθονη, συχνή επαφή. 6η Λανθασμένη οδηγία: Πάρε ξένο γάλα για να υπάρχει στο σπίτι, στην περίπτωση που χρειαστεί να το χρησιμοποιήσεις.Η επιστημονική αλήθεια: Ο θηλασμός είναι παιχνίδι αυτοπεποίθησης για τη μητέρα. Μια λεχώνα που πιστεύει ότι δεν υπάρχει άλλο γάλα που μπορεί το παιδί της να πιει εκτός από το δικό της θα θηλάσει επιτυχώς το μωρό της. Αντίθετα, εκείνη που έχει κάθε στιγμή, στο πίσω μέρος του μυαλού της, στην παραμικρή δυσκολία, την εικόνα της σκόνης στο ντουλάπι είναι πολύ πιθανό να χάσει το παιχνίδι. Ειδικοί που προωθούν κουτιά ξένου γάλακτος στα χέρια της θηλάζουσας μητέρας κλονίζουν την αυτοπεποίθησή της και βλάπτουν το θηλασμό, άρα και την υγεία της δυάδας.  7η Λανθασμένη οδηγία: Δώσε στο παιδί καθημερινά τσάι, άλλα αφεψήματα ή νερό Η επιστημονική αλήθεια: Οποιοδήποτε υγρό πέραν του μητρικού γάλακτος όχι μόνο δεν είναι απαραίτητο για το παιδί αλλά και βλάπτει. Οι ποσότητες αυτές αφαιρούν από την παραγωγή γάλακτος της μητέρας, εμποδίζουν την εδραίωση του θηλασμού. Το τσάι προκαλεί διούρηση, εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου και δεν ασκεί καμία θετική επίδραση στους κολικούς.8η Λανθασμένη οδηγία: μη θηλάζεις το παιδί το βράδυ, ώστε να ξεκουραστείς. Η επιστημονική αλήθεια: Ο θηλασμός την νύχτα είναι, τουλάχιστον κατά τον πρώτο καιρό, εντελώς απαραίτητος για την εδραίωση της γαλουχίας. Οι ορμόνες της γαλουχίας βρίσκονται τότε στα ύψη, το μωρό τρώει πιο ήρεμα και συνεχίζει τον τακτικό ερεθισμό του στήθους, αυξάνοντας έτσι την παραγωγή γάλακτος. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι γυναίκες που θηλάζουν επιτυχώς τα παιδιά τους δεν κουράζονται περισσότερο από εκείνες που δίνουν μπουκάλι. Αντίθετα, η προετοιμασία των μπιμπερό είναι εκείνη που είναι χρονοβόρα και επίπονη.9η Λανθασμένη οδηγία: να καθαρίζεις το στήθος σου κάθε φορά που θηλάζεις (με χαμομήλι, νερό, σαπούνι κα) Η επιστημονική αλήθεια: Το μητρικό γάλα περιέχει ένα θαυμαστό συνδυασμό από αντιμικροβιακούς παράγοντες, οπότε δεν χρειάζεται κανένας πρόσθετος καθαρισμός του στήθους. Οι οδηγίες αυτές μάλιστα στέκονται εμπόδιο στο θηλασμό, γιατί απαιτούν από τη μητέρα χρόνο και κόπο άσκοπα, μετατρέποντας αναίτια μια φυσιολογική διαδικασία σε «δύσκολη», «ιδανική».  10η Λανθασμένη οδηγία: τήρησε μια συγκεκριμένη, περιοριστική διατροφή, εάν θέλεις να θηλάσεις. Η επιστημονική αλήθεια: Δεν είναι απαραίτητος κανένας ιδιαίτερος περιορισμός στη διατροφή της λεχώνας. Οι οδηγίες αυτές προσθέτουν δυσκολίες στη ζωή της χωρίς λόγο. Η αλήθεια είναι ότι ένα μωρό που θηλάζει μια μητέρα η οποία δεν έχει και την «τέλεια» διατροφή είναι πιο πιθανό να είναι υγιές, σε σύγκριση με εκείνο που πίνει μπιμπερό από τη μαμά του. Μια φυσιολογική, ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία είναι το μόνο που χρειάζεται. Οι σούπες, τα άνοστα, η αποφυγή ενός τεράστιου καταλόγου συγκεκριμένων τροφίμων δεν έχουν καμία επιστημονική βάση. 11η Λανθασμένη οδηγία: Αν πονέσουν οι θηλές σου, πρέπει να διακόψεις το θηλασμό Η επιστημονική αλήθεια: Τις περισσότερες φορές οι θηλές πληγώνονται λόγω κακής στάσης, τοποθέτησης και σύλληψης του στήθους από το μωρό. Η λύση στα προβλήματα αυτά είναι να βελτιώσουμε την τεχνική του θηλασμού, να λάβουμε οδηγίες από ειδικό για την αντιμετώπιση του πόνου με συνέχιση παράλληλα του θηλασμού, όχι να τον σταματήσουμε με την πρώτη δυσκολία.12η Λανθασμένη οδηγία: Μετά την έξοδό σου από το μαιευτήριο, δες κάποιον επαγγελματία υγείας στις σαράντα ημέρες από τη γέννηση του παιδιού. Η επιστημονική αλήθεια: Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συστήνει επίσκεψη της λεχώνας από ειδικό μέσα στις πρώτες 2-3 ημέρες από την έξοδό της από το μαιευτήριο. Η υποστήριξη πρέπει να συνεχιστεί κατά τις πρώτες εβδομάδες της γαλουχίας με τουλάχιστον άλλες μία με τρεις επισκέψεις, ανάλογα με τα προβλήματα που προκύπτουν. Πολλές γυναίκες παλεύουν να διατηρήσουν τη γαλουχία στο σπίτι, μέσα σε περιβάλλον μη υποστηρικτικό και χωρίς να έχουν λάβει σωστές οδηγίες. Αρκετές από αυτές δυστυχώς έχουν καταλήξει στο μπιμπερό όταν φτάνουν για πρώτη φορά στην πόρτα του παιδιάτρου, σαράντα ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού. 13η Λανθασμένη οδηγία: Εάν το μωρό σου «δεν παίρνει ικανοποιητικά» βάρος, πρέπει να του δώσεις συμπλήρωμα ξένου γάλακτος. Η επιστημονική αλήθεια: Πολλές φορές επαγγελματίες υγείας «τρομοκρατούν» τη λεχώνα για το βάρος του μωρού της, χωρίς να υπάρχει στην πραγματικότητα κανένα πρόβλημα. Άλλες φορές πάλι υπάρχει πρόβλημα, όμως καταφεύγουν εύκολα και αμέσως στη λύση του ξένου γάλακτος, χωρίς προηγούμενα να δώσουν οδηγίες για αποτελεσματικότερο θηλασμό, χρήση θηλάστρου από τη λεχώνα κα.14η Λανθασμένη οδηγία: Σταμάτησε να θηλάζεις το παιδί, εάν χρειάζεται να πάρεις κάποιο φάρμακο, όπως παυσίπονο, αντιβίωση κα. Η επιστημονική αλήθεια: Αυτή η οδηγία είναι εννιά στις δέκα φορές λανθασμένη. Υπάρχει πολύ μεγάλη άγνοια των επαγγελματιών υγείας σχετικά με το θέμα, για αυτό η μητέρα πρέπει να  συμβουλεύεται ειδικό γαλουχίας όποτε κάποιος της απαγορεύει το θηλασμό του παιδιού της επειδή εκείνη παίρνει κάποιο φάρμακο. Η αλήθεια είναι ότι τα συνήθη φάρμακα είναι συμβατά με το θηλασμό, υπάρχουν ελάχιστα φάρμακα που πραγματικά βλάπτουν το παιδί μέσα από το μητρικό γάλα. Η αλήθεια είναι τέλος ότι το μωρό κινδυνεύει συνήθως πολύ περισσότερο από το μη θηλασμό, παρά από την απειροελάχιστη δόση κάποιου φαρμάκου.15η Λανθασμένη οδηγία: Μη θηλάζεις μετά τους έξι μήνες της ζωής του μωρού, δεν του προσφέρεις τίποτα. Η επιστημονική αλήθεια: Κάθε μέρα θηλασμού παραπάνω είναι κέρδος για μωρό και μητέρα. Όλοι οι διεθνείς οργανισμοί διαβεβαιώνουν ότι ο θηλασμός έχει μεγάλη αξία και μετά τους έξι μήνες της ζωής του μωρού, ενώ συστήνουν την συνέχιση της γαλουχίας για τουλάχιστον δύο χρόνια, χωρίς ανώτερο όριο, για όσο θέλουν μητέρα και παιδί.Αναζητήστε τον ειδικό που θα σας καθοδηγήσει σωστά και σύγχρονα πάνω στην προσπάθειά σας να θηλάσετε το μωρό σας, όπως ακριβώς αναζητάτε τον κατάλληλο επαγγελματία για κάθε άλλο τομέα της υγείας σας. Η αντίληψη ότι ο μητρικός θηλασμός είναι μια φυσική, ενστικτώδης διαδικασία που θα μας έρθει «αυτόματα», χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία ή ενημέρωση, είναι το ίδιο λανθασμένη με την αντίληψη πως ό,τι λέγεται από επαγγελματία υγείας πάνω στο ζήτημα είναι «αυτόματα» έγκυρο. Είναι ακόμα το ίδιο λανθασμένη με εκείνη την αντίληψη που αρνείται να δει τη γαλουχία ως ιδιαίτερο επιστημονικό πεδίο με συγκεκριμένες γνώσεις, δεξιότητες, πιστοποίηση και εξειδίκευση. Στην πραγματικότητα, η πιθανότητα να ακούσετε επιστημονικά ακριβείς οδηγίες για το θηλασμό του παιδιού σας είναι τόσο μεγαλύτερη, όσο απευθύνεστε στους εξής ειδικούς (κατά σειρά προτεραιότητας):1.      Διεθνώς Πιστοποιημένους Συμβούλους Γαλουχίας IBCLC2.      Συμβούλους θηλασμού της La Leche League Ελλάδας3.      Γυναικολόγους, Παιδιάτρους και Μαίες με σχετική εκπαίδευση και πιστοποίηση στο αντικείμενο.4.      Έμπειρες μητέρες που έχουν θηλάσει επιτυχώς και μακροχρόνια.Στέλιος Παπαβέντσης – Παιδίατρος MRCPCH DCH IBCLC 2010