Άρθρα

Η ιστορία της Κωνσταντίνας – 35 μήνες θηλασμού

Η ιστορία θηλασμού και αποθηλασμού της Κωσταντίνας και του Νίκου. Διαβάστε πόσο απλά, γλυκά και αβίαστα μπορεί να αποθηλάσει ένα παιδί όταν έρθει η δική του κατάλληλη στιγμή.

35 μηνών σήμερα ο Νίκος μου.. και ήπιε την τελευταία γουλιά από το γάλα μαμάς πριν 10 μέρες..

Όλα ξεκίνησαν τόσο όμορφα σε αυτό το ταξίδι θηλασμού.. Στον Νίκο ήμουν σίγουρη ότι θα θηλάσω και πήγα με αυτή τη θέληση και το πείσμα στο μαιευτήριο.. και τα κατάφερα..ήταν ίσως και το μωρό πιο δεχτικό..σαν να ήξερε να θηλάζει από πάντα.. και γίναμε αυτοκόλλητοι από την πρώτη στιγμή.. έκλεινα τα αυτιά μου σε κάθε οδηγία θηλασμού, σωστή-λάθος δεν έχει σημασία, και ακολουθούσα το ένστικτό μου..

Στο πρώτο του κλάμα, στο πρώτο του ψάξιμο για μανούλα, τον έκλεινα στην αγκαλιά μου, κι εκεί μέσα μου ηρεμούσε.. Και πέρασαν 2 μήνες με συνεχή θηλασμό και το μωρό μου να αφρατεύει μόνο από το γάλα μαμάς..

Και τότε μας χτύπησε την πόρτα η αλλεργία.. τι ήταν αυτό δεν ήξερα, το έμαθα όμως με δύσκολο τρόπο.. το μωρό μου σταμάτησε να παίρνει βάρος και οι περισσότεροι ειδικοί άρχισαν να κατηγορούν τον θηλασμό.. χωρίς να το ψάξουν λίγο παραπάνω.. μα μέχρι τώρα θήλαζε ικανοποιητικά, πώς ξαφνικά ξέχασε να θηλάζει?

Ευτυχώς μέχρι στιγμής σε ότι αφορά τα παιδιά μου με έχει σώσει το ένστικτό μου. Έτσι και αυτή τη φορά ακολούθησα το ένστικτό μου και έκανα καλά. Άρχισα να απέχω από τα γαλακτοκομικά. Δεν έτρωγα σχεδόν τίποτα από έξω και όλα πέρναγαν από τα χέρια μου. Θήλαζα το μωρό μου όποτε το ζητούσε χωρίς περιορισμό. Περάσαμε άλματα, δόντια, αφαγία και ανησυχία λόγω της αλλεργίας, όλα με τον θηλασμό. Μας βοήθησε πολύ το να κοιμόμαστε μαζί ώστε να μπορώ κι εγώ κάπως να ξεκουράζομαι.

Οι μήνες πέρασαν και κάπου εκεί στον 6ο μήνα είδα τα πρώτα ενθαρρυντικά γραμμάρια. Τα συμπτώματα όμως συνέχιζαν οπότε συνέχιζα κι εγώ την αποχή μου. Με ελάχιστη ενθάρρυνση και υποστήριξη από το περιβάλλον συνέχιζα αυτό που πίστευα ότι μας κάνει καλό, να θηλάζουμε και να προσέχουμε τι τρώμε.

Αν και ο Νίκος μου είναι το δεύτερο μου παιδί, δεν είχα εμπειρία στον θηλασμό μια και που τον Αγγελή μου δεν κατάφερα να τον θηλάσω. Έτσι σκεφτόμουν πως εκεί γύρω στους 15 άντε 18 μήνες θα αποθηλάσουμε. Χμμ.. 18 μηνών και το άγχος αποχωρισμού στο peak του.. ο Νίκος να θηλάζει σαν νεογέννητο, να μην ξεκολλάει από πάνω μου.. και με αυτά κι εκείνα φτάσαμε τα 2..

Κι ήταν τόσο μαγικό που μόλις λίγο χτύπαγε, μόλις κάτι τον στενοχωρούσε, μόλις ένιωθε κάποιου είδους απόρριψη, κρύωνε ή ήθελε απλώς αγαπούλες αλλά και μόλις γουργούριζε η κοιλίτσα ερχόταν και κούρνιαζε στην αγκαλιά μου και ζήταγε νάϊν νάϊν (έτσι έλεγε τον θηλασμό). Κι εγώ παρόλο την κούρασή μου και παρόλο το αίσθημα της άρνησης που είχα κάποιες φορές (φυσιολογική αντίδραση θηλάζουσας μαμάς νηπίου) είχα την αγκαλιά μου πάντα εύκαιρη για το νάϊν νάϊν του.

Κι έτσι φτάσαμε κοντά στα 2,5 έχοντας ξεπεράσει σε μεγάλο βαθμό την αλλεργία μας, έχοντας κάνει μπουτάκια και μαγουλάκια και ξαφνικά από τη μια μέρα στην άλλη θέλοντας «νάνι» (άλλαξε πια η ονομασία) μόνο πρωί που ξύπναγε και βράδυ για να κοιμηθεί. Και εντελώς ξαφνικά τα μεταμεσονύχτια ξυπνήματα έδωσαν τη θέση τους σε έναν ωραίο 12ωρο σερί ύπνο. Και 2 μήνες πριν, το πρωί βράδυ έγινε όποτε το θυμόταν πρωί και μόνο βράδυ, και μετά μόνο βράδυ, και μετά μία και μόνο ρουφηξιά πριν την καληνύχτα.

Ώσπου 10 μέρες πριν ήπιε και την τελευταία ρουφηξιά γάλα και από κει κι έπειτα μου λέει μόνο «μαμά ακαλιές!!». Και κουρνιάζει πάνω μου για λίγο και μετά δίπλα μου και τον παίρνει ο ύπνος.

Το μωρό μου μεγάλωσε και ανεξαρτοποιείται σιγά σιγά. Και νιώθω γεμάτη μέσα μου και έτοιμη για όλο αυτό γιατί το αποφάσισε όλο μόνος του. Δεν έδωσα ποτέ κάποιο άλλο ρόφημα, δεν ακολούθησα κανένα μοτίβο αποθηλασμού, ούτε αρνήθηκα θηλασμούς. Μόλις ο Νίκος ένιωσε γεμάτος από γάλα μαμάς, άνοιξε τα φτερά του για το επόμενο βήμα του. Κι έτσι ένα πολύ όμορφο ταξίδι θηλασμού έφτασε στο τέλος του. Ήταν πραγματικά μαγικό και αν μπορούσα να το ξαναζήσω θα το ζούσα όλο από την αρχή.

Τώρα κι εγώ είμαι έτοιμη να προχωρήσω στην επόμενη διαδρομή παρέα με τα παιδιά μου. Κι ας κάνω ακόμη δεύτερη σκέψη αν μπορώ να πιω όλο το ποτήρι κρασί που μόλις γέμισα..

Κωνσταντίνα Βουλγαρίδου

Aν θέλετε να μοιραστείτε και
τη δική  σας ιστορία θηλασμού μαζί μου και με τις άλλες μαμάδες, την περιμένω στο thilasmos-blog@yahoo.gr

Θηλασμός και άγχος αποχωρισμού

H πρώτη αίσθηση της ζωής που βιώνει ο άνθρωπος είναι η ίδια η διαδικασία της γέννησης του. Η πρώτη αίσθηση του εαυτού είναι το χρώμα της πρώτης εμπειρίας που βιώνει μέσα από την αλληλεπίδραση του με την μητέρα. Το στήθος (θηλασμός) και η αγκαλιά είναι η πρώτη αίσθηση ασφάλειας και προστασίας που εκπληρώνουν την τόσο βασική αυτή ψυχική ανάγκη. Αυτές οι δύο εκφράσεις αγάπης μέσα από την μη-λεκτική επικοινωνία, δημιουργούν την πρώτη αίσθηση “σπιτιού” με μια πολύ γερή σκεπή που δίνει το έναυσμα στην εξέλιξη θετικών συναισθημάτων στον “καινούργιο” άνθρωπο…

Ο θηλασμός εκπληρώνει την πιο βασική μας ανάγκη : την ανάγκη της σωματικής και ψυχικής επικοινωνίας με την βασική τροφό και μορφή εκπλήρωσης ψυχικών αναγκών ( μητέρα), έτσι ώστε αφενός τα πρώτα βιώματα μας να είναι θετικά και ανακουφιστικά και αφετέρου να χτίσουν την σχέση εμπιστοσύνης και αγάπης με το μορφή (κυριολεκτικά και μεταφορικά) της μητέρας..

Και έρχεται η ηλικία των + – 2 ετών που κορυφώνεται το άγχος αποχωρισμού…Τι γίνεται με τον θηλασμό? Συνεχίζει η μητέρα να παρέχει την ανακούφιση ή διακόπτει?
Συνεχίζει να παρέχει την ανακούφιση και ΔΕΝ διακόπτει τον θηλασμό. Ο βασικότερος λόγος είναι : ο αποχωρισμός από την μητέρα “σοκάρει” τον μικρό άνθρωπο γιατί τον φέρνει αντιμέτωπο με την Πρώτη του εσωτερική ψυχική σύγκρουση.

Ποια είναι η σύγκρουση? Αφενός η έμφυτη ανάγκη να “αποχωριστεί” την μητέρα του και να ξεκινήσει να εξοικειώνεται με την εμπειρία της εξερεύνησης του κόσμου του σε ένα πιο “αυτόνομο” επίπεδο και αφετέρου με τον φόβο και το άγχος που του δημιουργεί ο αποχωρισμός…

Ο θηλασμός σ’αυτήν την εσωτερική σύγκρουση λειτουργεί ως σημείο αναφοράς ασφάλειας. Η ψυχοσυναισθηματική ασφάλεια εκπληρώνει ξανά την ψυχική ανάγκη του μικρού ανθρώπου με αποτέλεσμα να νιώθει ότι μπορεί να “αποχαιρετήσει” την πρώτη έκφραση δεσμού με την μητέρα και να “προχωρήσει” σε καινούργιους…

Γράφει η: Αντιγόνη Συμεωνίδου – Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, 

http://antigonisimeonidou.wordpress.com/2013/10/17/%CE%B8%CE%B7%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%AC%CE%B3%CF%87%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B3/

 

Ποια είναι η σωστή ηλικία αποθηλασμού; – Μια έρευνα παλιά αλλά πάντα επίκαιρη

Το παρακάτω κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο της ανθρωπολόγου Katherine Dettwyler, PhD, “Breastfeeding: Biocultural Perspectives”. Αν και το βιβλίο γράφτηκε από το 1995-1997, πολλά από τα παρακάτω στοιχεία είναι εντυπωσιακά και δίνουν μια καλή εικόνα του “φυσικού χρόνου αποθηλασμού” και του τι σημαίνει αυτό.

A Natural Age of Weaning

by Katherine Dettwyler, PhD
Department of Anthropology,
Texas A and M University

Στην έρευνά μου μελέτησα πρωτεύοντα θηλαστικά, λαμβάνοντας υπόψη διάφορους παράγοντες της ζωής τους όπως τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το βάρος γέννησης του μωρού, τον ρυθμό ανάπτυξής του, την ηλικία ανατολής των πρώτων δοντιών, την ηλικία της σεξουαλικής ωρίμανσης, κλπ. Μετά μελέτησα το πώς αυτοί οι παράγοντες σχετίζονται με την ηλικία του αποθηλασμού σ’ αυτά τα θηλαστικά. Τα ζώα αυτά είναι οι πιο κοντινοί μας συγγενείς στο ζωικό βασίλειο, ειδικά οι γορίλλες και οι χιμπαντζήδες, οι οποίοι έχουν περισσότερα από 98% κοινά γονίδια με τον άνθρωπο.

Κατέληξα σε διάφορα συμπεράσματα όσον αφορά το πότε θα αποθήλαζε «φυσικά» ο άνθρωπος, εάν δεν υπήρχαν όλοι αυτοί οι κανόνες που επιβάλει η κουλτούρα. Το ενδιαφέρον μου ξεκίνησε από την μελέτη της βιβλιογραφίας για τον χρόνο αποθηλασμού, η οποία έδειξε ότι οι διάφορες κουλτούρες έχουν πολύ διαφορετική αντίληψη για το πότε πρέπει να αποθηλάζουν τα παιδιά, από πολύ νωρίς στις ΗΠΑ έως πολύ αργά σε άλλες περιοχές του κόσμου.

Ακούμε συχνά ότι παγκοσμίως ο μέσος χρόνος αποθηλασμού είναι τα 4,2 χρόνια, αλλά αυτό το νούμερο δεν είναι ούτε σωστό, ούτε έχει κανένα νόημα. Η μελέτη 64 «κλασικών» ερευνών οι οποίες έγιναν πριν το 1940, έδειξαν μέσο χρόνο αποθηλασμού τα 2,8 χρόνια, αλλά σε κάποιες κοινωνίες ο θηλασμός κρατούσε πολύ λιγότερο και σε κάποιες άλλες πολύ περισσότερο.

Με στατιστικούς όρους δεν έχει κανένα νόημα να μιλάμε για μέσο χρόνο αποθηλασμού παγκοσμίως, αφού τα περισσότερα παιδιά δεν θηλάζουν καθόλου, ή οι μητέρες εγκαταλείπουν το θηλασμό τις πρώτες μέρες ή τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό. Ωστόσο είναι αλήθεια ότι υπάρχουν ακόμα κοινωνίες όπου τα παιδιά θηλάζουν ως τα 4 ή τα 5 χρόνια τους κι ακόμα και στις ΗΠΑ κάποια παιδιά θηλάζουν τόσο ή και περισσότερο.

Στις κοινωνίες στις οποίες τα παιδιά επιτρέπεται να θηλάζουν για όσο καιρό θέλουν, συνήθως αποθηλάζουν χωρίς φασαρίες και ψυχολογικά τραύματα κάπου ανάμεσα στα 3 και στα 4 χρόνια τους. Το ενδιαφέρον μου επίσης ξεκίνησε από την συνειδητοποίηση ότι για κάποια άλλα θηλαστικά υπάρχει «φυσική ηλικία αποθηλασμού», η οποία είναι περίπου οι 8 εβδομάδες για τους σκύλους, οι 8-12 μήνες για τα άλογα, κλπ. Προφανώς, τα ζώα αυτά δεν έχουν κοινωνικούς περιορισμούς για το ποια είναι η κατάλληλη ηλικία αποθηλασμού.

Κάποια από τα αποτελέσματα των ερευνών είναι τα ακόλουθα:

1. Σε μια ομάδα 21 πρωτευόντων θηλαστικών που μελετήθηκαν από την Holly Smith (κυρίως μαϊμούδες και πίθηκοι), προέκυψε ότι τα μωρά τους αποθήλαζαν την χρονική στιγμή κατά την οποία ανέτειλαν οι πρώτοι τους μόνιμοι τραπεζίτες. Στους ανθρώπους αυτό σημαίνει γύρω στα 5,5-6 χρόνια.

2. Είναι σύνηθες να ακούμε τους παιδίατρους να ισχυρίζονται ότι σε πολλά είδη ζώων η διάρκεια της κύησης ισοδυναμεί με την διάρκεια του θηλασμού, θέτοντας την ηλικία αποθηλασμού στους 9 μήνες για τον άνθρωπο. Ωστόσο, η σχέση αυτή φαίνεται να εξαρτάται από το μέγεθος του ζώου – όσο πιο μεγάλο το ζώο, τόσο πιο μεγάλο διάστημα θηλάζει. Για τους χιμπαντζήδες και τους γορίλλες, τα δύο πιο κοντινά στον άνθρωπο πρωτεύοντα θηλαστικά, η σχέση αυτή είναι 6 προς 1. Δηλαδή, θηλάζουν τα μικρά τους ΕΞΗ φορές περισσότερο από την διάρκεια της κύησης. Στον άνθρωπο αυτό σημαίνει 4,5 χρόνια (έξη φορές οι 9 μήνες της εγκυμοσύνης).

3. Είναι επίσης σύνηθες οι παιδίατροι να ισχυρίζονται ότι τα περισσότερα θηλαστικά αποθηλάζουν όταν έχουν τριπλασιάσει το βάρος γέννησης, θέτοντας την ηλικία αποθηλασμού στον 1 χρόνο για τον άνθρωπο. Και πάλι ωστόσο, αυτό επηρεάζεται από το μέγεθος, με τα μεγαλύτερα θηλαστικά να θηλάζουν τα μικρά τους μέχρι να τετραπλασιάσουν το βάρος γέννησης. Στον άνθρωπο, ο τετραπλασιασμός του βάρους γέννησης συμβαίνει ανάμεσα στα 2,5 έως 3,5 χρόνια συνήθως.

4. Μια άλλη μελέτη σε πρωτεύοντα θηλαστικά έδειξε ότι αποθήλαζαν τα μικρά τους όταν είχαν φτάσει το 1/3 το βάρος ενός ενήλικα. Αυτό στον άνθρωπο συμβαίνει περίπου στα 5-7 χρόνια.

5. Μια σύγκριση της ηλικίας αποθηλασμού και της ηλικίας σεξουαλικής ωριμότητας στα πρωτεύοντα θηλαστικά, έδειξε τον χρόνο αποθηλασμού στα 6-7 χρόνια για τον άνθρωπο (περίπου στα μισά της ηλικίας της σεξουαλικής ωρίμανσης).

6. Κάποιες μελέτες έδειξαν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού ωριμάζει πλήρως γύρω στα 6 χρόνια της ζωής του και είναι επαρκώς τεκμηριωμένο το γεγονός ότι το μητρικό γάλα βοηθάει στην ωρίμανση του ανοσοποιητικού και το υποβοηθά με τα αντισώματα της μητέρας για όσο καιρό αυτή παράγει γάλα (μέχρι τα δύο χρόνια. Δεν έχει γίνει καμία μελέτη για την σύσταση του μητρικού γάλακτος μετά τα δύο έτη).

Άρα, η μικρότερη ηλικία φυσικού αποθηλασμού στον άνθρωπο φαίνεται να είναι τα 2,5 χρόνια και η μεγαλύτερη τα 7.

Όσον αφορά τα οφέλη του μακροχρόνιου θηλασμού, έχουν γίνει πολλές συγκριτικές μελέτες ανάμεσα σε μωρά που θηλάζουν και σε μωρά που τρέφονται με υποκατάστατο, όσον αφορά την συχνότητα κάποιων ασθενειών αλλά και τον δείκτη ευφυΐας. Σε κάθε περίπτωση, τα θηλάζοντα βρέφη είχαν μικρότερο κίνδυνο ασθενειών και υψηλότερο IQ απ’ ότι τα βρέφη που έπαιρναν υποκατάστατο. Στις μελέτες οι οποίες ξεχώριζαν τα θηλάζοντα βρέφη ανάλογα με το πόσο καιρό θήλασαν, τα βρέφη που θήλασαν περισσότερο καιρό είχαν ακόμα χαμηλότερο κίνδυνο για κάποιες ασθένειες και ακόμα υψηλότερο δείκτη ευφυΐας. Με άλλα λόγια, αν οι κατηγορίες ήταν 0-6 μήνες θηλασμού, 6-12, 12-18, 18-24+, τα μωρά που θήλασαν από 18 έως 24+ μήνες είχαν τα καλύτερα αποτελέσματα, αυτά που θήλασαν 12 έως 18 μήνες είχαν τα αμέσως επόμενα καλύτερα αποτελέσματα, τα μωρά που θήλασαν 0-6 μήνες είχαν τα χειρότερα αποτελέσματα, αλλά και πάλι πολύ καλύτερα απ’ ότι τα μωρά που έπιναν υποκατάστατο.

Η έρευνα έδειξε τα παραπάνω αποτελέσματα για τις ασθένειες του γαστρεντερικού, του ανώτερου αναπνευστικού, την σκλήρυνση κατά πλάκας, τον διαβήτη, τις παθήσεις της καρδιάς, κλπ, κλπ. Παρόμοια, τα μωρά που θήλασαν περισσότερο είχαν τα καλύτερα αποτελέσματα στα τεστ ευφυΐας. Ένα σημαντικό σημείο που πρέπει να τονίσουμε είναι ότι καμία από αυτές τις μελέτες δεν μελέτησε παιδιά που θήλασαν περισσότερο από δύο χρόνια. Προφανώς, τα οφέλη συνεχίζουν και αργότερα, καθώς το σώμα μας δεν γνωρίζει ότι το μωρό μας είχε γενέθλια και δεν αρχίζει ξαφνικά να παράγει γάλα που δεν έχει κανένα όφελος.

Ωστόσο, κανείς ως τώρα δεν έχει αποδείξει ότι τα οφέλη του θηλασμού είτε συνεχίζονται είτε σταματούν μετά τα δύο χρόνια, γιατί δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες μελέτες. Είναι ξεκάθαρο φυσικά ότι μετά τα δύο χρόνια το γάλα είναι μειωμένο και σίγουρα οι πρώτοι έξη μήνες θηλασμού είναι πολύ πιο σημαντικοί όσον αφορά τη διατροφή και την ανοσολογική ανάπτυξη του μωρού, απ’ ότι οι έξη μήνες από τα 3,5 ως τα 4 χρόνια. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε να θηλάζετε εάν ακόμα θέλει το μωρό σας κι εσάς δεν σας πειράζει.

Είναι ξεκάθαρο επίσης ότι τα μωρά στις δυτικές κοινωνίες δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσουν όλες αυτές τις ασθένειες και το μολυσμένο νερό που αντιμετωπίζουν τα μωρά στις χώρες του τρίτου κόσμου. Έχουμε υποκατάστατα τα οποία γενικά μπορούμε να εμπιστευτούμε ότι είναι καθαρά και ασφαλή. Μπορούμε να εμβολιάσουμε τα παιδιά μας και να τους δώσουμε αντιβιοτικά όταν είναι απαραίτητο. Όμως το γεγονός ότι «μπορούμε» να κάνουμε όλα αυτά τα πράγματα, δεν σημαίνει ότι ο θηλασμός δεν είναι σημαντικός. Τα μωρά που θηλάζουν έχουν περισσότερα πλεονεκτήματα από τα μωρά που πίνουν υποκατάστατο, ακόμα και στο ασφαλές περιβάλλον που μεγαλώνουν, με την καλύτερη ιατρική περίθαλψη.

Μια άλλη διάσταση του θηλασμού ενός μεγαλύτερου παιδιού είναι ότι, μέσω της σχέσης που δημιουργεί ο θηλασμός, μπορούν να διατηρήσουν την συναισθηματική τους εξάρτηση από ένα άλλο πρόσωπο, αντί να ψάχνουν υποκατάστατα σε άλλα αντικείμενα όπως αρκουδάκια ή κουβερτούλες. Πιστεύω ότι αυτό θέτει τις βάσεις για μια ζωή περισσότερο ανθρωποκεντρική και λιγότερο υλιστική και νομίζω ότι αυτό είναι καλό πράγμα.

Επίσης, δεν μπορώ να σκεφτώ τη ζωή ενός νηπίου, το οποίο είναι σε φάση μεγάλων αλλαγών, κάποιες από τις οποίες μπορούν να φέρουν μεγάλη αναστάτωση στον ψυχισμό του, χωρίς αυτή την στενή προσωπική επαφή που επιφέρει ο θηλασμός. Θα μπορούσα να συνεχίσω για πάντα, αλλά καλύτερα να σταματήσω εδώ.

Ελπίζω όλα τα παραπάνω να σας βοήθησαν. Αυτά και άλλα πολλά ακόμα, βρίσκονται στο κεφάλαιο “A time to wean” στο βιβλίο μου “Breastfeeding: Biocultural Perspectives”.

by Katherine Dettwyler, PhD
Department of Anthropology,
Texas A and M University

Μετάφραση: Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Πηγή: http://www.whale.to/a/dettwyler.html

 

 

Πόσο καιρό πρέπει να θηλάζω;

Αυτή είναι μια ερώτηση που δέχομαι σχεδόν πάντα από τις μαμάδες που ξεκινούν το ταξίδι του θηλασμού κι έτσι αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω κάτι ακόμα γι’ αυτό το θέμα.

Οι περισσότερες νέες μητέρες δεν έχουν ιδέα περί θηλασμού, περί συνδυασμού θηλασμού και δουλειάς ή περί αποθηλασμού. Πολλές από αυτές φαίνεται να τους προβληματίζει εξαρχής το ποια είναι η κατάλληλη στιγμή να αποθηλάσουν τα μωρά τους.

Καταρχήν, ας δούμε τι λέει η Αμερικάνικη Παιδιατρική Ακαδημία (ΑΑΠ): 

Ο θηλασμός είναι η φυσική και πιο ωφέλιμη πηγή θρεπτικών στοιχείων και συνιστά το πιο υγιές ξεκίνημα στη ζωή του μωρού. Επιπλέον, ο θηλασμός προωθεί έναν μοναδικό συναισθηματικό δεσμό ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό. Στο πρωτόκολλο “Breastfeeding and the Use of Human Milk που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο 2012 στο περιοδικό Pediatrics, η ΑΑΠ επιβεβαιώνει την σύσταση για αποκλειστικό θηλασμό για περίπου 6 μήνες και μετά θηλασμό συμπληρωματικά με στέρεες τροφές μέχρι τουλάχιστον τους 12 μήνες και μετά απ’ αυτό, συνέχιση του θηλασμού για όσο καιρό είναι αμοιβαία αποδεκτό από την μητέρα και το μωρό.

Η άλλη σπουδαία πηγή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), λέει για τον θηλασμό:

Ο αποκλειστικός θηλασμός συστήνεται μέχρι τους 6 μήνες ζωής, και η συνέχιση του θηλασμού με κατάλληλες στέρεες τροφές μέχρι τα δύο χρόνια ή/και περισσότερο.

Άρα οι συστάσεις μας λένε να εισάγουμε στέρεες τροφές περίπου στους 6 μήνες, αλλά να συνεχίσουμε το θηλασμό για 1-2 χρόνια.

Τι λένε όμως οι άλλοι επιστήμονες; Η ανθρωπολόγος Katherine Dettwyler λέει ότι τα μωρά απογαλακτίζουν από μόνα τους, εντελώς φυσικά, κάπου ανάμεσα στα 2,5 – 7 χρόνια. Και υπάρχουν πολλοί λόγοι να συνεχίσουμε το θηλασμό για όσο καιρό εμείς και το μωρό μας είμαστε εντάξει με αυτό.

Δυστυχώς στη χώρα μας, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Εθνικής Μελέτης (2009), ενώ το 87,5% των νεογνών ξεκινούν μητρικό θηλασμό στο μαιευτήριο, μόνον το 41% έχουν αποκλειστικό μητρικό θηλασμό. Τον 6ο μήνα ζωής μόνον το 0,9% των βρεφών θηλάζει αποκλειστικά ενώ το 22% θηλάζει πίνοντας και γάλα αγελάδας. Στο τέλος του πρώτου χρόνου ζωής μόνον το 6,4% των βρεφών συνεχίζει το θηλασμό, χρονικό όριο το οποίο συνιστάται ως το λιγότερο από την ΑΑΠ και είναι ένας χρόνος λιγότερο από τις συστάσεις του ΠΟΥ.

Όμως, όπως και με οποιοδήποτε άλλο θέμα της μητρότητας, δεν υπάρχει μόνο μια αλήθεια και μια σωστή προσέγγιση για όλους. Κάθε ζευγάρι μητέρας-μωρού ζει κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Ο θηλασμός είναι πραγματικά πολύ σημαντικός τόσο για τα μωρά όσο και για τις μητέρες και δεν υπάρχει καμία χρονική στιγμή που το μητρικό γάλα να γίνεται ακατάλληλο για τα μωρά.

Δυστυχώς ζούμε σε μια κοινωνία που από τη μια μας λέει ότι «ο θηλασμός είναι το καλύτερο», αλλά και «δεν θέλω να σε βλέπω να θηλάζεις». Διακηρύττουμε την σπουδαιότητα του θηλασμού και στην πραγματικότητα δεν κάνουμε τίποτα για να υποστηρίξουμε αληθινά τις μητέρες να θηλάσουν.

Στις μητέρες που με ρωτούν απαντώ ότι δεν μπορώ να τους πω πότε να σταματήσουν το θηλασμό, ότι είναι μόνο δική τους απόφαση, και επίσης ότι ξέρουμε πως το μητρικό γάλα δεν είναι ποτέ ακατάλληλο για τα μωρά και ότι, συνήθως, δεν πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο θηλάζοντας! Μόνο εσείς μπορείτε να αποφασίσετε πώς θα είναι και πόσο θα κρατήσει η σχέση του θηλασμού. Αλλά μην υποτιμάτε τον εαυτό σας και μην αφήνετε το φόβο για το άγνωστο και τους μύθους που μας περιβάλουν να σας σταματήσει από το να κάνετε αυτό που ξέρετε ότι είναι το καλύτερο για σας και το μωρό σας.

Κατά τα άλλα, φροντίστε να βάλετε και να κρατήσετε στη ζωή σας θετικούς ανθρώπους, που θα σας υποστηρίξουν σε όλο το ταξίδι του θηλασμού, όσο κι αν κρατήσει και ακολουθήστε τα σημάδια που θα σας δείχνει το μωρό σας. Μόνο τότε δεν θα κάνετε λάθος…

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

Ναι στο θηλασμό! Αλλά ως πότε;

της Θεοδώρας Τσώλη

Είναι αδιαμφισβήτητα ένας φυσικός «θησαυρός» που η φύση έχει προνοήσει ώστε να μην κοστίζει τίποτε! Ο λόγος για το πολύτιμο μητρικό γάλα που έχει αποδειχθεί πολλάκις ότι «βάζει θεμέλια» για μια υγιή ζωή τόσο σε ό,τι αφορά το παιδί όσο και τη μητέρα του. Ωστόσο, πριν από λίγες ημέρες, το εξώφυλλο του διάσημου περιοδικού «ΤΙΜΕ» ήλθε να θέσει με ομολογουμένως εντυπωσιακό τρόπο το ερώτημα σχετικά με το ως πότε πρέπει να συνεχίζεται ο θηλασμός, ξεσηκώνοντας πλήθος συζητήσεων και αντιδράσεων στα διεθνή ΜΜΕ αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και αυτό διότι, καθώς φαίνεται, πολλές μητέρες επιλέγουν πλέον να θηλάζουν τα παιδιά τους όχι για μήνες αλλά για χρόνια, ορισμένες μάλιστα ως και την ηλικία των έξι ετών. Υπάρχει λοιπόν όριο στον θηλασμό ή όχι; Υπάρχουν επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του παιδιού από την παράτασή του; Ειδικοί δίνουν τις δικές τους απαντήσεις στο «Βήμα» σχετικά με ένα ζήτημα που απασχολεί πολλές μητέρες. Η τελική απάντηση στο ερώτημα ανήκει βέβαια στην κάθε γυναίκα που είναι εκείνη που θα πρέπει να «χτίσει» σωστά την πιο θεμελιώδη σχέση της ζωής της, αυτή με το παιδί της.

Φωτογραφικός φακός. Απέναντί του μια 26χρονη όμορφη αμερικανίδα μητέρα και ο γιος της που θηλάζει. Κλικ και εξώφυλλο σε ένα από τα πιο γνωστά διεθνώς περιοδικά, το «Τime». Τι το παράξενο, θα αναρωτηθείτε, αφού πρόκειται για μια διαδικασία διόλου παράξενη (σχεδόν) για όλες τις μητέρες ανά τον κόσμο. Το παράξενο (για κάποιους) είναι ότι η 26χρονη Τζέιμι Λιν Γκρουμέ από το Λος Αντζελες που απαθανάτισε ο φακός δεν κρατά στην αγκαλιά το μωρό της για να το θηλάσει. Το στήθος της «ρουφά» ένα αγόρι τριών ετών που στέκεται όρθιο απέναντί της επάνω σε ένα καρεκλάκι για να τη φτάνει. Και δίπλα σε αυτό το cover story που έχει ήδη προκαλέσει ποικίλες συζητήσεις ο τίτλος «Are you mom enough? («Είσαι αρκετά μητέρα;»).

Η θεωρία του «δεσμού»

Στο άρθρο του «Τime» πρωταγωνιστές δεν είναι μόνο η κυρία Γκρουμέ και ο γιος τηςΑραμ αλλά και άλλες μητέρες που έχουν ενστερνιστεί την αποκαλούμενη θεωρία «του δεσμού», με αποτέλεσμα να έχουν λάβει απόφαση να συνεχίσουν να θηλάζουν τα παιδιά τους πέρα και έξω από το συνηθισμένο (μια εξ αυτών συνεχίζει να θηλάζει το εξάχρονο παιδί της). Τι αφορά η συγκεκριμένη θεωρία, η οποία έχει ολοένα και μεγαλύτερη διάδοση τις τελευταίες δύο δεκαετίες σε αρκετές χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου; Πρωτοεμφανίστηκε με τη δημοσίευση το 1992 του βιβλίου «Τhe Baby Book» του δροςΜπιλ Σίαρς και της συζύγου του Μάρθας και οι βασικοί άξονές της περιλαμβάνουν επιμήκυνση του θηλασμού, ύπνο των γονέων μαζί με το παιδί, μόνιμη παρακολούθηση και παρέμβαση ακόμη και στο παραμικρό κλάμα του, καθώς και συνεχές «κουβάλημά» του – οι γονείς… φορούν σχεδόν συνέχεια το παιδί βάζοντάς το σε μάρσιπο.

Ο δρ Σίαρς έχει γίνει ο «γκουρού» πολλών νέων μητέρων, όπως οι πρωταγωνίστριες του άρθρου. Είναι όμως και ο ίδιος πρωταγωνιστής τις τελευταίες ημέρες σε ένα… σίριαλ αντιδράσεων που εκφράζονται από πολλά ξένα ΜΜΕ αλλά και από τους χρήστες μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη σύλληψη και φωτογράφιση έγινε με στόχο τον εντυπωσιασμό αλλά και τη διαφήμιση του ειδικού, πλήττοντας σοβαρά μέσα από αυτά τα «ακραία» παραδείγματα την ουσία της προαγωγής του θηλασμού.

Η Ελλάδα στον… πάτο

Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Υπάρχει σωστό και λάθος στο ως πότε αποφασίζει να θηλάσει μια μητέρα το παιδί της; Τίθεται πράγματι ζήτημα σε ό,τι αφορά την ψυχολογική ανάπτυξή του από την παράταση του θηλασμού; Τις δικές τους απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνουν έλληνες ειδικοί με τους οποίους ήλθε σε επαφή «Το Βήμα». Σε γενικό πλαίσιο από τα λεγόμενά τους προκύπτει πως τα άκρα δεν αποτελούν ποτέ την καλύτερη «συνταγή» που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος. Υπογραμμίζουν όμως παράλληλα πως σε ό,τι αφορά τη… μετάγγιση ζωής που ονομάζεται θηλασμός θα ήταν καλύτερο, σε χώρες όπως η δική μας, να ασχοληθούμε κυρίως όχι με το… άνω αλλά με το… κάτω άκρο: στην Ελλάδα το ποσοστό αποκλειστικού θηλασμού στο εξάμηνο δεν ξεπερνά το 1% και το ποσοστό θηλασμού στο έτος το 6% σύμφωνα με πρόσφατη εθνική μελέτη που διενήργησε το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού. Να ασχοληθούμε δηλαδή με τον τεράστιο αριθμό γυναικών που ενώ μπορούν δεν θηλάζουν, στερώντας από το παιδί τους ένα πραγματικό «δώρο» που δεν κοστίζει (κυριολεκτικώς) τίποτε.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι καμία κυβέρνηση ή διεθνής αρμόδιος οργανισμός δεν δίνει συγκεκριμένη σύσταση σε ό,τι αφορά το πότε μια γυναίκα πρέπει να σταματήσει τον θηλασμό. Στις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρεται ότι υπάρχουν πολλά και διαφορετικά οφέλη για την υγεία του παιδιού από τον αποκλειστικό θηλασμό κατά τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του. Στη συνέχεια ο ΠΟΥ προτείνει έναν συνδυασμό τροφών, υγρών και λήψης μητρικού γάλακτος ως την ηλικία των δύο ετών «ή και περισσότερο», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει. Παράλληλα σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Παιδιατρικής ο θηλασμός πρέπει να συνεχίζεται τουλάχιστον για τον πρώτο χρόνο ζωής του παιδιού ή και για μεγαλύτερο διάστημα, ανάλογα με την αμοιβαία επιθυμία μητέρας και παιδιού. Οι ειδικοί της Εταιρείας τονίζουν μάλιστα ότι «δεν υπάρχει ανώτατο όριο στη διάρκεια του θηλασμού ούτε στοιχεία που να δείχνουν ψυχολογικές ή αναπτυξιακές βλάβες από τον θηλασμό κατά το τρίτο έτος της ζωής ή και περισσότερο». 


Μαρτυρία μιας ελληνίδας

Ακολουθώντας όχι μόνο τις συστάσεις των αρμοδίων αλλά και τον δρόμο της σχέσης που έχει «χαράξει» με το παιδί της και πιστεύει ότι είναι ο σωστός, η κυρία Σοφία Πέτρου μιλώντας στο «Βήμα» αναφέρει ότι μεγαλώνει ένα υγιέστατο ψυχοσωματικά κοριτσάκι το οποίο συνεχίζει να θηλάζει στα δυόμισι χρόνια του. Οπως η ίδια λέει, δεν ξεκίνησε με την προοπτική να θηλάσει για τόσο μεγάλο διάστημα. «Παρ’ ότι ο γιατρός μου ήταν υπέρ του θηλασμού, δεν είχα κάποια ιδιαίτερη ενημέρωση, όμως στην πορεία έψαξα το θέμα μόνη και είδα τα καλά της διαδικασίας. Σταμάτησα να ακούω τους γύρω μου, πολλοί από τους οποίους έλεγαν πλήρως λανθασμένα πράγματα, όπως ότι μετά το έτος το γάλα γίνεται “νερό” και δεν προσφέρει τίποτε στο παιδί, ακόμη και το ότι τα παιδιά που θηλάζουν καθυστερούν να μιλήσουν». Η κυρία Πέτρου σημειώνει ότι δεν την έχει απασχολήσει ιδιαίτερα το πότε θα διακόψει τον θηλασμό. «Δεν με νοιάζει τι θα πει ο κόσμος, ακόμη και αν με κοιτάζει περίεργα. Και στο περιβάλλον μου μού λένε ότι θα ήταν καλύτερα να διακόψω. Εγώ όμως δεν βάζω χρονοδιάγραμμα. Βλέπω ότι προσφέρω κάτι πολύτιμο στο παιδί μου, το οποίο είναι ένα φυσιολογικό, ανεξάρτητο παιδί. Θεωρώ ότι με αυτόν τον τρόπο προσφέρω περισσότερα στην υγεία του για μεγαλύτερο διάστημα. Για μένα είναι απόφαση της κάθε μητέρας με το παιδί της το πότε θα σταματήσει ο θηλασμός». Η κυρία Πέτρου συμβουλεύει ως μητέρα τις άλλες μητέρες να ενημερώνονται για την προσφορά του θηλασμού, να θηλάζουν για όσο διάστημα θέλουν εκείνες και το παιδί τους, και να καταφεύγουν σε συμβούλους θηλασμού για να λαμβάνουν τις σωστές πληροφορίες. «Κάθε μαμά είναι διαφορετική, όπως και κάθε παιδί είναι διαφορετικό, και μόνο οι δυο τους μπορούν να προσδιορίσουν την πορεία της σχέσης τους» λέει.

Ατελείωτα τα οφέλη του θηλασμού

Τι λένε όμως οι ειδικοί; Για τη μεγάλη προσφορά του μητρικού γάλακτος τόσο από βιολογικής όσο και από ψυχολογικής απόψεως κάνει λόγο στο «Βήμα» ο κ. Γεώργιος Λιόσης, διευθυντής του Νεογνολογικού Τμήματος του νοσοκομείου «Ελενα Βενιζέλου» και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Θηλασμού. Σημειώνει ότι διαφορετικές μελέτες έχουν δείξει τα πολλαπλά οφέλη του θηλασμού τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί. «Σε ό,τι αφορά τα βιολογικά οφέλη, ο θηλασμός αποτελεί τη μεγαλύτερη “ασπίδα” ενάντια στις παιδικές λοιμώξεις. Ειδικά το πρωτόγαλα είναι πολύτιμο, γεμάτο θρεπτικά συστατικά που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του νεογνού. Είναι σημαντικό για τις μητέρες να γνωρίζουν ότι η άμυνα κατά των λοιμώξεων είναι “δοσοεξαρτώμενη”, όσο περισσότερο δηλαδή θηλάζουν τόσο περισσότερο “θωρακίζουν” το παιδί τους».Σύμφωνα με τον ειδικό, ο θηλασμός μπορεί να αποτελέσει το καλύτερο «φάρμακο», ιδιαίτερα στα πρόωρα βρέφη, στα οποία καταγράφεται μεγάλος αριθμός θανάτων εξαιτίας λοιμώξεων. «Ο θηλασμός συνεχίζει εκτός της μήτρας το έργο του πλακούντα και δημιουργεί μια γέφυρα βιολογική αλλά και ψυχολογική μεταξύ μάνας και παιδιού».

Τα οφέλη όμως σύμφωνα με τον κ. Λιόση δεν έχουν τελειωμό: «Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που θηλάζουν έχουν υψηλότερο IQ κατά 4-5 μονάδες σε σύγκριση με όσα δεν θηλάζουν. Παράλληλα εμφανίζουν καλύτερη ανάπτυξη της φυσιολογικής μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου, που αποτελεί, όπως δείχνουν όλα τα τελευταία ερευνητικά στοιχεία, “δείκτη” μακροπρόθεσμης υγείας του οργανισμού, ενώ αντιμετωπίζουν και μικρότερες πιθανότητες παιδικών καρκίνων του αιματολογικού συστήματος». Και βέβαια εκτός από τη σωματική υγεία ο θηλασμός προάγει και την ψυχική υγεία τόσο του παιδιού όσο και της μητέρας του. «Δημιουργεί δυνατούς δεσμούς που κάνουν το παιδί να νιώθει ασφαλές, ενώ σώζει και τις μητέρες από την επιλόχεια κατάθλιψη».

Πρέπει όμως να μπει ένα όριο στον χρόνο προσφοράς αυτού του ανεκτίμητου «δώρου»; ρωτήσαμε τον ειδικό. Εκείνος απάντησε πως παρ’ ότι το παράδειγμα που παρουσίασε το περιοδικό «Τime» είναι ακραίο – και πιθανώς φέρνει αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο της προαγωγής του μητρικού θηλασμού που πρέπει να είναι το μέλημα όλων – δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνηγορούν στο ότι ο συνεχιζόμενος θηλασμός προκαλεί εξάρτηση του παιδιού από τη μάνα. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τον κ. Λιόση, σε μια χώρα όπως η δική μας, όπου τα ποσοστά μητρικού θηλασμού είναι πολύ χαμηλά – «πολλές γυναίκες, όπως οι γυναίκες καριέρας, αποφασίζουν να μη θηλάσουν χωρίς να συντρέχει ιατρικός λόγος, επειδή θεωρούν τον θηλασμό άβολο, επειδή πιστεύουν ότι τους στερεί χρόνο ή ότι “χαλάει” το στήθος τους» -, πρέπει να ασχοληθούμε κυρίως με το να πειστούν οι μητέρες να θηλάζουν τα παιδιά τους.

Βολικός και «οικονομικός»

Στις ίδιες γραμμές κινείται και η άποψη της κυρίας Μαρίας-Αδαμαντίας Μαλλιαρού, παιδιάτρου, διευθύντριας ΕΣΥ στην Α’ Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» και μέλους της Εθνικής Επιτροπής Θηλασμού. «Η παράταση του θηλασμού δεν πρέπει να μετατρέπεται σε “κατηγορώ” για τη μητέρα. Το μητρικό γάλα είναι ανεκτίμητο, και στην Ελλάδα, όπου πολλές γυναίκες αποφασίζουν να μη θηλάσουν, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στην προαγωγή του θηλασμού». Η κυρία Μαλλιαρού αναφέρει ότι ακόμη και μητέρες με υιοθετημένα παιδιά έχουν καταφέρει να θηλάσουν, προκειμένου να μην τους στερήσουν τον «θησαυρό» που ονομάζεται μητρικό γάλα. «Αυτό είναι το κύριο μήνυμα που πρέπει να δοθεί στις γυναίκες» υπογραμμίζει η ειδικός και προσθέτει ότι δεν πρέπει να ξεχνούμε, ειδικά σε περιόδους κρίσης όπως αυτή που διανύουμε, ότι ο θηλασμός αποτελεί μια άκρως οικονομική πρακτική για την οικογένεια. «Είναι βολικός, καθώς η μητέρα μπορεί άνετα να δίνει γάλα στο παιδί της χωρίς να απαιτείται αποστείρωση, ενώ παράλληλα σώζει την κάθε οικογένεια από πολλά χρήματα». Υπολογίζεται ότι η αποφυγή του θηλασμού κατά τους πρώτους έξι μήνες ζωής του παιδιού κοστίζει στον οικογενειακό προϋπολογισμό 5.000-8.000 ευρώ, όχι μόνο από την αγορά ξένου γάλακτος αλλά και λόγω της νοσηρότητας (γαστρεντερίτιδα, οξεία μέση ωτίτιδα, άσθμα κ.ά.) με την οποία συνδέεται το γάλα αγελάδας.

Μέτρον άριστον

Σε ό,τι αφορά τους ειδικούς που ασχολούνται με την ψυχική υγεία, μιλώντας στο «Βήμα» αναφέρουν πως στην πτυχή της σχέσης μητέρας – παιδιού που αφορά τον θηλασμό πρέπει να υπάρχει μέτρο. Οπως τονίζει η κυρία Εφη Λάγιου-Λιγνού, ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων, υπεύθυνη του Προγράμματος Πρώιμης Παρέμβασης στην Παιδοψυχιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», «η ακραία συνθήκη του θηλασμού ενός παιδιού που είναι σε ηλικία να τραφεί μόνο του δεν αναιρεί σε καμία περίπτωση τη βιοψυχοκοινωνική αξία του θηλασμού. Η λαϊκή παροιμία “κάθε πράγμα στον καιρό του…” ισχύει και εδώ. Η μητέρα, δίνοντας το γάλα της στο νεογέννητο μωρό της, του δίνει μαζί και τη σκέψη της για αυτό: και τα δύο είναι απαραίτητα για τη σωματική και ψυχονοητική του ανάπτυξη. Το βρέφος ανταποκρινόμενο σε αυτό το “δώρο” της μητέρας του επιστρέφει με τον τρόπο του την ικανοποίηση που αυτή του πρωτοέδωσε, βάζοντας σε κίνηση αυτό το απαραίτητο συναισθηματικό δώσε-πάρε. Ομως “παν μέτρον άριστον”». Η ειδικός λέει ότι καθώς το παιδί μεγαλώνει διαφοροποιούνται οι ανάγκες του. «Ανταποκρίνομαι στις ανάγκες του παιδιού δεν σημαίνει πως κάνω ό,τι μου ζητήσει. Ο θηλασμός-πιπίλα δεν προσφέρει την ασφάλεια των ξεκάθαρων ορίων στο χάος της ψυχικής ανωριμότητας του παιδιού. Η μητέρα δεν εξυπηρετεί τις αναπτυξιακές ανάγκες του παιδιού της με το να τροφοδοτεί (για τους δικούς της λόγους) μια εικόνα του εαυτού της “πανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα”. Με τον παρατεταμένο θηλασμό δεν του προσφέρει πλαίσιο για να αναπτυχθεί και δεν προετοιμάζει το παιδί της να είναι ανθεκτικό στις ματαιώσεις, στις απογοητεύσεις και στις αντιξοότητες της ζωής».

Η ψυχολογία της μητέρας

Τα άκρα ποτέ δεν είναι καλά, τονίζει από την πλευρά της και η κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια κυρία Κατερίνα Παπανικολάου. Οπως λέει, από τη μια πλευρά υπάρχουν οι μητέρες που έχουν αρνητική στάση απέναντι στον θηλασμό και μπορεί να έχουν αποφασίσει, πριν ακόμη από τον ερχομό του βρέφους, να μη θηλάσουν. «Αν και μια τέτοια στάση μπορεί να υπαγορεύεται από διάφορους συνειδητούς λόγους, όπως ο φόβος της γυναίκας να μη χαλάσει το σώμα της, συχνά η άρνηση αυτή έχει να κάνει με βαθύτερα αίτια, ίσως δυσκολίες στη σχέση της γυναίκας με τη δική της μητέρα όταν ήταν αυτή το βρέφος, ή ακόμη και δυσκολία αποδοχής του θηλυκού της εαυτού». Από την άλλη πλευρά και η υπερβολική εμμονή ως προς την παράταση του θηλασμού ίσως επίσης κρύβει «σκοτεινά σημεία». «Μπορεί να ξεπερνά την πραγματική πρόθεση της μητέρας για προσφορά φροντίδας προς το νήπιο και να υπαγορεύεται από μια ασυνείδητη επιθυμία που αφορά κάλυψη της ανάγκης της ίδιας της μητέρας για μια στενή – συμβιωτική σχέση με το παιδί». Κατά την κυρία Παπανικολάου από το τρίτο έτος της ζωής του παιδιού, και εφόσον έχει υπάρξει επαρκής κάλυψη των αναγκών του για ασφάλεια, η βασική ανάγκη του είναι η αυτονομία. «Η παράταση της προσκόλλησης ίσως καλύπτει ανάγκες της ίδιας της μητέρας για ασφάλεια και επαφή, ανάγκες που δεν έχουν επαρκώς καλυφθεί. Ο αποθηλασμός είναι ένας αποχωρισμός τόσο για το βρέφος όσο και για τη μητέρα. Η μητέρα θα στηρίξει το μωρό της σε αυτή τη διαδικασία, αλλά ίσως χρειαστεί να πάρει και αυτή στήριξη από κάποιον άλλον».

Απαραίτητη η αυτονόμηση 

Μεγάλη προσοχή στην τήρηση των λεπτών ισορροπιών ώστε οι μητέρες να μεγαλώνουν γερά (ψυχικά και σωματικά) παιδιά συστήνει και ο κ. Δημήτρης Καραγιάννης, παιδοψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής οικογένειας, διευθυντής του Θεραπευτικού Ινστιτούτου «Αντίστιξη». «Ο θηλασμός αποτελεί μια πολύτιμη μετάβαση από την ενδομήτρια ζωή στη νέα πραγματικότητα. Η μητέρα, εκτός από την πολύτιμη τροφή με τα θρεπτικά συστατικά, προσφέρει το καλωσόρισμα στη ζωή με τη θερμή αγκαλιά της που εκφράζει την αγάπη της. Η άρνηση του θηλασμού για αισθητικούς λόγους ή λόγω έλλειψης χρόνου αποτελεί άρνηση της ίδιας της μητρότητας. Την ίδια στιγμή όμως η φανατική εμμονή στον θηλασμό λειτουργεί εις βάρος της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού και δημιουργεί καθηλώσεις επικίνδυνες για την προσωπικότητά του στη συνέχεια της ζωής του. Η προσφορά του μητρικού στήθους σε οποιαδήποτε δυσφορία του παιδιού το εκπαιδεύει στη συνέχεια της ζωής του να αναζητεί στην τροφή την αδιαφοροποίητη ικανοποίηση (καθήλωση στο στοματικό στάδιο εξέλιξης)». 

Ο κ. Καραγιάννης σημειώνει ότι καθημερινά στην κλινική εμπειρία καταγράφονται επώδυνα περιστατικά ανάπτυξης φοβιών, αγχωδών αντιδράσεων, ακόμη και βαρύτερων ψυχικών διαταραχών που σχετίζονται με την αδιαφοροποίητη συγκυτιακή σχέση μητέρας – παιδιού. «Η αποκλειστικότητα της σχέσης μητέρας – βρέφους δεν μπορεί να διαρκεί αιώνια, γιατί τότε δεν αφορά τη φροντίδα του παιδιού αλλά την κάλυψη άλλων συναισθηματικών αναγκών της μητέρας, η οποία απομυζεί το παιδί της, απομακρύνοντας ή περιθωριοποιώντας τον πατέρα. Συνεπώς εδώ έχουμε μια αντιστροφή της κατανόησης του οιδιποδείου συμπλέγματος σε ιοκάστειο σύμπλεγμα, όπου η μητέρα καθηλώνεται στο παιδί της και επομένως εμποδίζει την αυτονόμησή του».

Ποια είναι τελικώς «αρκετά μητέρα», όπως το έθεσε και το «Τime»; Μάλλον η μόνη συμβουλή που μπορούμε να σας δώσουμε είναι να ενημερωθείτε, να ψάξετε, να νιώσετε και η καθεμιά από εσάς είναι η μόνη που θα δώσει την απάντηση.

Πηγή: http://www.tovima.gr/science/article/?aid=458498

Ο αποθηλασμός της Κλαίρης

Εδώ και δέκα μέρες, το στόμα του μωρού μου δεν μυρίζει πια γάλα..

Έχω ξεκινήσει αρκετές φορές να σας το γράψω, όμως διστάζω με την ελπίδα ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Αλλά μάλλον πρέπει να το πάρω απόφαση. Ο κύριος Γιωργάκης, ετών 2 και μηνών 8, αποθήλασε.. Η μαμά πάλι, όχι! Εδώ και δέκα μέρες, νύχτες για την ακρίβεια, δεν έχω κλείσει μάτι περιμένοντας τη γνώριμη φωνούλα του να μου πει μες τη νύχτα «Μαμά!! Γααάλα!?» κι εγώ να τον στριμώξω μέσα στον κόρφο μου να θηλάσει και να μυρίζω το όμορφο του κεφαλάκι. Αντ’ αυτού όμως, ο μικρός μου αντί για γάλα, ζητάει «Νεό» ή «Ακαλιά μαμά!! Ακαλιά!!» και τυλίγει σφιχτά τα χεράκια του γύρω από το λαιμό μου, και κοιμάται εκεί, σε αυτή την σφιχτή αγκαλιά, παρηγορώντας τη μαμά που αποθηλάζει δύσκολα μετά από 32 μήνες.

Και κάθε νύχτα που περιμένω να ακούσω την μαγική αυτή λεξούλα, σκέφτομαι. Και θυμάμαι. Την πρώτη φορά που τον είδα μπροστά μου «Μα.. είναι ξανθός!!» είπα με έκπληξη στη μαία, μέσα στη νάρκωση μου. «Κοίτα! Έπιασε αμέσως!! Είναι και φαγανός!» φώναξε ικανοποιημένη όταν έβαλε το μωρό στο στήθος μου. Τι να δω!? Ναρκωμένη ήμουν και δεν είδα τίποτα από τα πρώτα λεπτά του μωρού μου. Γιαυτό νομίζω ότι 32 μήνες μετά, 974 νύχτες για την ακρίβεια, δεν ξανάκλεισα τα μάτια μου όταν θήλαζε. Τον κοιτούσα, τον χάιδευα και τον μύριζα. Μυρωδιά μωράκι με γαλατάκι.
Ξέρετε πόσο δύσκολος ήταν ο θηλασμός για εμάς. Πάρα πολύ δύσκολος. Από την αρχή του, μέχρι το τέλος του. Το μόνο που με κράτησε ήταν το ένστικτό μου ότι κάνω το καλύτερο για το μωρό μου. Ακόμη κι όταν βυθιζόμουν σε σκέψεις ανομολόγητες ακόμη, λόγω της επιλόχειου κατάθλιψης, ακόμη και τότε μόνο το ένστικτό μου με οδηγούσε, γιατί η λογική μου είχε πηδήξει από το παράθυρο. Ναι, περάσαμε ότι πρόβλημα υπάρχει και δεν υπάρχει σε.. βιβλιογραφία , όμως το μάθημα πολύτιμο: έγινα μάνα! Ναι, μάνα δεν γεννιέσαι! Μάνα γίνεσαι μόλις βγάλεις το μωρό αυτό από τα σπλάχνα σου, και το κρατήσεις σφιχτά στην αγκαλιά σου, και ξενυχτήσεις, και κλάψεις, και χάσεις το μυαλό σου, και συνειδητοποιήσεις ότι για πάντα θα έχεις χαμένο το μυαλό σου εφεξής, και γελάς με την καρδιά σου με ένα πετάρισμα των ματιών, με μια κραυγούλα σαν αυτό να είναι το πιο υπέροχο πράγμα σε όλο τον κόσμο, τότε γίνεσαι μάνα.

Καθώς επέστρεψα πολύ νωρίς στην εργασία μου, οι ημερήσιοι θηλασμοί δεν ήταν και πάρα πολύ μέρος της ρουτίνας του μικρού μου. Γιαυτό κι όταν αργότερα, η ζωή άρχισε να αποκτά ενδιαφέρον για τον ίδιο (μετά τους 22 μήνες) άρχισε πολύ σπάνια να ζητά να θηλάσει μέσα στην ημέρα. Ας πούμε ότι ήμασταν και οι δυο.. βραδινοί τύποι! Το Πάσχα που μας πέρασε, και με την ψευδή «ασφάλεια» ότι δεν ζητά να θηλάσει μέσα στην ημέρα, κάπνισα και ήπια αλκοόλ σα να μην υπάρχει αύριο και όταν ο μικρός μου (βλέποντας τα μικρά της υπόλοιπης παρέας να θηλάζουν) μου ζήτησε να θηλάσει, βρέθηκα σε άσχημη θέση. Χωρίς να το πολυσκεφτώ, του είπα (με ύφος σπουδαίο) ότι εμείς θηλάζουμε μόνο σπίτι μας, στο κρεβάτι μας, όταν είμαστε ξαπλωμένοι. Αυτή ήταν η τελευταία (σχεδόν) φορά που ζήτησε να θηλάσει μέρα (ζήτησε άλλη μια πριν μερικούς μήνες όταν ήταν άρρωστος και ήμασταν πράγματι ξαπλωμένοι στο κρεβάτι μας). Έτσι, τους τελευταίους δέκα μήνες θήλαζε μόνο νύχτα. Τρεις – τέσσερις φορές ή και παραπάνω, ανάλογα με την φάση που διένυε. Και κάπου τον Οκτώβριο, οι φορές έγιναν μια – δυο, και μετά οι νύχτες έγιναν μια θηλάζουμε, μια δεν θηλάζουμε, μια θηλάζουμε, δυο δεν θηλάζουμε, και κάπως έτσι φτάσαμε στο Δεκέμβριο που επειδή ήμουν άρρωστη με οξύ βήχα, κοιμόμουν καθιστή στον καναπέ, και οι νύχτες που δεν θηλάσαμε έγιναν τρεις χωρίς να με αναζητήσει για γάλα, και μετά επέστρεψα στο κρεβάτι και πάλι δεν ζήτησε να θηλάσει κι έγιναν τέσσερις, και ήρθε η Πρωτοχρονιά και δεν θηλάσαμε πάλι κι έγιναν πέντε..

Η ανησυχία μου ήταν μεγάλη και οι σκέψεις μου πολλές. Μίλησα με τις συνδιαχειρίστριες μου, μίλησα και με την σύμβουλο μου, μήπως να έκανα επαναγαλακτισμό με θήλαστρο, μήπως να έπαιρνα κάποια ενισχυτικά γαλουχίας, μήπως…? Σκεφτόμουν τις αλλεργίες του, πως έχουμε ξεπεράσει τόσα πολλά με το θηλασμό, τις ιώσεις του παιδικού, το γαλατάκι του παιδιού μου. Οι αγαπημένες μου φίλες με επανέφεραν στην πραγματικότητα. Ενάμιση χρόνο agitation, κι εγώ σκεφτόμουν τον επαναγαλακτισμό? Μετά από 14 μήνες αγκαλιά με ένα θήλαστρο? Μετά από τρεις επαναγαλακτισμούς? Μετά από τρεις απεργίες θηλασμού? Το παιδί μου αποθήλαζε φυσιολογικά. Η μαμά πάλι… όχι!

Παρασκευή 3 Ιανουαρίου, πρωί, κι αφού τεντωνόμαστε όλοι μαζί στο κρεβάτι, ζήτησε να θηλάσει αλλά πολύ σύντομα τον άκουσα να παραπονιέται «Μαμά, τέγειωσε το γάλα ατό το μεμεάκι! Ατό!??» δείχνοντας μου το άλλο. Τον έβαλα και στο άλλο «Τέγειωσεεεεεεε! Μαμά, α μεμήσει πάι!?»… Φαρμακώθηκα. Με πήραν τα κλάματα «Πολύ φοβάμαι ότι το γαλατάκι τελείωσε αγάπη μου. Θα πίνουμε όμως όσο νεράκι θέλουμε! Όλο το νεράκι του κόσμου!! Ε!?». Με κοίταξε με τα υπέροχα μάτια του και μου είπε «Ε πειάζει μαμούλα! Ε πειάζει!» και φίλησε το στήθος μου, ένα φιλάκι σε κάθε μεμεδάκι.. «Απάω!» τους είπε, και γύρισε στον μπαμπά του να παίξουν.. Το ίδιο βράδυ, ξύπνησε αρκετές φορές ρωτώντας με «Μέμησε!?». «Θες να πιεις γάλα μωρό μου!?» τον ρωτούσα. «Όσι! Νεό!». Το σοφό μωρό μου κι η χαζή μαμά του… Κι αυτή ήταν η τελευταία φορά που ρώτησε.. Αντ’ αυτού, με σφίγγει με τα δυο του χεράκια, να με παρηγορήσει. Το σοφό μωρό μου..

Κι έτσι λοιπόν, εδώ και δέκα μέρες, το στόμα του μωρού μου δεν μυρίζει πια γάλα…

Κλαίρη Γκίκουρη

Aν θέλετε να μοιραστείτε και
τη δική  σας ιστορία θηλασμού μαζί μου και με τις άλλες μαμάδες, την περιμένω στο thilasmos-blog@yahoo.gr


Το ποίημα του απογαλακτισμού

Ξέρω πως σου φαίνομαι πολύ μεγάλη,

Πολύ μεγάλη για τις ανάγκες που έχω.

Αλλά όσο κι αν μεγαλώνουμε,

Έχουμε πάντα ανάγκες που είναι σημαντικές για μας.

Ξέρω ότι η σχέση μας μεγαλώνει και αλλάζει,

Όμως ακόμα σε χρειάζομαι.

Χρειάζομαι την ζεστασιά σου,

Ειδικά προς το τέλος της μέρας, όταν αγκαλιαζόμαστε στο κρεβάτι.

Σε παρακαλώ μην είσαι πολυάσχολη και ξεχνάς το θηλασμό.

Ξέρω ότι πιστεύεις ότι μπορώ να κάνω υπομονή,

Ή ότι μπορώ να βρω κάτι για να αντικαταστήσω το θηλασμό –

Ένα βιβλίο, ή οτιδήποτε,

Αλλά τίποτα δεν μπορεί να πάρει τη θέση σου όταν σε χρειάζομαι.

Μερικές φορές αρκεί να είμαστε αγκαλιά

ή να είσαι απλώς κοντά μου.

Νομίζω ότι μεγαλώνω και γίνομαι πιο ανεξάρτητη,

Αλλά σε παρακαλώ να είσαι εκεί για μένα.

Η σχέση μας είναι πολύ δυνατή και πολύ σημαντική για μένα,

Σε παρακαλώ μην την διακόψεις απότομα.

Αποθήλασε  σταδιακά.

Γιατί είμαι η μητέρα σου,

Και έχω ευαίσθητη καρδιά.

 

Cathy Cardall

Μετάφραση: Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Θηλασμού IBCLC

 

 

Νυχτερινός απογαλακτισμός

των Kelly Bonyata, IBCLC, Becky Flora, IBCLC και Paula Yount

Ο θηλασμός δεν είναι μια διαδικασία όλα ή τίποτα. Ο νυχτερινός απογαλακτισμός είναι μια εφαρμόσιμη εναλλακτική λύση για πολλές μητέρες ενώ το μωρό συνεχίζει να λαμβάνει τα πολλά θρεπτικά οφέλη και αντισώματα του μητρικού γάλακτος.

Να θυμάστε ότι ο νυχτερινός ύπνος αποτελεί ένα αναπτυξιακό ορόσημο (όπως είναι το περπάτημα ή η εκπαίδευση τουαλέτας) όπου διαφορετικά μωρά θα φθάσουν σε αυτό σε διαφορετική χρονική στιγμή. Κάποια στιγμή το παιδί σας θα κοιμηθεί όλη τη νύχτα, ακόμα κι αν δεν κάνετε τίποτα για να το ενθαρρύνετε.

Εάν ο νυχτερινός απογαλακτισμός δεν πηγαίνει καλά, τότε καλό θα ήταν να επανεξετάσετε την περίπτωση και να προσπαθήσετε ξανά λίγο αργότερα. Όσο πιο κοντά είναι το παιδί σας στο να φθάσει σ αυτό το αναπτυξιακό ορόσημο από μόνο του, τόσο πιο εύκολο θα είναι και για τους δύο, παιδί και γονείς, να τα καταφέρουν.

Το να καταφέρετε το μωρό σας να κοιμηθεί δεν είναι μια μάχη που πρέπει να κερδηθεί, όπως τόσο συχνά απεικονίζεται στα βιβλία και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ο πραγματικός στόχος θα πρέπει να είναι η οικογένειά σας να καταφέρει να έχει τον ύπνο που της χρειάζεται, με παράλληλο σεβασμό των αναγκών του νεότερου μέλους της οικογένειας.

Ήπιες μέθοδοι για την ενθάρρυνση λιγότερων νυχτερινών θηλασμών

Παρακάτω ακολουθούν προτάσεις για την διευκόλυνση του μωρού σας σε πιο αραιούς νυχτερινούς θηλασμούς:

Εξάλειψη δυσφορίας

  • Οδοντοφυΐα. Αν υποπτεύεστε οδοντοφυΐα, μπορεί να βοηθήσει να δώσετε στο μωρό ένα παυσίπονο πριν τον ύπνο (συζητήστε με το γιατρό του μωρού σας τι σας προτείνει). Μερικά μωρά θηλάζουν πιο συχνά προσπαθώντας να ανακουφίσουν τον πόνο των ούλων. Ο πόνος της οδοντοφυΐας είναι συχνά πιο έντονος το βράδυ.
  • Θερμοκρασία δωματίου. Βρείτε το κατάλληλο επίπεδο θερμοκρασίας για το μωρό σας: μερικά μωρά θα ξυπνήσουν εάν ζεσταθούν ή κρυώσουν πολύ.
  • Στέρεες τροφές. Το μωρό ξεκίνησε πρόσφατα τις στέρεες τροφές; Πολλά μωρά (ιδίως εκείνα κάτω των έξι μηνών) ξεκινούν ή αυξάνουν τα νυχτερινά ξυπνήματα μετά την εισαγωγή των στερεών, λόγω προβλημάτων αφομοίωσης. Δοκιμάστε την αποφυγή στερεών το βράδυ, ή εξετάστε τη μείωση ή την εξάλειψη των στερεών μέχρι το πεπτικό σύστημα του μωρού σας να ωριμάσει περισσότερο. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η προσθήκη στερεών στη διατροφή του μωρού, δεν βοηθά το μωρό να κοιμάται περισσότερο τη νύχτα.
  • Αλλεργία. Τα μωρά με τροφικές αλλεργίες, περιβαλλοντικές αλλεργίες ή έκζεμα, μπορεί να ξυπνούν περισσότερο τη νύχτα λόγω δυσφορίας.
  • Παλινδρόμηση. Η δυσφορία λόγω παλινδρόμησης μπορεί να κρατήσει το μωρό ξύπνιο το βράδυ.
  • Ασθένεια. Ασθένειες όπως λοιμώξεις του αυτιού και κρυολόγημα μπορούν να διακόψουν τον ύπνο του μωρού και να οδηγήσουν σε αύξηση του νυχτερινού θηλασμού. Ένα βαρύ εξάνθημα από την πάνα ή κάποιο άλλο εξάνθημα, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον ύπνο του μωρού. Κάθε φορά που το μωρό αυξάνει ξαφνικά τα νυχτερινά του ξυπνήματα, έχετε το νού σας για κάποια ασθένεια.

Μεγιστοποίηση του θηλασμού του μωρού κατά τη διάρκεια της ημέρας και σε κάθε ξύπνημα κατά τη διάρκεια της νύχτας:

  • Θηλάστε περισσότερο κατά τη διάρκεια της μέρας. Ενθαρρύνεται το μωρό να θηλάζει πιο συχνά κατά τη διάρκεια της ημέρας (ίσως και κάθε 2 ώρες αντί για κάθε 3), έτσι ώστε να παίρνει περισσότερο γάλα κατά τη διάρκεια των πρωινών ωρών.
  • Ελαχιστοποιήστε κάθε τι που του αποσπά την προσοχή. Κατά τη διάρκεια της ημέρας θηλάστε σε ένα δωμάτιο που διαθέτει όσο το δυνατόν λιγότερους περισπασμούς. Σβήστε το φως, κλείστε την πόρτα, τραβήξτε τα σκούρα, κλπ. Κρατήστε τα μεγαλύτερα παιδιά σας απασχολημένα πριν ξεκινήσετε να θηλάζετε. Δοκιμάστε να θηλάσετε ενώ είστε ξαπλωμένη. Μερικές φορές στα μωρά μπορεί να αποσπάτε τόσο έντονα η προσοχή τους κατά τη διάρκεια των θηλασμών τους την ημέρα, ώστε δεν λαμβάνουν αρκετό γάλα και στη συνέχεια για να μπορέσουν να το αναπληρώσουν οδηγούνται σε πιο συχνά νυχτερινά ταΐσματα. Μια μελέτη έδειξε ότι τα μεγαλύτερα μωρά μπορούν να καταναλώσουν όσο το 25% της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης τους από το γάλα της μητέρας κατά τη διάρκεια της νύχτας, ίσως εν μέρει λόγω της αφηρημάδας τους κατά τη διάρκεια της μέρας.
  • Χορτάστε το πριν κοιμηθείτε. Θηλάστε συχνότερα κατά τις ώρες πριν από αυτή του ύπνου (τουλάχιστον κάθε 1-2 ώρες). Μερικές μητέρες θηλάζουν από το ένα στήθος μόνο κατά τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου, έτσι ώστε το μωρό να παίρνει περισσότερο από το υψηλότερο σε περιεκτικότητα λίπος γάλα το οποίο είναι διαθέσιμο στο τέλος της σίτισης (αυτό βοηθά το μωρό να «κρατιέται» παραπάνω μεταξύ των ταϊσμάτων). Όταν το μωρό ξυπνήσει τη νύχτα, προσπαθήστε και πάλι να το θηλάσετε από τον ένα μαστό (τον άλλο) στο σύνολο ή στο μεγαλύτερο μέρος της νύχτας, έτσι ώστε το μωρό να πάρει περισσότερο από το υψηλότερο σε λιπαρά γάλα.
  • Ακούστε το παιδί. Μόνο το παιδί σας γνωρίζει αν είναι πραγματικά πεινασμένο – μην υποθέτετε αυτόματα ότι το παιδί σας δεν είναι πεινασμένο ή διψασμένο. Πολλοί ενήλικες ξυπνούν τη νύχτα για ένα ποτήρι νερό ή ακόμα και για ένα σνακ.

Μεγιστοποίηση ύπνου για όλη την οικογένεια 

  • Θηλασμός ενώ κοιμάται. Θηλάστε το λίγο πριν πάτε για ύπνο (ακόμη και αν το μωρό έχει ήδη κοιμηθεί), έτσι ώστε να μπορέσετε να κερδίσετε μια μεγαλύτερη χρονική περίοδο ύπνου πριν το μωρό ξυπνήσει και πάλι. Πολλά μωρά ξυπνούν ελαφρά αυτή τη στιγμή, αλλά ωστόσο μπορούν να πάρουν μια καλή δόση θηλασμού. 
  • Προσπαθήστε να ξεκινάτε την προετοιμασία του μωρού πριν κουραστεί υπερβολικά. Μερικά μωρά δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν αν έχουν υπερένταση, οπότε παρατηρείστε τα σημάδια υπνηλίας.
  • Δοκιμάστε διαφορετικές συνήθειες ύπνου. Βρείτε ποια συνήθεια δουλεύει καλύτερα στην δική σας οικογένεια, ενώ συνεχίζετε να ανταποκρίνεστε στις ανάγκες του μωρού.
  • Πλήρης συνκοίμιση. Πολλά μωρά κοιμούνται καλύτερα όταν βρίσκονται κοντά στην μαμά. Σκεφτείτε τον ύπνο με το μωρό σας – πολλές οικογένειες κατέληξαν ότι το μωρό, αλλά και η υπόλοιπη οικογένεια, κοιμούνται περισσότερο με αυτόν τον τρόπο. Η συνκοίμιση με το μωρό σας και ο θηλασμός του για να κοιμηθεί, δεν διδάσκει κακές συνήθειες ύπνου. Όλα τα μωρά/νήπια που γνωρίζω και κοιμούνταν με τους γονείς, άρχισαν κάποια στιγμή να κοιμούνται όλη τη νύχτα χωρίς κανενός είδους εκπαίδευση ή ενθάρρυνση ή αλλαγή στη θέση του ύπνου.
  • Μερική συνκοίμιση. Η μερική συνκοίμιση λειτουργεί για πολλές οικογένειες. Το μωρό κοιμάται στην κούνια του μέχρι το πρώτο νυχτερινό ξύπνημα και στη συνέχεια ενώνεται με τη μαμά και τον μπαμπά για το υπόλοιπο της νύχτας.
  • Ξεχωριστά κρεβάτια. Αν δεν νιώθετε άνετα με το μωρό στο κρεβάτι σας ή αν κοιμάστε αυτή τη στιγμή με το μωρό αλλά κανείς δεν καταφέρνει να κοιμηθεί, τότε δοκιμάστε άλλες επιλογές. Εξετάστε την πιθανότητα τοποθέτησης του μωρού σε ένα στρώμα στο πάτωμα δίπλα στο κρεβάτι, ή τοποθετήστε την κούνια του μωρού χωρίς κάγκελο δίπλα στο κρεβάτι σας. Με αυτόν τον τρόπο, το μωρό θα είναι αρκετά κοντά ώστε ο θηλασμός να μη διακόπτει τον ύπνο σας (όπως όταν σηκώνεστε κάθε φορά και πάτε στο δωμάτιο του μωρού). Μια άλλη επιλογή που λειτουργεί για μερικές οικογένειες είναι η τοποθέτηση ενός κρεβατιού μόνο για τη μαμά και το μωρό στο δωμάτιο του μωρού για λίγο, ή ο μπαμπάς να επιλέξει από μόνος να κοιμηθεί αλλού.

Ήπιες μέθοδοι νυχτερινού απογαλακτισμού νηπίων: 

  • Περιορισμένη πρόσβαση. Αφού θηλάσετε, τοποθετήστε το μωρό πίσω στην περιοχή του ή σύρετε το μακριά από εσάς, έτσι ώστε η εγγύτητα να μην ενθαρρύνει τον συχνότερο θηλασμό. Φορέστε ρούχα που καθιστούν πιο δύσκολο για το μωρό να έχει πρόσβαση στο στήθος σας τη νύχτα.
  • Συμπεριλάβετε τον μπαμπά στην νυχτερινή ρουτίνα! Εάν το μωρό σας φαίνεται να ξυπνά μόνο για παρηγοριά κατά τη διάρκεια της νύχτας, μπορεί να δεχτεί τον μπαμπά ως παρηγορητή (και δεν θα περιμένει τον μπαμπά του να το θηλάσει). Ο μπαμπάς μπορεί να ανακουφίσει το μωρό και με άλλους τρόπους, όπως είναι η προσφορά ενός ποτού (νερό), απλά ξαπλώνοντας δίπλα του, κρατώντας το αγκαλιά, κλπ. Ο μπαμπάς μπορεί ακόμη και να κοιμηθεί με το μωρό σε ένα άλλο δωμάτιο ή στον καναπέ, με λιγότερες διακοπές από ό,τι αν το μωρό κοιμόταν κοντά στη μαμά.
  • Αυξήστε την επαφή κατά τη διάρκεια της ημέρας. Επιτρέψτε απεριόριστη πρόσβαση του μωρού στο στήθος και την αγκαλιά σας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μερικές φορές τα μικρά παιδιά θα αναζητήσουν το στήθος περισσότερο τη νύχτα, όταν δεν δέχονται αρκετές αγκαλιές κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μερικές φορές εμείς ως απασχολημένες μητέρες, ειδικά αν έχουμε και άλλα παιδιά, ξεχνάμε να αγκαλιάσουμε τα μικρά αρκετά συχνά κατά τη διάρκεια της ημέρας ή απλά να καθίσουμε αγκαλιασμένοι μαζί τους. Αν μπορείτε να αυξήσετε την στενή επαφή κατά τη διάρκεια της ημέρας, μπορεί να το χρειαστεί λιγότερο τη νύχτα. Αν εργάζεστε, ο νυχτερινός θηλασμός μπορεί να είναι η προσπάθεια του παιδιού να επανασυνδεθεί μαζί σας.
  • Συζητήστε με το παιδί σας. Με ένα μεγαλύτερο παιδί, είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε κάτι σαν: “Όταν ο ήλιος δύει, ή όταν πάμε για νάνι, τα με-με (ή όπως το παιδί αποκαλεί τα στήθη) πάνε κι αυτά για νάνι”. Πιθανότατα δεν θα το δεχθεί ή κατανοήσει πλήρως αυτό από την αρχή, αλλά αν το επαναλαμβάνετε κάθε βράδυ πριν τον ύπνο και ξανά κάθε φορά που ξυπνά, σύντομα θα το «πιάσει».
  • Απλά πείτε “όχι” … ή “αργότερα”. Με ένα μεγαλύτερο παιδί (άνω των 18 μηνών), νιώστε αρκετά ασφαλείς για να πείτε «όχι» (τουλάχιστον κάποιες φορές), εφόσον ταυτόχρονα παραμένετε ευαισθητοποιημένοι στις ανάγκες του παιδιού. Τη νύχτα μπορείτε να πείτε, “όχι τώρα, αλλά θα το κάνουμε αργότερα.” Μπορεί – μπορεί και όχι – να ξυπνήσει και πάλι αργότερα για να θηλάσει.
  • Χρησιμοποιήστε άλλα είδη παρηγοριάς. Μπορείτε να δοκιμάσετε άλλα πράγματα για να το παρηγορήσουν, όπως ένα τρίψιμο στην πλάτη, απλά κρατώντας το, αγκαλιάζοντάς το, δίνοντας ένα ποτήρι νερό, σιγοτραγουδώντας μελωδικά, κλπ.

Είναι ο νυχτερινός απογαλακτισμός απαραίτητος προκειμένου το μωρό να κοιμηθεί όλη τη νύχτα; 

Οι άνθρωποι συχνά μπορεί να σας πούν κάτι σαν αυτό: «Εάν το παιδί σας θηλάζει τη νύχτα (ή αν κοιμάστε κοντά στο παιδί σας, ή ένα δισεκατομμύριο άλλα πράγματα), δεν θα είστε σε θέση να το διακόψετε στο μέλλον.” Αυτό βέβαια πουλάει βιβλία, αλλά δεν είναι η πραγματικότητα!

Να θυμάστε ότι το νυχτερινό ξύπνημα στα μωρά και τα μικρά παιδιά είναι προσωρινό!

Τα παιδιά μεγαλώνοντας σταματούν να ξυπνούν τη νύχτα, ακόμη και αν δεν κάνουμε τίποτα για να το ενθαρρύνουμε. Αυτή η χρονική περίοδος θα είναι ένα πολύ μικρό τμήμα του χρόνου του παιδιού σας μαζί σας.

Το εσωτερικό χρονοδιάγραμμα νυχτερινού ύπνου ενός παιδιού, μπορεί να διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από παιδί σε παιδί. Μερικοί γονείς είναι άνετοι στο να αφήνουν το παιδί να τους οδηγήσει σε ότι αφορά στον νυχτερινό απογαλακτισμό, αλλά για άλλους ο νυχτερινός θηλασμός πραγματικά επηρεάζει την ποιότητα ζωής τους. Αν ο νυχτερινός θηλασμός δεν λειτουργεί για σας, τότε προχωρήστε σε αλλαγές λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ανάγκες του παιδιού σας.

Ο στόχος σας είναι να μεγιστοποιήσετε τον ύπνο του κάθε μέλους της οικογένειας και αν αυτό που κάνετε έχει αποτέλεσμα, τότε κατακτήσατε το στόχο σας. Αν δεν λειτουργεί (ή σταματήσει να λειτουργεί), τότε μπορείτε να κάνετε πάντα τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο. Όλοι οι γονείς διαπιστώνουν ότι αλλάζουν τον τρόπο που κάνουν τα πράγματα καθώς το παιδί τους μεγαλώνει και φτάνει σε διαφορετικά αναπτυξιακά στάδια – ο ύπνος είναι απλώς άλλο ένα πράγμα που αλλάζει καθώς το παιδί σας μεγαλώνει.

Πηγή: http://kellymom.com/parenting/nighttime/weaning-night/#necessary

Μετάφραση: Ευτυχία Πολυχρονάκη 

 

Απογαλακτισμός ή απεργία θηλασμού;

Δεν θυμάμαι πια πόσο μηνών ήταν ο Ανδρέας (ο μεγάλος μου γιος, τώρα 12 ετών), όταν ξαφνικά ένα πρωί δεν ήθελε να θηλάσει. Δεν έδωσα και τόση σημασία στην αρχή, αν και ήταν ένα μωρό αρκετά εξαρτημένο από το στήθος, που θήλαζε πάρα πολύ συχνά. Μετά πρόσεξα επιπλέον ότι δεν με κοιτούσε. Κοιτούσε αλλού, δεν μου έδινε καμιά σημασία, σαν να μη με άκουγε. Όσο περνούσαν οι ώρες, άρχισα να ανησυχώ. Δεν θήλαζε, δεν με κοιτούσε, δεν γελούσε. Τι έγινε; Πώς έγινε αυτό; Το μυαλό μου πήγε στην απεργία θηλασμού κι άρχισα να ψάχνω τις πιθανές αιτίες. Φαινόταν καλά, δεν είχε συμπτώματα κάποιας αρρώστιας, άρα κάτι άλλο είχε συμβεί. Τι; Μάλλον δε θα μάθω ποτέ (αν και φυσικά κάπου πάει το μυαλό μου), όμως θυμάμαι καλά το πόσο πολύ είχα αγχωθεί και στεναχωρηθεί και πόση ενέργεια χρειάστηκα για να τον κάνω να θηλάσει ξανά μετά από μερικές μέρες. Read more

Απογαλακτισμός – αποθηλασμός

Οι περισσότερες μητέρες αρχίζουν κάποια στιγμή να προβληματίζονται για το πότε και, αργότερα, για το πώς θα απογαλακτίσουν. Ο απογαλακτισμός αρχίζει, όταν ένα μωρό που θηλάζει πάρει την πρώτη του στερεά τροφή, συνήθως μεταξύ του τέταρτου και όγδοου μήνα της ζωής του. Ιδανικά ολοκληρώνεται όταν το παιδί δεν έχει πια ανάγκη να θηλάζει. Η σύγχρονη Ελληνίδα βομβαρδίζεται από διάφορους μύθους ως προς τον απογαλακτισμό, όπως ότι: Read more

Όταν το μητρικό γάλα γίνεται ξαφνικά «νερό» και η αγελάδα κάνει καλύτερο γάλα από το δικό σας

Πιστεύω ότι αν καταφέρετε να θηλάσετε για ένα χρόνο το μωρό σας, θα πρέπει να κάνετε ένα πάρτι για να το γιορτάσετε! Όλες οι μητέρες που ρώτησα συμφωνούν μ’ αυτή την ιδέα. Όταν όμως πρότεινα στις ίδιες μητέρες να γιορτάσουν τους 18 μήνες θηλασμού, όλες είπαν «όχι ευχαριστώ» – οι ίδιες μητέρες δεν ήθελαν να είναι ευρέως γνωστό ότι θήλαζαν ακόμα. Θηλάζουν αλλά δεν επιθυμούν δημόσια αναγνώριση. Προτιμούν να θηλάζουν «κρυφά» και δεν τους πειράζει καθόλου αυτό. Read more

Εισαγωγή στερεών τροφών δεν σημαίνει αποθηλασμό

«Τώρα που το μωρό σου ξεκινάει κρεμούλες, θα σταματήσεις σιγά σιγά να θηλάζεις».

«Ο θηλασμός μετά τους έξι μήνες δεν προσφέρει τίποτα»

«Αν δεν σταματήσεις το θηλασμό, το μωρό θα είναι κολλημένο στο στήθος σου και δεν θα τρώει τίποτε άλλο»

«Μετά τους έξι μήνες πρέπει σταδιακά να απογαλακτίσεις και να δώσεις γάλα δεύτερης βρεφικής ηλικίας»

«Τώρα με τις στερεές τροφές θα θηλάζεις μόνο πρωί και βράδυ»

«Μην θηλάζεις μετά το φαγητό του μωρού, εμποδίζεις την απορρόφηση της κρέμας»

Όλα τα παραπάνω είναι επιστημονικά λανθασμένες δοξασίες. Τι πραγματικά ισχύει; Read more