Άρθρα

Παραβιάσεις του διεθνούς κώδικα εμπορίας υποκατάστατων μητρικού γάλακτος αποτρέπουν το θηλασμό

logo

Παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα η συντριπτική πλειονότητα των εγκύων και των επιτόκων (89%) επιθυμούν να θηλάσουν και πράγματι ξεκινούν το θηλασμό, πολύ γρήγορα το ποσοστό των βρεφών που θηλάζουν αποκλειστικά, στους 3 μήνες πέφτει στο 10%, στους 6 μήνες στο 0,8%, ενώ στους 12 μήνες συνεχίζει να θηλάζει μόλις το 0,6%.

“Αυτό συμβαίνει γιατί οι διάφορες εταιρείες παραβιάζουν τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, ο οποίος ψηφίστηκε το 1981 από την Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας (WHA) και στοχεύει στην προώθηση ασφαλούς και επαρκούς τροφής για τα παιδιά, προστατεύοντας τον θηλασμό και διασφαλίζοντας συνετή διαφήμιση των προϊόντων. Από τα στοιχεία της έκθεσης του Δικτύου Δράσης για τη Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας με τίτλο ‘Παραβιάσεις του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος στην Ελλάδα 2013’ προκύπτει ότι τα τελευταία 2,5 χρόνια καταγράφηκαν 378 παραβιάσεις. Η έκθεση καταδεικνύει τη μη προστασία του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα από ανεξέλεγκτη προώθηση και διαφήμιση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος. Όμως, η προστασία του θηλασμού είναι πρώτη προϋπόθεση σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πριν από ενέργειες προώθησης και υποστήριξής του” επεσήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η δικηγόρος Ελεάννα Ιωαννίδου, η οποία είναι μέλος της διοίκησης του IBFAN Ελλάδας.

Τα στοιχεία της έκθεσης για τις παραβιάσεις του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος στη χώρα μας παρουσιάστηκαν, στην Αίθουσα Νερού του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, με αφορμή την εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού στην Ελλάδα.

Το 2001, η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας WHA 54, όρισε ως παγκόσμια σύσταση, τους 6 μήνες αποκλειστικού μητρικού θηλασμού, ακολούθως εισαγωγή ασφαλών, κατάλληλων συμπληρωματικών τροφών και παράλληλη συνέχιση του θηλασμού για δύο χρόνια ή και περισσότερο.

“Παρόλα αυτά, στη χώρα μας, η κατάσταση στη βρεφική διατροφή συνεχίζει να είναι προβληματική. Οι μητέρες και τα παιδιά που συναντούν προβλήματα με τον θηλασμό, αντιμετωπίζουν εχθρικό περιβάλλον, την κυρίαρχη κουλτούρα του μπιμπερό καθώς και την ανεξέλεγκτη εμπορική πίεση για αντικατάσταση του μητρικού θηλασμού με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος” ανέφερε η κ. Ιωαννίδου.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση του IBFAN Ελλάδας, οι εταιρείες δεν προσφέρουν αντικειμενική πληροφόρηση σχετικά με τη διατροφή των μικρών παιδιών, δεν αναφέρουν την αρνητική επίπτωση που έχει στο θηλασμό το μπιμπερό, χρησιμοποιούν κατά κόρον εικόνες και κείμενα που εξιδανικεύουν τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και παρέχουν δωρεάν δείγματα υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, άμεσα ή έμμεσα, μέσω του συστήματος υγείας ή των εργαζομένων σ’ αυτό, παρότι δεν επιτρέπεται.

Σύμφωνα με στοιχεία της έκθεσης, οι εταιρείες προτείνουν χορήγηση τροφών ή άλλων υγρών ακόμη και πριν από τους 6 μήνες ζωής, ενώ υπάρχουν επαγγελματίες υγείας που χορηγούν συνταγή για ξένο γάλα χωρίς τεκμηρίωση ένδειξης.

Στην έκθεση αναφέρεται ακόμη ότι οι εταιρείες προβάλλουν αβάσιμους ισχυρισμούς περί υγείας και ιδανικής διατροφής και χρησιμοποιούν παρόμοιες ετικέτες για προϊόντα που προορίζονται για διαφορετικές ηλικίες.

 

Πηγή: http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=27201&subid=2&pubid=113140406

Εκδήλωση ενημέρωσης για το θηλασμό από τον Δήμο Ν. Προποντίδας

1002642_863744900312401_2422978393510963530_n

Στο πλαίσιο εορτασμού της εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού, το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης του Δήμου Νέας Προποντίδας, η Εθελοντική Oμάδα “Χαλκιδική: Ομάδα Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού Και Μητρότητας” & το 4ο Δημοτικο Σχολείο Νέων Μουδανιών διοργανώνουν ενημερωτική εκδήλωση, με θέμα:

“Μητρικός Θηλασμός: βασικές αρχές για ένα καλό ξεκίνημα”

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το
Σάββατο 8 Νοεμβρίου, ώρα 17:30 μ.μ., στο 4ο Δημοτικό Σχολείο Νέων Μουδανιών

Η εκδήλωση γίνεται με την υποστήριξη του Δικτύου Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας.

Ο πρόεδρος του Δικτύου, Κος Παπαβέντσης Στέλιος (Παιδίατρος IBCLC),
θα παρουσιάσει τους τρόπους με τους οποίους θα τεθούν οι σωστές βάσεις για ένα σωστό ξεκίνημα στον θηλασμό.

Θα συζητηθούν θέματα όπως:
• Τι να πρέπει να κάνει μία μητέρα πριν την γέννηση
• Εμπόδια που θα αντιμετωπίσει μία μητέρα που προσπαθεί να θηλάσει
• Αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης για τον θηλασμό
• Αξιόπιστη υποστήριξη για τον θηλασμό
• Τι πρέπει να κάνει μία μητέρα στην γέννα & το μαιευτήριο
• Ο πρώτες ώρες με το μωρό
• Οι πρώτες μέρες με το μωρό
• Σωστή τοποθέτηση μωρού στο στήθος
• Συνδιαμονή & μη συνδιαμονή μητέρας κ βρέφους στο μαιευτήριο, οφέλη & συνέπειες
• Τι πρέπει να αποφύγει μια μητέρα για να μπορέσει να εγκαταστήσει αποκλειστικό θηλασμό
• Παρουσίαση Βίντεο, ιστορίων, παραδειγμάτα

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΙΝΑΙ,Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΗΤΡΙΚΟ ΘΗΛΑΣΜΟ & Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ

Για περισσότερες πληροφορίες:
ΚΔΒΜ Δήμου Νέας Προποντίδας τηλ: 2373024025, Τέρμα Θεσσαλονίκης, Νέα Μουδανιά

Η σελίδα του event στο Facebook

Έκθεση παραβιάσεων του κώδικα 2014

Η παγκόσμια αναφορά του IBFAN για την υπονόμευση του μητρικού θηλασμού από τις εταιρίες υποκατάστατων μητρικού γάλακτος ανά τον κόσμο το 2014. Περιλαμβάνει πολλά παραδείγματα παραβιάσεων του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος από την Έκθεση 2013 του IBFAN Ελλάδας, αλλά και ξεχωριστό τμήμα “Look what they are doing in Greece”!

Για άλλη μια φορά αναδεικνύεται το μέγεθος της μη προστασίας του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και το επιτακτικό της εναρμόνισης της νομοθεσίας μας με τον Διεθνή Κώδικα και της εφαρμογής της.

BTR14inbrief

Κουβεντιάζοντας για το θηλασμό στον Δήμο Θεσσαλονίκης

Το Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει πρόγραμμα ομιλιών και συζητήσεων για τον μητρικό θηλασμό, σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Περιφερειακών Βιβλιοθηκών, τον Σύνδεσμο Θηλασμού  Ελλάδας LLL και με την υποστήριξη της εθελοντικής ομάδας Θεσσαλονίκη Εγκυμοσύνη – Τοκετός – Θηλασμός.

Οι συζητήσεις θα διεξαχθούν στις Περιφερειακές Βιβλιοθήκες του Δήμου Θεσσαλονίκης από 5 Μαίου έως 23 Ιουνίου. 

Έγκυες γυναίκες, νέοι γονείς και παλιότεροι, μαζί με τα βρέφη και τα παιδιά τους, θηλάζουσες και μη μητέρες με τα παιδιά τους, είναι όλοι ευπρόσδεκτοι να συνδράμουν στο πρόγραμμα των συζητήσεων, με τις ομιλίες να είναι δωρεάν και ανοιχτές στο κοινό. 

Δείτε παρακάτω την αφίσα των εκδηλώσεων, το πρόγραμμα και τους ομιλητές, και το δελτίο τύπου των εκδηλώσεων.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ-ΟΜΙΛΙΩΝ-ΔΗΜΟΥ-ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

BreastPoster22-1

Σύντομη-περιγραφή-IBFAN-Ελλάδας

IBFAN

 

Τι είναι και τι ακριβώς κάνει ο IBFAN (International Baby Food Action Network); Πώς και γιατί ο θηλασμός είναι θέμα ζωής και θανάτου για κάποιες χώρες του κόσμου; Ο θηλασμός είναι σημαντικός για όλα τα παιδιά του κόσμου και ο IBFAN εργάζεται για να καταδείξει τις κακές πρακτικές μάρκετιγκ των εταιριών, οι οποίες οδηγούν στο μη θηλασμό με αποτέλεσμα τις αρρώστιες και το θάνατο για πάρα πολλά από αυτά. Ο IBFAN δεν είναι αντίθετος στη χρήση του ξένου γάλακτος – είναι όμως αντίθετος στις πρακτικές προώθησής του οι οποίες δεν υπακούν σε κανέναν από τους διεθνείς κανονισμούς.

Εάν θέλετε να βοηθήσετε κι εσείς το έργο του IBFAN Ελλάδος και να βοηθήσετε την προώθηση της σωστής διατροφής για τα παιδιά μας, γίνετε μέλη και υπογράψτε για να γίνει ο Διεθνής Κώδικας Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος, νόμος του κράτους.

Ημερολόγια θηλασμού 2014 – IBFAN Ελλάδος

Το 2013 ήταν η Θεσσαλονίκη και το Ρέθυμνο. Το 2014 τα ημερολόγια θηλασμού για  το Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή – IBFAN Ελλάδος, αναλαμβάνουν η Θεσσαλονίκη και τα Χανιά!

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΘΗΛΑΣΜΟΥ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2014 – IBFAN ΕΛΛΑΔΟΣ

“Μητέρες της Θεσσαλονίκης θηλάΖΟΥΝ τα παιδιά τους”.

“Η ιδέα αυτού του ημερολογίου υπήρχε από καιρό στο μυαλό μας. Πιστέψαμε ότι μ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί να γίνει οικεία σε περισσότερο κόσμο η εικόνα της γυναίκας που θηλάζει, η οποία λείπει από την κουλτούρα μας. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε το στήθος της γυναίκας να διαφημίζει κάθε λογής προϊόντα και έχουμε ξεχάσει τον πραγματικό λόγο ύπαρξής του, δηλαδή τον θηλασμό του μωρού της.

Φέτος, για δεύτερη χρονιά, τρεις επαγγελματίες φωτογράφοι της Θεσσαλονίκης και 12 μητέρες που θηλάζουν έκαναν το όνειρό μας πραγματικότητα. Οι φωτογραφίες θηλασμού μωρών ή μικρών παιδιών διαφόρων ηλικιών που περιλαμβάνονται στο ημερολόγιο, αναδεικνύουν την ομορφιά και τη χαρά του θηλασμού και την αλήθεια ότι στον θηλασμό δεν υπάρχουν περιορισμοί, ότι είναι μέρος της ζωής μας και της φύσης μας.

Όλοι όσοι εργάζονται για τη δημιουργία του ημερολογίου το κάνουν ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΦΙΛΟΚΕΡΔΩΣ.

Όλα τα έσοδα από την διάθεση του ημερολογίου θα διατεθούν στο μη κερδοσκοπικό σύλλογο IBFAN Ελλάδος, Δίκτυο δράσης για τη βρεφική διατροφή.

Το ημερολόγιο θηλασμού του IBFAN Θεσσαλονίκης, μπορείτε να το προμηθευτείτε από τα εξής σημεία:

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

1. Ιατρείο Άννας Πατσούρου, Θεμ. Σοφούλη 4, τηλ. 2310.421.477
2. Κατάστημα βιολογικών προϊόντων “Μάνα Γη”: Πιτακού 18, τηλ. 2310.865930
3. Ζαχαροπλαστείο “Εμμανουήλ Μπεζές”: Κων/νου Καραμανλή 117 (ύψος Π. Συνδίκα), τηλ. 2310.323247
4. Ιατρείο Στέλιου Παπαβέντση, Μιχαήλ Ψελλού 30 (Πυλαιώτικα): τηλ. 2310.317580
5. Συμβολαιογραφείο Δήμητρας Χρουσαλά: Τσιμισκή 11, τηλ. 2310.287385
6. Σχολή χορού “Full out”, Ιουστινιανού 8 (με Βενιζέλου 54), 1 ος όροφος
7. Ξενοδοχείο Grand Hotel Palace, στο τμήμα βρεφικής κολύμβησης “Πειρατές της πισίνας”, Μοναστηρίου 305-307, τηλ.2310.549000
8. Γυμναστήριο “Human Studio”, τηλ. 2310234230- Τσιμισκή 61
9. Κατάστημα βιολογικών προϊόντων “Ζωή και Υγεία”, Τσιμισκή 120 –
Τηλ.: 2310 227 243
10. Armonia Yoga Studio, Κερκύρας 8 (Βυζάντιο), Καλαμαριά, τηλ.
2310.419450
11. Κατάστημα βιολογικών προϊόντων “Green House”, Μητρ. Καλλίδου 108, Καλαμαριά, τηλ. 2310.413795
12. Κατάστημα χειροποίητων κοσμημάτων “La Di Da”, Δημ. Γούναρη 22, τηλ. 2310.220158
13. Κατάστημα “Περί θηλασμού”, Λεωφ.Νίκης 9Α (Κομνηνών), τηλ. 2310.242727
14. Διαιτολόγος Σταυρινή Σταύρου, Υπ. Φιλ. Δραγούμη 3- Κέντρο Θεσσαλονίκης – τηλ. 2315 315 363/ 6980838179
15. Κατάστημα οπτικών “Optofan”-Σπύρος Μοιράγιας, Ι.Δραγούμη 18 τηλ. 2310.240004
16. Θωμαή Κιρμανίδου, Ευκαρπία, τηλ. 6932.387674
17. Πρόγραμμα μουσικής ανάπτυξης βρεφών κ νηπίων “baby artists”, Κ.Καραμανλή 3Α -Καλαμαριά (Άγιος Ιωάννης)- τηλ. 6988 247247
18. Κατάστημα γυναικείων ενδυμάτων  “Max & Co”, Τσιμισκή 72
19. Κατάστημα ειδών γάμου-βάφτισης “Nu” – Μορκεντάου 7, τηλ. 2310.275276
20. Κομμωτήριο “Can I kiss”, πρ. Κορομηλά 38
21. Ινστιτούτο αισθητικής “Βeauty gallery”- Φένια Κριεζή, Μητροπόλεως 119

22. Φωτοτυπικό κέντρο-Γραφικές τέχνες “Πρότυπον”, Ν. Επιβάτες, Δημοκρατίας και Εθν.Αντιστάσεως, τηλ. 23920.25779

ΑΘΗΝΑ

23. Playgroup Hellas – Κύπρου 37Β – Αγία Παρασκευή, 15343, τηλ. 210.6090770 6936999929 (Ασπασία Σκουφίδη)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ

24. Κτηματομεσιτικό γραφείο ”Bee At Home”, 14ης Μαΐου 28, πρώτος όροφος, τηλ.  2551085180, 6979720444

ΚΟΜΟΤΗΝΗ

25. Βιβλιοπωλείο “Αρχέτυπο”, Κομοτηνή, Λ.Ηρώων 7
26. Φαρμακείο Αλεξίας Μπανιά, οδός Πλ.Αρχ.Χρυσάνθου 37-39

ΛΑΡΙΣΑ

27. Περιοχή Ελασσόνας  -Τυρνάβου  -Λάρισας επικοινωνήστε με Στέλλα Μπατζιλή -Σδάνη -τηλ.6972.766146.

Ημερολόγια επίσης μπορείτε να προμηθευτείτε από την Stella Stoikou στην περιοχή της Κομοτηνής και από την Anna Sarigiannidou στην περιοχή της Κατερίνης, τηλ. 6932.008164.

Και φυσικά μπορείτε να το πάρετε με παραγγελία στο mail: hmerologio.ibfan2014@yahoo.gr. Για να αποκτήσετε το ημερολόγιο δίνετε 5 ευρώ ως δωρεά στο σύλλογο και τα μεταφορικά είναι 5 ευρώ επιπλέον, για βάρος έως 2 κιλά. Σας τα φέρνει στο σπίτι σας η ACS και πληρώνετε με αντικαταβολή.

Όλα τα έσοδα θα διατεθούν στο μη κερδοσκοπικό σύλλογο IBFAN Ελλάδος – Δίκτυο δράσης για τη βρεφική και παιδική διατροφή: www.ibfan.gr

Επισκεφθείτε και τη σελίδα του ημερολογίου στο facebook: https://www.facebook.com/groups/728429363839993/

Δείτε το βίντεο με τις φωτογραφίες:

Βίκυ Φαρδογιάννη – Δήμητρα Χρουσαλά

 

 

 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΘΗΛΑΣΜΟΥ – ΧΑΝΙΑ 2014 – IBFAN ΕΛΛΑΔΟΣ

«Το μαγικό ταξίδι του θηλασμού από τις μητέρες όλης της Κρήτης»

Το ημερολόγιο αυτό, είναι ένα εθελοντικό έργο αγάπης από μητέρες και επαγγελματίες. Η ιδέα αυτού ξεκίνησε πέρυσι από την Θεσσαλονίκη και το Ρέθυμνο Κρήτης, με πολύ μεγάλη επιτυχία.

Φέτος συνεχίζεται στα Χανιά της Κρήτης και μας δίνεται η ευκαιρία να σας παρουσιάσουμε ένα πιο ιδιαίτερο ημερολόγιο, με φωτογραφίες όπου μέσα από πολύ ιδιαίτερες καταστάσεις το ζευγάρι μητέρας και βρέφους κατάφερε να επιτύχει να ζήσει το δικό του μαγικό ταξίδι στον θηλασμό. Ιστορίες θάρρους και δύναμης, θέλησης να ζήσουν το απόλυτο δέσιμο και δόσιμο.

Γιατί όταν θέλει η μαμά και το βρέφος, ο θηλασμός δεν είναι ανέφικτος…

Η κάθε του σελίδα πέρα από τους 12 υπέροχους μήνες, έχει και πληροφορίες για τον θηλασμό σε κάθε οπισθόφυλλο, μέχρι και το τελευταίο φύλλο του.

Πληροφορίες για την διάθεση του ημερολογίου 2014 – Χανιά και στο email:  hmerologiachania2014@yahoo.gr

Δείτε τη σελίδα του ημερολογίου των Χανίων στο facebook: https://www.facebook.com/groups/229646893865630/?fref=ts

Θεσσαλονίκη – Ημερίδα ενημέρωσης μητρικού θηλασμού και μητρότητας

Η Ομάδα Θεσσαλονίκη: Εγκυμοσύνη – Τοκετός – Θηλασμός, μέλος του Πανελλήνιο Δίκτυο Εθελοντικών Ομάδων Μητρικού Θηλασμού και Μητρότητας σε συνεργασία με διακεκριμένους επιστήμονες της πόλης μας και με την La Leche League Greece/ Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος και την ΜΚΟ Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας, διοργανώνει την πρώτη ημερίδα ενημέρωσης Θηλασμού και Μητρότητας, στα πλαίσια του εορτασμού της φετινής Εβδομάδας Θηλασμού στην Ελλάδα.Τόπος: Ξενοδοχείο GRAND HOTEL PALACE
Αίθουσα : Βούλα Πατουλίδου Ι
Συνδιοργάνωση: Baby Swimming Thessaloniki Πειρατές της ΠισίναςΔηλώσεις συμμετοχής στη σελίδα: https://www.facebook.com/events/1419564354930351/?ref_newsfeed_story_type=regular

Έκθεση του IBFAN για τις παραβιάσεις του Κώδικα Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος στην Ελλάδα

Δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο η Έκθεση 2013 του Δικτύου Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας για την μη προστασία του μητρικού θηλασμού και τις παραβιάσεις του Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος.

Απαραίτητο ανάγνωσμα για όλους όσους ασχολούνται με την βρεφική και παιδική διατροφή αλλά και με την δημόσια υγεία. Για να προστατεύσουμε τους γονείς στην Ελλάδα από αποφάσεις που δεν βασίζονται σε επιστημονική πληροφόρηση. Για να προστατεύσουμε τα παιδιά στην Ελλάδα από ανεξέλεγκτη υπονόμευση του μητρικού θηλασμού και κατ’ επέκταση της δημόσιας υγείας. Για να αποφασίσουμε όλοι μαζί σε αυτούς τους πολύ δύσκολους καιρούς για την χώρα το μέγιστο δυνατό επίπεδο υγείας για τα παιδιά μας, για το μέλλον μας, μακριά από μάρκετινγκ και διαφήμιση που το υπονομεύει.

Οι Εκθέσεις στάλθηκαν στους ακόλουθους ελληνικούς φορείς:


– Υπουργό Υγείας
– Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Διατροφής, Υπουργείο Υγείας
– ΕΟΦ
– Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού
– Συνήγορο του Παιδιού
– Εθνική Επιτροπή Θηλασμού, Υπουργείο Υγείας
– Γενική Γραμματεία Καταναλωτή
– ΙΝΚΑ Ινστιτούτο Καταναλωτών
– UNICEF Ελλάδας

καθώς και στους ακόλουθους διεθνείς φορείς:

– D Clark, Nutritional Specialist and Legal Advisor, UNICEF Nutrition, New York
– Dr F Branca, Director, Department of Nutrition and Development, World Health Organization, Geneva
– World Health Organization, Regional Office for Europe, Denmark
– L Pakkala, Director, Division of Private Fundraising and Partnerships (PFP), United Nations, Geneva
– G Kell, Executive Director, Global Compact Office, United Nations, New York
– Baby Milk Action UK
– International Code Documentation Centre, IBFAN Malaisia
– IBFAN Europe και GIFA (Geneva)

καθώς και προς τις εταιρίες υποκατάστατων μητρικού γάλακτος.

Η συμβολή των μελών και φίλων του συλλόγου είναι πολύ σημαντική για να ασκήσουν στους αρμόδιους περαιτέρω πίεση για να δράσουν με βάση αυτήν την έκθεση και να αλλάξει προς το καλύτερο η βρεφική διατροφή στην Ελλάδα.

Περιλαμβάνονται τρεις Εκθέσεις, η περιληπτική 8σέλιδη στα ελληνικά, που μπορεί να εκτυπωθεί και να διανεμηθεί εύκολα προς ενημέρωση δομών υγείας και του κοινού, η πλήρης Έκθεση στα ελληνικά που επιδόθηκε σε όλους τους αρμόδιους φορείς, καθώς και η 8σέλιδη περίληψη στα αγγλικά προς ενημέρωση διεθνώς.

Report2013EnglishSummary

Report2013GreekSummary

IbfanFullReport2013

 

 

Έδιωξαν μητέρα επειδή θήλαζε το μωρό της σε συνεδριακό κέντρο στη Σαντορίνη!

Σήμερα τα ξημερώματα, ήρθε στο email του mothersblog.gr μία καταγγελία από μία μητέρα η οποία επιχείρησε να θηλάσει το 1,5 ετών μωρό της, λίγο πριν την έναρξη παράστασης όπερας, στο Συνεδριακό Κέντρο Νομικού στα Φηρά της Σαντορίνης. Διαβάστε τα όσα αξιοσημείωτα εκτυλίχθηκαν στο νησί μέσα από τη διήγηση της ίδιας της γυναίκας.

Είναι το δεύτερο κατά σειρά περιστατικό στο νησί που έρχεται στο φως της δημοσιότητας.

«Eπικοινωνώ μαζί σας για να σας αναφέρω ένα περιστατικό που μου συνέβη ενώπιον πολλών μαρτύρων πριν από λίγες ώρες.

Ήμουν στο Συνεδριακό Κέντρο Νομικού στα Φηρά στη Σαντορίνη, με τον σύζυγό μου και τις 2 κόρες μας, ηλικίας 7 ετών και 1.5 ετών, για να παρακολουθήσουμε παράσταση όπερας. Να διευκρινίσω ότι μας επετράπει κανονικά η είσοδος με τα παιδιά από την διοργανώτρια κυρία Αθηνά Καποδίστρια. Καθίσαμε λοιπόν κοντά στην πλαϊνή πόρτα και πριν ξεκινήσει η παράσταση θήλαζα τη μπέμπα μου για να χαλαρώσει και να αποκοιμηθεί, ώστε να μην ενοχλεί κατά τη διάρκεια της παράστασης και να μη χρειαστεί να βγούμε έξω. Ξαφνικά, η κυρία Αθηνά Καποδίστρια, έρχεται μπροστά μου, την ώρα που θηλάζω το μωρό μου, με προσβάλλει δημόσια με πάρα πολύ άσχημο τρόπο και κουνόντας την καρέκλα μου -αν είναι δυνατόν!- με διώχνει από την αίθουσα φωνάζοντας “Τι θέαμα είναι αυτό; Περάστε έξω αμέσως!” Μάρτυρες του περιστατικού είναι γνωστοί Θηραίοι πολίτες.

Θα έλεγα ότι το να βλέπει κανείς ένα ξανθό αγγελάκι να θηλάζει αγκαλιάζοντας το στήθος της μαμάς του και να αποκοιμιέται εκεί, είναι το πιο όμορφο θέαμα που θα δει σε όλη του τη ζωή! Η κυρία Καποδίστρια όμως δεν είχε την ίδια γνώμη.

Θα πρέπει να διευκρινίσω ότι οι υπεύθυνοι του συνεδριακού κέντρου καθώς και οι υπόλοιποι διοργανωτές επέδειξαν άψογη συμπεριφορά απέναντί στη μπέμπα μου και σε εμένα και η διαδικασία του θηλασμού σε δημόσιο χώρο τους φάνηκε απόλυτα φυσιολογική. Είναι λυπηρό άνθρωποι του καλλιτεχνικού χώρου, όπως η κυρία Καποδίστρια, να φέρονται τόσο απολίτιστα και απάνθρωπα.

Αξίζει επίσης να σημειώσω ότι η μπέμπα μου είναι λάτρης της όπερας και παρακολουθεί όπερα καθημερινά στο κανάλι Mezzo της Nova!

Θα ήθελα να δημοσιοποιηθεί αυτή η αναφορά διότι θεωρώ ότι η συγκάλυψη τέτοιων απαράδεκτων συμπεριφορών δεν μας προάγει ως κοινωνία.

Σχετικά με το δικαίωμα στον μητρικό θηλασμό σε δημόσιο χώρο παραθέτω τα ακόλουθα, σύμφωνα με το IBFAN – Δίκτυο Δράσης για την βρεφική και παιδική διατροφή: Προστασία, προαγωγή και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα” (http://ibfan.gr):
“Το δικαίωμα στον μητρικό θηλασμό είναι ατομικό δικαίωμα, αλλά και συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος). Φορέας του δικαιώματος είναι τόσο η μητέρα όσο και το βρέφος. Η δέσμευση αφορά τόσο τη νομοθετική εξουσία, συνταγματική υποχρέωση της οποίας αποτελεί η θέσπιση των κατάλληλων κανόνων δικαίου που εξασφαλίζουν την απόλαυση του δικαιώματος, όσο και τη Διοίκηση, συνταγματική υποχρέωση της οποίας αποτελεί ο σεβασμός της επιθυμίας της μητέρας και του βρέφους για θηλασμό, συμπεριλαμβανομένου του θηλασμού σε δημόσιο χώρο. Αποδέκτης του δικαιώματος είναι επίσης και οι ιδιώτες, που με πράξεις ή παραλείψεις μπορούν θέσουν σε κίνδυνο την άσκηση του δικαιώματος. Η μητέρα τέλος, ως φορέας και αποδέκτης του δικαιώματος στον μητρικό θηλασμό, υποχρεούται από το Σύνταγμα μέσα στα πλαίσια του δικαιώματος αυτοδιάθεσής της, να λαμβάνει τις αποφάσεις που είναι απαραίτητες για την βέλτιστη σωματική, ψυχική και διανοητική ανάπτυξη του παιδιού. Η μητέρα ασκεί το δικαίωμά της στον μητρικό θηλασμό ως εξειδίκευση του δικαιώματος ανατροφής, με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού”».

Ολοκληρώθηκε η εκπαιδευτική ημερίδα για φαρμακοποιούς – Ασφαλής χρήση φαρμάκων κατά το θηλασμό

Η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακευτικής Πρακτικής (ΕΕΦΠ), σε συνεργασία με το Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική Διατροφή (IBFAN Hellas) και υπό την αιγίδα του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) διοργάνωσαν στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας για Φαρμακεία Φιλικά στο Μητρικό Θηλασμό την εκπαιδευτική ημερίδα:

«Το φαρμακείο ως σημείο προαγωγής του θηλασμού – Ο φαρμακοποιός ως εγγυητής της ασφαλούς χρήσης των φαρμάκων κατά την περίοδο της γαλουχίας»

Στόχος της ημερίδας ήταν:

  • Να μεταδώσει στους φαρμακοποιούς τις απαραίτητες κλινικές γνώσεις και δεξιότητες ώστε με επιτυχία να βοηθήσουν τους γονείς να λάβουν ενήμερες και τεκμηριωμένες αποφάσεις α) σχετικά με τη σίτιση του βρέφους, β) σχετικά με τη χρήση φαρμάκων κατά τη διάρκεια της γαλουχίας.
  • Ο φαρμακοποιός και το φαρμακείο να συμβάλλουν μέσα από το δικό τους εξειδικευμένο πρίσμα στην επίλυση του σημαντικού προβλήματος δημόσιας υγείας που συνιστά το χαμηλό ποσοστό μητρικού θηλασμού στη χώρα μας.

Σύντομη περιγραφή:

Η εκπαιδευτική ημερίδα απευθυνόταν σε φαρμακοποιούς.
Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής ημερίδας οι φαρμακοποιοί ενημερώθηκαν πάνω στα εξής ζητήματα:
– Κίνδυνοι από το μη θηλασμό για το παιδί και τη μητέρα
– Ανατομία και φυσιολογία του θηλασμού
– Σωστή προσκόλληση-στάση-απομύζηση
– Εκτίμηση επάρκειας θηλασμού
– Συνήθη προβλήματα κατά το θηλασμό
– Βοηθήματα θηλασμού
– Δημιουργία τράπεζας γάλακτος
– Διεθνής κώδικας εμπορίας υποκατάστατων μητρικού γάλακτος
– Πολίτικη θηλασμού στην οικονομική κρίση
– Φάρμακα & θηλασμός
– Ο ρόλος του φαρμακοποιού

Το τελευταίο τμήμα της ημερίδας περιελάμβανε την πραγματοποίηση βιωματικών σεναρίων φαρμακείου και την αξιολόγηση των φαρμακοποιών επί των αποκτηθέντων γνώσεων.

Την παρουσίαση των παραπάνω θεμάτων πραγματοποίησαν οι εξής ομιλητές:
– Αδαμίδης Δημήτριος: Παιδίατρος, Διευθυντής Παιδιατρικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Ξάνθης
– Παπαβέντσης Στέλιος: Παιδίατρος IBCLC, Πρόεδρος του IBFAN Ελλάδας – Δίκτυο Δράσης για τη Βρεφική Διατροφή
– Καραθανάση Αναστασία: Παιδίατρος, Νεογνολόγος του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ξάνθης
– Γραμματικού Κωνσταντίνα: Μαία, ΙBCLC
– Γιαννιώτη Κωνσταντίνα: Φαρμακοποιός, Υπ.Διδάκτωρ Φαρμακολογίας
– Μπιρλιράκης Βασίλειος: Φαρμακοποιός, MBA, MSc Φαρμακευτική Φροντίδα & Φαρμακοθεραπεία

Περισσότεροι από εκατόν δέκα φαρμακοποιοί από όλη την Ελλάδα, ενίσχυσαν τις γνώσεις και δεξιότητες τους και θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην προαγωγή του μητρικού θηλασμού και στην βέλτιστη χρήση των φαρμάκων κατά τη διάρκεια της γαλουχίας.

1o σεμινάριο για τον Διεθνή Κώδικα στην Ελλάδα

To Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας έχει την τιμή να ανακοινώσει το πρώτο Σεμινάριο για την προστασία του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα, την νομοθεσία σχετικά με την βρεφική διατροφή και τον Διεθνή Κώδικα Υποκατάστατων Μητρικού Γάλακτος.

Αντικείμενα εκπαίδευσης:

Η διεθνής και εθνική νομοθεσία σχετικά με την προστασία του μητρικού θηλασμού και της βρεφικής διατροφής

Κώδικας Ηθικής Δεοντολογίας για επαγγελματίες υγείας ενάντια στην ανεξέλεγκτη προώθηση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος

Εφαρμογή και υιοθέτηση του Διεθνούς Κώδικα στην Ελλάδα

Στόχος:

Να εκπαιδευθούν μέλη του IBFAN Ελλάδας, υπεύθυνοι σχετικών φορέων και ευαισθητοποιημένοι επαγγελματίες υγείας και πολίτες στην βέλτιστη προστασία του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα.

Διοργάνωση:

IBFAN Ελλάδας

International Code Documentation Center – IBFAN Malaisia

Ομιλητές:

Yeang Joo Kean, Εκπρόσωπος νομικού τμήματος International Documentation Center, IBFAN

Στέλιος Παπαβέντσης, ΔΣ IBFAN Ελλάδας

Νομική ομάδα IBFAN Ελλάδας

Ομάδα Επικοινωνίας IBFAN Ελλάδας

Γλώσσα σεμιναρίου:

Αγγλικά. Δεν θα υπάρχει επίσημη μετάφραση του σεμιναρίου στα ελληνικά. Θα υπάρχει όμως άφθονη αλληλεπίδραση και συζήτηση μεταξύ των συμμετεχόντων, όπως και χρόνος για τυχόν διευκρινήσεις και μετάφραση μεταξύ των συμμετεχόντων. 

Δικαίωμα συμμετοχής:

Όλα τα εγγεγραμμένα μέλη του IBFAN Ελλάδας

Υπεύθυνοι σε φορείς σχετικούς με την προαγωγή του μητρικού θηλασμού στην Ελλάδα (ΕΟΦ, Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, Εθνική Επιτροπή Θηλασμού, Υπουργείο Υγείας,  κα)

Ευαισθητοποιημένοι και ενεργοποιημένοι επαγγελματίες υγείας, πολίτες. 

Τόπος διεξαγωγής:

Εντευκτήριο Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης

Καλαποθάκη 20, πέμπτος όροφος

Θεσσαλονίκη 

Ημερομηνία διεξαγωγής:

Σάββατο – Κυριακή 19 – 20 Οκτωβρίου 2013 

Κόστος συμμετοχής:

Δωρεάν 

Δηλώσεις συμμετοχής:

Στο email του συλλόγου info@ibfan.gr έως και 13 Οκτωβρίου 2013 

Πρόγραμμα:

Τitle: Workshop on Code implementation and Code monitoring in Greece 

Day 1

09:00 – 09:30         Registration

09:30 -10:00           Opening remarks

S. Papaventsis, President IBFAN Greece

Yeong Joo Kean, Legal Advisor, IBFAN-ICDC 

10:00 – 11:00      Pre-workshop Assessment (Yeong Joo Kean)

Participants to answer questions posted on the wall to assess their understanding of the Code and IYCF. Answers and clarification to be provided by YJK with brief introduction to the Code and resolutions. 

11:00 – 11:15     Break 

11.15 – 13.00      Threats to Breastfeeding:  Uncontrolled Marketing of Baby Foods in Greece

(Highlights of Greek Code Monitoring Report ) (S Papaventsis)

13.00 – 14.30      Break 

14.30 – 15.30      Code under attack  (YJK)

Overview of latest marketing strategies and ways industry is undermining national Code implementation with legal insights on Code Compliance (incorporating promotion on the internet and the social media) 

15.30 – 16.30      Protecting Infant Health in Greece: Overview of Legal Framework on Protection, Promotion and Support of Breastfeeding in Greece (Legal Group, IBFAN Greece with input from YJK)

Review of Code legislation in Greece with a view to developing a model national law against the backdrop of EU legislation, International Code of Marketing of Breastmilk Substitutes and World Health Assembly Resolutions. 

16.30-16.45         Break 

16.45 – 18.00     Holding Corporations to Account  (Communications Group, IBFAN Greece)

Group discussion on how IBFAN Greece can create publicity on the marketing behaviour of baby food companies and shaming them in the absence of a legal framework/ mechanisms for enforcement. YJK to introduce IBFAN SIM Monitoring Manual and Forms after plenary.

 

Day 2

09.00-11.00           Special  Interest Topics  (YJK)

The marketing of feeding bottles and teats (YJK)

BFHI and protection of breastfeeding ( YJK)

Breastfeeding protection and human rights  (YJK)

Risk of formula feeding ( YJK) 

11.00 – 11.15      Break 

11.15 – 13.00      Promotion in health care facilities and to health workers  (YJK)

Discussion on the responsibilities of health care facilities and health workers under the Code followed by a mock trail whereby participants will be asked to argue cases on behalf of the “prosecution” and “defence”  on  a  grey areas the Code. 

13:00 – 14:30        Lunch 

14:30 – 16:30        Code of Ethics for Health Care Professionals and IBFAN Greece (YJK)

Focus on the way companies are fostering goodwill through various types of sponsorship  followed by group discussions  to consider ways to minimise/avoid conflicts of interest. 

16:30 – 16:45         Break 

16. 45 – 18.00     The way forward:  Building alliances and incorporating protection of breastfeeding into other initiatives and programmes  ( SP and members of IBFAN Greece, to end with evaluation and closing address)

Καταγγελία IBFAN προς το μαιευτήριο Έλενα Βενιζέλου

27/07/2013

 

ΠΡΟΣ:

Τμήμα Προαγωγής Μητρικού Θηλασμού, Μαιευτήριο “Έλενα Βενιζέλου”

Θέμα: Σύσταση σε θηλάζουσα μητέρα για περιορισμό των γευμάτων στο στήθος μετά τους έξι μήνες σε πρωί – βράδυ

Το Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας, στόχος του οποίου είναι η προστασία, προαγωγή και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού, της βρεφικής διατροφής και της υγείας παιδιών και μητέρων στην Ελλάδα, δέχθηκε έγγραφη επώνυμη αναφορά από μητέρα που

Θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε τις υπάρχουσες οδηγίες για το θέμα από έγγραφα διεθνών οργανισμών:

«O μητρικός θηλασμός θα πρέπει να συνεχίζεται μαζί με την εισαγωγή στερεών τροφών μέχρι την ηλικία των 2 ετών ή περισσότερο, και θα πρέπει να συνεχίζει να είναι κατά απαίτηση, όσο συχνά θέλει το παιδί» (Διατροφή βρέφους και μικρού παιδιού: πρότυπο κεφάλαιο για συγγράμματα για φοιτητές ιατρικής και λοιπούς επαγγελματίες υγείας, 2009, (1)).

«To μητρικό γάλα θα πρέπει να παραμένει η κυρίαρχη πηγή θρέψης για ολόκληρο τον πρώτο χρόνο της ζωής» (Συστάσεις της Ευρωπαικής Ένωσης 2006, (2)).

«Ενθαρρύνετε τον μητρικό θηλασμό κατά απαίτηση του παιδιού» (Βήμα 8, Δέκα Βήματα για επιτυχημένο μητρικό θηλασμό, UNICEF, (3)).

“To τάισμα θα πρέπει να ξεκινά όταν το βρέφος δείχνει σημάδια πείνας, όταν εκδηλώνει άγχος, όταν δεν θέλει να είναι μόνο του, όταν η μητέρα νιώθει το στήθος της γεμάτο ή όταν απλά θέλει να καθίσει και να ξεκουραστεί με το μωρό της. Το τάισμα στο στήθος μπορεί να πάρει αρκετή ή λίγη ώρα, τα βρέφη που θηλάζουν δεν μπορούν να παρατρώνε ή να “κακομαθαίνουν” από υπερβολικό τάισμα.. Αντί να αποκαλείται αυτή η σίτιση “κατά απαίτηση”, πιο δόκιμος όρος είναι η “ανταποδοτική σίτιση” (responsive feeding) ώστε να αναγνωρίζεται το γεγονός ότι ο επιτυχημένος μητρικός θηλασμός είναι μια ευαίσθητη, αμφίδρομη σχέση επικοινωνίας ανάμεσα στη μητέρα και το βρέφος της» (Οδηγός για τα Στάνταρ της Πρωτοβουλίας για Φιλικά προς τα Βρέφη Ιδρύματα, UNICEF UK, (4)).

Στην Παγκόσμια Στρατηγική για την Διατροφή Βρεφών και μικρών Παιδιών (5), αλλά και στις κατευθυντήριες γραμμές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την συμπληρωματική διατροφή σε βρέφη που θηλάζουν (6) αναφέρονται οι δέκα κατευθυντήριες αρχές για την εισαγωγή στερεών τροφών. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται οι εξής:
«2. Συνεχίστε τον συχνό, κατά απαίτηση μητρικό θηλασμό έως την ηλικία των 2 ετών ή και αργότερα».
«10. Αυξήστε την πρόσληψη υγρών κατά την διάρκεια αρρώστιας του παιδιού, συμπεριλαμβανομένου συχνότερου μητρικού θηλασμού..».
Επιπλέον, στην Παγκόσμια Στρατηγική αναφέρεται η σύσταση για όλα τα παιδιά του κόσμου να θηλάζουν για τουλάχιστον 2 χρόνια, ή παραπάνω, για όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί.

Μια πανελλαδική τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης μητρικού θηλασμού οφείλει να στηρίζει τις οδηγίες που παρέχει προς τις μητέρες σε τελευταία επιστημονική τεκμηρίωση (evidence based medicine). Για την συγκεκριμένη οδηγία της περιοριστικής σίτισης στο στήθος το πολύ δύο φορές την ημέρα από την ηλικία των 6 μηνών δεν υπάρχει καμία επιστημονική τεκμηρίωση. Μια τέτοια οδηγία δεν αναφέρεται σε καμία κατευθυντήρια γραμμή διεθνών και επιστημονικών οργανισμών. Αντίθετα, πρόκειται για οδηγία αυθαίρετη που οδηγεί σε απότομη και δραστική μείωση της παραγωγής γάλακτος για την μητέρα, σε μειωμένη πρόσληψη γάλακτος και επαφή για το παιδί, και τελικά σε αυξημένο κίνδυνο για πρόωρο αποθηλασμό, εφόσον υποστηρίζουμε την σύσταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για συνεχιζόμενο μητρικό θηλασμό μέχρι τουλάχιστον την ηλικία των 2 ετών ή παραπάνω, για όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί. Οφείλουμε να υποστηρίζουμε και να προωθούμε τον μητρικό θηλασμό και όχι την πρόωρη διακοπή του.

Θέλουμε να πιστεύουμε πως αυτή η αναφορά που δεχθήκαμε αποτελεί μεμονωμένο και κατ’ εξαίρεση περιστατικό, καθώς το νοσοκομείο Έλενα Βενιζέλου έχει πιστοποιηθεί ως Φιλικό προς τα Βρέφη και επομένως εναρμονίζεται με τις συστάσεις της UNICEF και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την βρεφική διατροφή.

Θα θέλαμε να διαβεβαίωσετε εμάς και το ευρύ κοινό ότι οι οδηγίες που παρέχονται στο ίδρυμα αλλά και στην τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης συμφωνούν με τις διεθνείς συστάσεις στα παρακάτω ζητήματα:
1. Ο θηλασμός συστήνεται να συνεχίζεται για τουλάχιστον 2 έτη ή περισσότερο, για όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί
2. Ο θηλασμός μετά τους έξι πρώτους μήνες συνεχίζει να γίνεται σε απάντηση στα σημάδια του παιδιού και όχι σε περιορισμό από την μητέρα της συχνότητας γευμάτων στο στήθος σε μόλις 2 φορές το 24ωρο.

Προσβλέπουμε με ενδιαφέρον σε επικοινωνία σας.

 

Με εκτίμηση,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του IBFAN Ελλάδας

 

Στέλιος Παπαβέντσης MBBS MRCPCH DCH IBCLC                     Δημήτρης Αδαμίδης MBBS PhD
Πρόεδρος ΔΣ IBFAN Ελλάδας                                                             Πρόεδρος Επιστημονικής Επιτροπής ΙBFAN Ελλάδας

 

Βιβλιογραφικές αναφορές

(1) Infant and Young Child Feeding; Model Chapter for Textbooks for medical students and allied health professionals. World Health Organization 2009, page 20
(2) Infant and Young Child Feeding; Standard Reccommendations for the European Union. European Commission 2006, Page 18
(3) Ten Steps for Successful Breastfeeding. UNICEF, 1991
(4) UNICEF UK. Guide to the Baby Friendly Initiative Standards, 2012, Page 29
(5) Global Strategy for Infant and Young Child Feeding, WHO 2002
(6) Guiding principles for the Complementary feeding of the breastfed child. WHO 2003 http://whqlibdoc.who.int/paho/2003/a85622.pdf

Υποστηρίζοντας το αυτονόητο

Ανταποκρινόμενες στο κάλεσμα του Δικτύου Εθελοντικών Ομάδων Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού & Μητρότητας για ομαδικό δημόσιο θηλασμό, και με την υποστήριξη του IBFAN Ελλάδος, δεκαπέντε περίπου μητέρες συγκεντρώθηκαν χθες (5/8) το απόγευμα έξω από τη ΔΟΥ Θήρας στα Φηρά, υποστηρίζοντας και διεκδικώντας το αυτονόητο δικαίωμα των παιδιών τους να θηλάζουν ανεμπόδιστα όπου και όποτε το έχουν ανάγκη, αποδεικνύοντας παράλληλα πως η εικόνα της θηλάζουσας μαμάς κάθε άλλο παρά προσβλητική ή προκλητική είναι.

Μαμάδες και παιδιά μετέφεραν χρωματιστά μηνύματα υπέρ του θηλασμού και εισέπραξαν πολλά χαμόγελα και θετική ενέργεια από περαστικούς, ενώ μοίρασαν σχετικά ενημερωτικά φυλλάδια. Με την συμμετοχή τους, έδειξαν πόσο φυσιολογικό είναι να θρέφει η μητέρα το μωρό της, με το δικό της γάλα, το οποίο αποτελεί την ιδανικότερη τροφή για αυτό.

Πηγή: http://atlantis-santorini.net/omadikos_dimosios_thilasmos_sta_fira_ypostirizontas_to_aytonoito/

Δημόσιος θηλασμός τη Δευτέρα, 5 Αυγούστου, στα Φηρά

Στo πλαίσιo της παγκόσμιας εβδομάδας θηλασμού 1-7 Αυγούστου και με αφορμή τον διωγμό θηλάζουσας από υπαίθριο χώρο εστιατορίου στη Σαντορίνη, το Πανελλήνιο Δίκτυο Εθελοντικών Ομάδων Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού & Μητρότητας, με τη στήριξη του IBFAN Ελλάδας, οργανώνει εθελοντικό δημόσιο θηλασμό, για την προάσπιση του δικαιώματος των παιδιών να θηλάζουν όπου και όποτε θέλουν και για την απενοχοποίηση του θηλασμού σε δημόσιους χώρους!

Η εκδήλωση θα γίνει τη Δευτέρα, 5 Αυγούστου 2013, έξω από τη ΔΟΥ Θήρας, στις 18:30.

Το Πανελλήνιο Δίκτυο Εθελοντικών Ομάδων Υποστήριξης Μητρικού Θηλασμού και Μητρότητας δημιουργήθηκε με στόχο την “από μητέρα προς μητέρα” προώθηση, υποστήριξη, ενημέρωση, ενθάρρυνση και ανταλλαγή πληροφοριών, σχετικά με το μητρικό θηλασμό.

Έως και σήμερα στο δίκτυο ανήκουν 35 ομάδες οι οποίες λειτουργούν μέσω του ιστότοπου κοινωνικής δικτύωσης Facebook. Στις ομάδες αυτές υπάρχουν έμπειρες θηλάζουσες γυναίκες, και είναι στη διάθεση των μητέρων αυτών, που μέσω της ανταλλαγής εμπειριών και απόψεων, θέλουν να κατανοήσουν καλύτερα τη σημαντικότητα του μητρικού θηλασμού, για την υγιή ανάπτυξη του μωρού τους, κι έχουν ενστερνιστεί πλήρως την άποψη ότι ένα νεογέννητο μωρό έχει ανάγκη μόνο τρία πράγματα: Ζεστασιά από την αγκαλιά της μαμάς του, τροφή από το στήθος της και ασφάλεια από την παρουσία της και με το θηλασμό μπορεί να καλύψει και τα τρία! Η προσφορά των μελών είναι εθελοντική και οι απόψεις προσωπικές.

To Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική Διατροφή – IBFAN Ελλάδας υπερασπίζεται το δικαίωμα των βρεφών και των μικρών παιδιών να θηλάζουν, όπως και το δικαίωμα των γονιών να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την βρεφική διατροφή οι οποίες θα είναι σύμφωνες με την επιστημονική γνώση και ανεξάρτητες από κερδοσκοπικούς σκοπούς.

Η ιστορία, όπως την διηγήθηκε η ίδια η θηλάζουσα μητέρα:

“Δεν πίστευα ποτέ ότι θα ζούσα τέτοιο πράγμα στο πιο κοσμοπολίτικο νησί της Ελλάδας!!! Ντροπή κ αίσχος!!
Πήγα στα Φηρά βόλτα και καθώς έφευγα το κοριτσάκι μου ήθελε να θηλάσει! Ήμασταν σε ένα στενάκι που είχε ένα εστιατόριο και απέξω είχε παγκάκια (του μαγαζιού) και έκατσα να θηλάσω! Έρχεται ένας σερβιτόρος και μου λέει ότι εδώ είναι εστιατόριο και πρέπει να φύγω γιατί αυτό δεν είναι θέαμα για τους πελάτες!!! Σοκ εγώ!! Του λέω ότι και το μωρό μου τρώει που είναι το περίεργο και μου λέει ότι πρέπει να φύγω! Του λέω αν θέλεις φώναξε την αστυνομία κι ο σερβιτόρος φεύγει και ρίχνει σύρμα στην αφεντικίνα μάλλον του μαγαζιού, η οποία ήρθε κι άρχισε να φωνάζει ότι πρέπει να φύγω κι ότι δεν είμαι μάνα που κάνω τέτοια πράγματα και ότι είναι ιδιωτικός χώρος και θα έπρεπε να ντρέπομαι και διάφορα τέτοια ωραία που από τη σύγχυση μου δεν τα θυμάμαι!!! Μου είπε ότι θα φωνάξει και την αστυνομία και φυσικά της είπα να την φωνάξει!!! Τέλος πάντων ταράχτηκα πάρα πολύ κι έφυγα γιατί και το μωρό κατάλαβε ότι κάτι γίνεται και δεν ήθελα να την ταράξω κι αυτή!!
Το ειρωνικό της υπόθεσης είναι ότι το εστιατόριο διαφημίζεται ότι “αγαπάει τα μωρά”!! Το όνομα είναι mama’s house!! Ποια μάνα άραγε θα έδιωχνε μια άλλη μάνα που κάθεται στο παγκάκι να θηλάσει το μωρό της;;; Θα έπρεπε να μου προσφέρουν ένα ποτήρι νερό ή έστω ένα χαμόγελο!! Αντί αυτού διώχτηκα σαν να έκανα κάτι ανάρμοστο!!! Τραγικό!!!
Δεν έχω άλλα λόγια! Θα πράξω με όποιον τρόπο μπορώ να καταλάβουν ότι ο θηλασμός είναι ότι πιο φυσιολογικό μπορεί να κάνει μια μάνα για το παιδί της!!!
Περιμένω συμπαράσταση από όλους, θηλάζουσες κ μη, μάνες, πατεράδες κι όποιον μπορεί να καταλάβει την αξία του θηλασμού!!!”

Χημικά κατάλοιπα στο μητρικό γάλα

Δήλωση του IBFAN για τη βρεφική και παιδική διατροφή και τα χημικά κατάλοιπα 

Οι γονείς, οι φροντιστές παιδιών και οι επαγγελματίες υγείας ανησυχούν εύλογα για όλα τα προβλήματα που σχετίζονται με τη βρεφική και παιδική διατροφή σε έναν μολυσμένο κόσμο. Η επαναλαμβανόμενη αδυναμία των συστημάτων να προστατεύσουν την ασφάλεια των παιδικών τροφίμων και η παρουσία τοξικών ουσιών και χημικών καταλοίπων στα τρόφιμα μπορούν να έχουν βλαβερές συνέπειες για την υγεία των παιδιών.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι γονείς, οι φροντιστές και οι επαγγελματίες υγείας έχουν ανάγκη από αντικειμενική και ανεξάρτητη πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους της περιβαλλοντικής ρύπανσης. Η Δήλωση του IBFAN του 2013 για τη Βρεφική και Παιδική Διατροφή και τα Χημικά Κατάλοιπα παρέχει αυτή την πληροφόρηση, βασιζόμενη σε σύγχρονα τεκμηριωμένα δεδομένα, αξιολογημένων επιστημονικών ερευνών.  

Βασικά σημεία:

  1. Εκτιμάται πως κάθε ανθρώπινος οργανισμός περιέχει ως και 200 τεχνητές χημικές ουσίες. Όλοι οι άνθρωποι και η άγρια χλωροπανίδα φέρουν αυτό το «σωματικό φορτίο» βιομηχανικών χημικών. Πρόκειται για ουσίες έμμονες, που συσσωρεύονται στους οργανισμούς, όσο μετακινούνται στα ανώτερα στρώματα της τροφικής αλυσίδας.
  2. Τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες φέρουν αυτό το σωματικό φορτίο, εξαιτίας της έκθεσης σε χημικές ουσίες. Πολλές από αυτές είναι λιποδιαλυτές, δηλαδή διαλύονται στο σωματικό λίπος, οπότε και τα επίπεδά τους μπορούν να μετρηθούν στους ιστούς και τα υγρά του σώματος: το αίμα, τον ορό, τα ούρα, το σπέρμα, το ανθρώπινο ομφαλοπλακουντιακό αίμα και το μητρικό γάλα.
  3. Η έρευνα δείχνει πως οι χημικές αυτές ουσίες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τους ανθρώπους και τη χλωροπανίδα. Γνωρίζουμε πως ορισμένες από αυτές είναι καρκινογόνες, άλλες είναι νευροτοξικές, άλλες επιβαρύνουν το ανοσοποιητικό και το ενδοκρινικό σύστημα, σχετίζονται με την εμφάνιση χρόνιων ασθενειών και μπορούν να επηρεάσουν την αναπαραγωγική ικανότητα μεταξύ γενεών. Ωστόσο, γνωρίζουμε ελάχιστα για το πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
  4. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιπτώσεις της έκθεσης σε χημικές ουσίες, καθώς βρίσκονται στα πιο ευαίσθητα στάδια της ανθρώπινης ανάπτυξης. Η ενδομήτρια έκθεση σε χημικά, όταν το έμβρυο βρίσκεται στη μήτρα της μητέρας του, μας ανησυχεί περισσότερο από ό,τι η μεταγεννητική έκθεση, όταν δηλαδή το βρέφος εκτίθεται μετά από τον τοκετό σε υπολείμματα χημικών που ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα ή σε ουσίες που ανιχνεύονται στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και τα μπιμπερό.
  5. Το μητρικό γάλα περιέχει προστατευτικούς παράγοντες και βοηθά το παιδί να αναπτύξει ένα εύρωστο ανοσοποιητικό σύστημα. Ο μητρικός θηλασμός μπορεί να μετριάσει τις επιπτώσεις της ενδομήτριας έκθεσης σε χημικές ουσίες, ενώ η σίτιση με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος δεν παρέχει τέτοιου είδους προστασία ή άμβλυνση των επιπτώσεων.
  6. Η σίτιση με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος συνδέεται με έντονο αποτύπωμα άνθρακα και συμβάλλει σημαντικά στη μόλυνση του περιβάλλοντος από τέτοιες χημικές ουσίες. Οι νομοθέτες πρέπει να αφυπνιστούν, ώστε να συντάξουν νομοθεσία για τη μείωση των αποβλήτων και τη μόλυνση που επέρχεται από την παραγωγή, τη διανομή και τη διάθεση των μη βιοδιασπώμενων προϊόντων σίτισης με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος.
  7. Τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος πρώτης και δεύτερης βρεφικής ηλικίας, καθώς κι εκείνα που προορίζονται για νήπια, όλες οι βιομηχανοποιημένες βρεφικές τροφές, και πολύ περισσότερο οι βιομηχανοποιημένες τροφές για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, μπορεί να έχουν μολυνθεί – και μάλιστα συχνά σε υψηλότερες τιμές – από τα ίδια χημικά κατάλοιπα που ανιχνεύονται και στο μητρικό γάλα. Η έκθεση σε ορισμένες από αυτές τις ουσίες μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί μέσω των πολυανθρακικών πλαστικών μπιμπερό και κυπέλλων που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση αυτών των τροφίμων και ροφημάτων σε βρέφη και μικρά παιδιά ή μέσω της επιμόλυνσης των τροφίμων και των ροφημάτων από μπιμπερό σίτισης και την εσωτερική επίστρωση σε κονσέρβες και συσκευασίες τροφίμων.
  8. Τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος σε σκόνη είναι πιθανόν εγγενώς μολυσμένα με βακτήρια. Τα ανασυσταθέντα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος πρώτης βρεφικής ηλικίας έχουν πιθανόν μολυνθεί από διαφορετικά βακτήρια, μέσω της λανθασμένης προετοιμασίας, του χειρισμού και της αποθήκευσης. Για την αποφυγή βλαβών από τέτοιες μορφές επιμόλυνσης, είναι πολύ σημαντικό να ακολουθούνται πιστά οι συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) για την προετοιμασία των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος σε σκόνη για την πρώτη βρεφική ηλικία.
  9. Με εξαίρεση τα περιστατικά βιομηχανικών ατυχημάτων και ιδιαίτερα αυξημένων τιμών επικίνδυνων υπολειμμάτων έπειτα από βιομηχανικά ατυχήματα, ο IBFAN τονίζει τη σύσταση για την προστασία, την προώθηση και την υποστήριξη του μητρικού θηλασμού. Η σύσταση αυτή ισχύει, ακόμη κι όταν υπάρχουν ενδείξεις για την παρουσία χημικών ουσιών στο μητρικό γάλα, διότι τα οφέλη του μητρικού θηλασμού υπερτερούν σημαντικά οποιασδήποτε πιθανής βλάβης. Επιπλέον, ο IBFAN συστήνει να μην επηρεάζει η δημόσια συζήτηση για την ανίχνευση χημικών ουσιών στο μητρικό γάλα την απόφαση των μητέρων για το αν θα θηλάσουν ή όχι.
  10. Οι μέλλοντες γονείς και οι φροντιστές παιδιών πρέπει να ενημερώνονται για πρακτικούς τρόπους μείωσης της έκθεσης σε τοξικές χημικές ουσίες. Όλοι μας πρέπει να πρεσβεύουμε τη μείωση της ποσότητας χημικών ουσιών στο περιβάλλον μας και να αντιτασσόμαστε στο ισχυρό λόμπι της βιομηχανίας των πλαστικών και των χημικών.

Βασικά μηνύματα του IBFAN 

  • Ο θηλασμός είναι η φυσιολογική μέθοδος σίτισης για βρέφη και μικρά παιδιά. Οποιαδήποτε άλλη μορφή σίτισης είναι κατώτερη. Ο άμεσος (εντός μίας ώρας από τη γέννηση), αποκλειστικός (για έξι μήνες) και έπειτα συνεχιζόμενος (με επαρκείς και ασφαλείς συμπληρωματικές τροφές) θηλασμός για τουλάχιστον δύο χρόνια παρέχει τη βέλτιστη, μοναδική και απόλυτα ισορροπημένη διατροφή για το μωρό, ακόμη και σε ένα μολυσμένο περιβάλλον.
  • Ο θηλασμός ενέχει πολλά αναντικατάστατα οφέλη για την υγεία της μητέρας και του παιδιού, οικονομικά οφέλη για τις οικογένειες, τις κοινότητες, τις κοινωνίες και τα συστήματα υγείας και οικολογικά οφέλη για το περιβάλλον.
  • Οι έγκυες και οι θηλάζουσες μητέρες έχουν δικαίωμα σε πλήρη και αντικειμενική πληροφόρηση. Έτσι, θα μπορούν να είναι ενήμερες για τα προβλήματα που προκαλούνται από τους χημικούς ρύπους στα σωματικά υγρά τους, ενώ θα πρέπει να μάχονται, σε συνεργασία με ομάδες υποστήριξης του θηλασμού και του περιβάλλοντος, για τη μείωση των χημικών υπολειμμάτων στα τρόφιμα και το περιβάλλον.
  • Όλοι οι πολίτες θα πρέπει να συμμετέχουν στη διάδοση της γνώσης για τους κινδύνους της μόλυνσης του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων κι όσων προκαλούνται από τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, τη διατροφή με μπιμπερό και την αδικαιολόγητη χρήση βιομηχανοποιημένων βρεφικών τροφών, ενώ παράλληλα πρέπει να απαιτούν από τις κυβερνήσεις τους να ενεργούν κατά το μέγιστο δυνατό προς το συμφέρον τους.

Συγκριτικά με το 2000, οπότε και δημοσιεύτηκε η πρώτη Έκθεση του ΙΒFAN για το Θηλασμό και τις Διοξίνες, πλέον γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τα χημικά κατάλοιπα στο μητρικό γάλα, τα υποκατάστατα του μητρικού γάλακτος, τα μπιμπερό και τις βρεφικές τροφές. Κατά συνέπεια, το αντικείμενο αυτής της αναθεωρημένης δήλωσης διευρύνεται, ώστε να καλύψει κι άλλα χημικά κατάλοιπα που ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα, πέρα από τις διοξίνες. Καλύπτει επίσης και τις ουσίες που μπορούν να επιμολύνουν τα υποκατάστατα του μητρικού γάλακτος και τις βρεφικές τροφές, καθώς κι εκείνες που ανιχνεύονται στα μπιμπερό και τις θηλές τους.

Η περαιτέρω έρευνα έχει αναδείξει την πιθανότητα βλαβών εξαιτίας της έκθεσης σε χημικές ουσίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, σε μια περίοδο όπου οι ιστοί και τα όργανα του αγέννητου παιδιού αναπτύσσονται ραγδαία. Πλέον γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τις ωφέλιμες συνέπειες του μητρικού θηλασμού και το ρόλο του στην άμβλυνση των επιπτώσεων της ενδομήτριας έκθεσης σε χημικές ουσίες. Αντίστροφα, γνωρίζουμε καλύτερα τους κινδύνους των μολυσμένων υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και των προϊόντων βρεφικής διατροφής, καθώς είναι γεγονός ότι η σίτιση με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος δεν παρέχει κάποια προστασία στα βρέφη που έχουν εκτεθεί σε χημικές ουσίες κατά την ενδομήτρια ζωή. (1,2)

Οι πιθανές βλάβες για τη σημερινή γενιά μητέρων και παιδιών, από την έκθεση σε βιομηχανικές χημικές ουσίες, δεν αποτελούν το μόνο παράγοντα που πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αναθεώρηση της Έκθεσης του IBFAN του 2000. Πρέπει επίσης να εξετάσουμε το οικολογικό αποτύπωμα και τις επιπτώσεις της χρήσης υποκατάστατων μητρικού γάλακτος για τις μέλλουσες γενιές. Αυτές οι επιπτώσεις θα επιδεινωθούν, αν αποθαρρύνεται ο μητρικός θηλασμός, εξαιτίας της ανίχνευσης χημικών ουσιών στο μητρικό γάλα. Παράλληλα, δεν πρέπει να εξετάσουμε μόνο την άμεση – πρώιμη ή όψιμη – τοξική δράση όλων αυτών των συστατικών. Πρέπει να σημειώσουμε και την πιο δυσδιάκριτη δράση τους, ως χημικών ουσιών που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο μιμούνται τα οιστρογόνα. Πρέπει να εξετάσουμε τις πιθανές συνέπειες των ενδοκρινικών διαταρακτών στις μέλλουσες γενιές και στην εξέλιξή μας ως είδους. Κι αυτό που έχει περισσότερη σημασία είναι πως πρέπει να αποδεχτούμε το γεγονός ότι το φορτίο της χημικής μόλυνσης στον πλανήτη μας, όπως αυτό καταδεικνύεται από την παρουσία υπολειμμάτων στο μητρικό γάλα, τόσο στο παρελθόν όσο και σήμερα, μεταφέρεται ραγδαία από πληθυσμούς υψηλού εισοδήματος προς εκείνους με χαμηλότερο εισόδημα. Αυτό οφείλεται σε δύο αλληλένδετους παράγοντες: την ανακατανομή της βιομηχανίας και την ελλιπή περιβαλλοντική νομοθεσία στις νέες χώρες εγκατάστασης βιομηχανιών.

Όλα τα χημικά κατάλοιπα που ανιχνεύονται στο ανθρώπινο είδος και στην άγρια χλωροπανίδα αποτελούν ξενοβιοτικές ουσίες (3), οι οποίες κατασκευάζονται από τη βιομηχανία, ή ρύποι που διασπείρονται στη βιόσφαιρα και τις τροφικές αλυσίδες. Αυτά τα χημικά απαρτίζουν το «σωματικό φορτίο» που ανιχνεύεται σε όλους τους ανθρώπους κι όχι μόνο στο μητρικό γάλα, το οποίο χρησιμοποιείται συνήθως για τη μέτρηση του «σωματικού φορτίου» στο ανθρώπινο είδος. Μερικά από αυτά τα τεχνητά χημικά είναι προϊόντα που προορίζονται για διαφορετικές χρήσεις: χημικές ενώσεις που χρησιμοποιούνται στη γεωργία (π.χ. εντομοκτόνα, λιπάσματα) ή στις βιομηχανίες και βιοτεχνίες (π.χ. συσκευασίες τροφίμων, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές), συντελεστές σε άλλες χημικές διεργασίες (π.χ. παραγωγή χρωμάτων, πρόσθετα και συντηρητικά τροφίμων), συστατικά και πρόσθετα άλλων προϊόντων (π.χ. βενζίνη, καύσιμα πυραύλων, καθαριστικά υγρά, καλλυντικά). Μερικά άλλα είναι ακούσια παραπροϊόντα κάποιων βιομηχανικών διαδικασιών: οι διοξίνες και τα φουράνια, για παράδειγμα, αποτελούν παραπροϊόντα διαφόρων διεργασιών υψηλής θερμοκρασίας που εφαρμόζονται κατά την παραγωγή χάλυβα ή τσιμέντου ή κατά την καύση απορριμμάτων. Οι περισσότερες από αυτές τις χημικές ουσίες καταλήγουν στην τροφική αλυσίδα κι έτσι αφομοιώνονται από τους ανθρώπους. Μπορούν επίσης να απορροφηθούν από το δέρμα και το αναπνευστικό σύστημα. Ανιχνεύονται στο αίμα και σε διάφορους ιστούς του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του ομφαλοπλακουντιακού αίματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα, όταν μολύνουν τα βλαστικά κύτταρα, από τα οποία προκύπτουν τα σπερματοζωάρια και τα ωάρια, επηρεάζοντας έτσι την αναπαραγωγή και την υγεία των μελλοντικών γενεών. Μερικές από αυτές τις τοξικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και οι διοξίνες, έχουν την τάση να συγκεντρώνονται στο σωματικό λίπος και παρουσιάζουν υψηλή υπολειμματική δράση στο σώμα μας και στο περιβάλλον, καθώς είναι πιθανό να μην αποβάλλονται για αρκετές δεκαετίες.

Το μητρικό γάλα αναφέρεται μερικές φορές ως πηγή διοξινών και άλλων χημικών υπολειμμάτων. Αυτό οφείλεται στο ότι το μητρικό γάλα περιέχει υψηλό ποσοστό λίπους και στο ότι οι λιποδιαλυτοί ρύποι ανιχνεύονται σχετικά εύκολα σε αυτό. Δεν οφείλεται στο ότι το μητρικό γάλα είναι πιο μολυσμένο σε σχέση με άλλα μέρη του σώματος ή στο ότι τα κατάλοιπα στο μητρικό γάλα προκαλούν μεγαλύτερη βλάβη, από εκείνα που ανιχνεύονται σε άλλα μέρη του σώματος. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι ερευνητές συμφωνούν ότι η έκθεση στα χημικά κατάλοιπα μέσω του πλακούντα είναι πολύ πιο επικίνδυνη για την υγεία του νεογνού από την έκθεση μέσω του μητρικού γάλακτος. Για παράδειγμα, η αυξημένη μόλυνση από φυτοφάρμακα, πολυχλωριούχα διφαινύλια (PCB) ή διοξίνες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να βλάψει την εμβρυική (4) και παιδική ανάπτυξη και να διαταράξει την ομαλή ανάπτυξη πολλών ιστών και οργάνων, κυρίως του ψυχονευροενδοκρινικού και του ανοσοποιητικού συστήματος. Εντούτοις, έχει αποδειχτεί πως ο μητρικός θηλασμός μετριάζει ή ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις μερικών βλαβών που προκαλούνται από την έκθεση σε αυτές τις ουσίες κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής. Η διατροφή με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος δεν έχει προστατευτική ή μειωτική δράση. Αντίθετα, ο μητρικός θηλασμός αποδεδειγμένα μετριάζει ή ελαχιστοποιεί τις συνέπειες μερικών βλαβών που προκαλούνται από την έκθεση σ’ αυτές τις ουσίες κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ζωής. Ο θηλασμός, ακόμη και σε ένα μολυσμένο περιβάλλον και μετά από διόρθωση ως προς διάφορα επίπεδα έκθεσης σε χημικές ουσίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, έχει μία τόσο θετική επίπτωση στη σίτιση, την υγεία και την εξέλιξη των παιδιών, ώστε οι περισσότεροι επαγγελματίες υγείας να συστήνουν την προστασία, την προώθηση και την υποστήριξή του.

Ο IBFAN ενστερνίζεται τις διεθνείς συστάσεις για την υγεία 

Με εξαίρεση τα περιστατικά βιομηχανικών ατυχημάτων και υπερβολικά υψηλών επιπέδων επικίνδυνων υπολειμμάτων μετά από βιομηχανικά ατυχήματα, ο IBFAN υποστηρίζει πλήρως τη σύσταση για την προστασία, προώθηση και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού, ακόμη κι όταν αποδεδειγμένα υπάρχουν χημικά κατάλοιπα στο μητρικό γάλα, καθώς τα οφέλη του μητρικού θηλασμού υπερτερούν κατά πολύ οποιασδήποτε πιθανής βλάβης. Επιπλέον, ο IBFAN συστήνει και προειδοποιεί ότι η δημόσια συζήτηση για την ανίχνευση χημικών ουσιών στο μητρικό γάλα δεν θα πρέπει να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την απόφαση μιας μητέρας να θηλάσει. Εντούτοις, ο IBFAN ενθαρρύνει την τακτική βιολογική παρακολούθηση του μητρικού γάλακτος και άλλων σωματικών ιστών σε χώρες και περιοχές που έχουν υποστεί περιβαλλοντική μόλυνση από τέτοιες ουσίες, ενώ οι μητέρες κι ο ευρύτερος πληθυσμός πρέπει να ενημερώνεται με διαφανείς διαδικασίες για τα ευρήματα τέτοιων μελετών. Η διαδικασία αυτή θα βοηθήσει στην επιβολή αυστηρότερων κανονισμών για την προστασία του περιβάλλοντος και του μητρικού θηλασμού, ωφελώντας τελικά το σύνολο του πληθυσμού, κι όχι μόνο τις μητέρες και τα παιδιά.

Τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος πρώτης και δεύτερης βρεφικής ηλικίας και νηπίων, καθώς και όλα τα είδη βιομηχανοποιημένων βρεφικών τροφών, και πολύ περισσότερο οι βιομηχανοποιημένες τροφές για μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες, είναι πιθανό να είναι μολυσμένα από τα ίδια χημικά κατάλοιπα που ανιχνεύονται και στο μητρικό γάλα, και συχνά σε υψηλότερα επίπεδα. Η έκθεση σε μερικές από αυτές τις ουσίες μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω των πολυανθρακικών πλαστικών μπιμπερό και ποτηριών που χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση αυτών των τροφών και ροφημάτων σε βρέφη και μικρά παιδιά ή με τη μεταφορά τους σε τροφές και ποτά από την εσωτερική επίστρωση σε μπιμπερό, κονσέρβες και συσκευασίες τροφίμων. Επιπλέον, η μαζική παραγωγή υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και βρεφικών τροφών συντελεί στην περιβαλλοντική ρύπανση μέσω:

  • Της επιφάνειας της γης, του όγκου του νερού και της ποσότητας λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και αποβλήτων που χρησιμοποιούνται και παράγονται (συχνά μετά από την καταστροφή δασικών εκτάσεων) για την εκτροφή και σίτιση αγελάδων και από τη γαλακτοβιομηχανία
  • Της ποσότητας σε χαρτί, πλαστικά υλικά, γυαλί, καουτσούκ και πρώτες ύλες, που απαιτούνται για τη συσκευασία και τη διάθεσή τους στις αγορές.
  • Του όγκου του νερού, των χημικών διεργασιών και της ενέργειας που απαιτούνται για την παραγωγή και μεταφορά τους.
  • Του όγκου του νερού, των υλικών, των εργαλείων, των χημικών και της ενέργειας που απαιτούνται για την κατ’ οίκον προετοιμασία και χορήγησή τους σε βρέφη και μικρά παιδιά.
  • Του όγκου των μη βιοδιασπώμενων αποβλήτων, των οποίων η διάθεση συχνά συνίσταται στην απλή απόρριψή τους σε χωματερές ή χώρους υγειονομικής ταφής, την απλή καύση ή αποτέφρωσή τους ή (ελπίζουμε) την ανακύκλωσή τους, όπου αυτό είναι εφικτό.

Όλα αυτά συνιστούν περιττή χρήση περιορισμένων πόρων, η οποία συντελεί στην ενίσχυση του αποτυπώματός μας σε γη, υδάτινους πόρους, πρώτες ύλες και άνθρακα, με τις γνωστές συνέπειες στην υπερθέρμανση του πλανήτη, την κλιματική αλλαγή, τη γεωργία, την ασφάλεια των τροφίμων, τη διατροφή και την υγεία. Επιπλέον, η ειρωνία είναι πως, με δεδομένο ότι κάποιες από αυτές τις διαδικασίες εκπέμπουν επιβλαβείς ουσίες στο περιβάλλον, η ενδεχόμενη απόφαση να μη θηλάσει μια γυναίκα, εξαιτίας των χημικών στο μητρικό γάλα, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των επιπέδων αυτών των ουσιών στο περιβάλλον.

Η έκκληση του IBFAN για δράση

Ο IBFAN καλεί επειγόντως τους ιθύνοντες στη βιομηχανία και την πολιτική να υιοθετήσουν πρωτοβουλίες φιλικές προς το περιβάλλον για την παραγωγή και τη διάθεση απορριμμάτων, να προάγουν την ενημέρωση για τους οικολογικούς κινδύνους και να δημιουργήσουν το κατάλληλο νομικό πλαίσιο, ώστε να αποτρέψουν την επιβλαβή μόλυνση του περιβάλλοντός μας και να προστατεύσουν την υγεία των παιδιών μας, τόσο των τωρινών όσο και των μελλοντικών γενεών. Ελπίζουμε πως η παγκόσμια εφαρμογή της Συνθήκης της Στοκχόλμης περί Έμμονων Οργανικών Ρύπων, η οποία απαγορεύει την παραγωγή και χρήση διάφορων ιδιαίτερα επίμονων και τοξικών χημικών ουσιών, θα οδηγήσει σε έναν κόσμο χωρίς χημικά κατάλοιπα. Ο αριθμός των απαγορευμένων ουσιών ανερχόταν αρχικά σε 12, αλλά ανασκοπείται σε τακτά χρονικά διαστήματα, όταν υπάρχουν ενδείξεις βλαβών. Ο αυστηρός έλεγχος που εφαρμόζεται από ορισμένες χώρες στην εκπομπή χημικών ρύπων στον αέρα, το έδαφος και το νερό έχει οδηγήσει σε μια προοδευτική μείωση του περιβαλλοντικού τους φορτίου, όπως αναφέρει η τελευταία έρευνα που συντονίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP). Αυτή η μείωση, η οποία στοχεύει σε ένα περιβάλλον – και κατά συνέπεια και σε μητρικό γάλα – πλήρως απαλλαγμένο από χημικά κατάλοιπα, είναι εφικτή και σε χώρες που εκβιομηχανίστηκαν πρόσφατα, εάν η πίεση από τους πολίτες, τις γυναίκες και τις μητέρες στην πρώτη γραμμή αποτελέσει το κίνητρο για κατάλληλες πολιτικές δεσμεύσεις.

«Με δεδομένο ότι ο μητρικός θηλασμός μειώνει την παιδική θνησιμότητα και ενέχει οφέλη που εκτείνονται μέχρι την ενηλικίωση, έχει γίνει κάθε προσπάθεια για την προστασία, προώθηση και στήριξη του μητρικού θηλασμού στο πλαίσιο αυτών των μελετών. (….) Παρότι το μητρικό γάλα παραμένει η καλύτερη τροφή για τα βρέφη, έχει επηρεαστεί ακούσια από ανεπιθύμητες χημικές ουσίες από το περιβάλλον μας, ως αποτέλεσμα του ότι καταναλώνουμε τροφές και ποτά και ζούμε σε έναν τεχνολογικά προηγμένο κόσμο. Εντούτοις, μόνο η παρουσία μιας περιβαλλοντικής χημικής ουσίας στο ανθρώπινο γάλα δεν υποδεικνύει απαραίτητα κάποιο σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των βρεφών που τρέφονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα. Είναι ελάχιστες, ίσως και ανύπαρκτες, οι επιπτώσεις που έχουν καταγραφεί ως αποκλειστικά συνδεδεμένες με την κατανάλωση μητρικού γάλακτος που περιέχει συσσωρευμένα υψηλά επίπεδα περιβαλλοντικών χημικών ουσιών, και καμία από αυτές δεν έχει αποδειχτεί κλινικά ή επιδημιολογικά. Μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις εξαιρετικά υψηλών επιπέδων μόλυνσης έχουν υπάρξει επιπτώσεις από την κατανάλωση μητρικού γάλακτος. Αντιθέτως, οι επιδημιολογικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι το μητρικό γάλα και ο μητρικός θηλασμός παρέχουν σημαντικά και μετρήσιμα οφέλη στην υγεία των παιδιών και των μητέρων που θηλάζουν (5,6)“.

[1] Ο IΒFAN είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο που αποτελείται από περισσότερες από 250 ομάδες επαγγελματιών υγείας και καταναλωτών σε περισσότερες από 168 χώρες. Σκοπός του είναι η προστασία, προώθηση και υποστήριξη του μητρικού θηλασμού, η παρακολούθηση της κατάλληλης προώθησης και διανομής των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και συμπληρωματικών τροφών και η προώθηση και υποστήριξη χρονικά κατάλληλων συμπληρωματικών πρακτικών σίτισης, χρησιμοποιώντας επαρκείς τροφές των τοπικών κοινωνιών.

[2] Το Παράρτημα 1 καταγράφει, μεμονωμένα ή σε ομάδες, τα χημικά κατάλοιπα που καλύπτονται από αυτή την Έκθεση και παρέχει μερικές πληροφορίες για κάθε ένα από αυτά. Το Παράρτημα 2 καταγράφει όλα τα έγγραφα που ελήφθησαν υπόψη για τη σύνταξη αυτής της Έκθεσης.

(3) Ξενοβιοτικά λέγονται οι χημικές ουσίες που ανιχνεύονται σε έναν οργανισμό, αλλά δεν παράγονται συνήθως από αυτόν ή δεν είναι φυσιολογικό να ανιχνεύονται σε αυτόν ή που ανιχνεύονται σε συγκεντρώσεις πολύ υψηλότερες από ό,τι οι συνηθισμένες.

[4] Η εμβρυϊκή ανάπτυξη είναι εκείνη που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της κύησης του αγέννητου παιδιού στη μήτρα.

[5] Fourth WHO-Coordinated Survey of Human Milk for Persistent Organic Pollutants with UNEP. Guidelines for Developing a National Protocol. Revised 1 October 2007

[6] Για ανασκόπηση σχετικών μελετών βλ. Cattaneo A, Lehners M. Letter published in Environmental Health Perspectives, September 2004: http://www.ibfan.org/prents_corner-residues-more-letter.html

Παράρτημα 1

 

Σημείωση: Ο κατάλογος των χημικών υπολειμμάτων ή των οικογενειών χημικών υπολειμμάτων του παραρτήματος αυτού δεν είναι πλήρης, καθώς αποφασίσαμε να εξετάσουμε μόνο τις ουσίες, για τις οποίες υπάρχει πλούσιο βιβλιογραφικό υλικό και που αποτελούν αντικείμενο ενδιαφέροντος σημαντικών πολιτικών και κανονισμών σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπρόσθετα, το παράρτημα αυτό αναφέρει μόνο δεδομένα που κρίθηκαν ως σχετικά με τους σκοπούς του παρόντος εγγράφου. Για περισσότερες λεπτομέρειες για τις ουσίες που περιλαμβάνονται ή δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα αυτό, οι αναγνώστες καλούνται να μελετήσουν τα άρθρα που απαριθμούνται στο Παράρτημα 2 ή να συμβουλευτούν άλλα άρθρα και έγγραφα.

Βενζο[a]πυρένιο και Πολυκυκλικοί Αρωματικοί Υδρογονάνθρακες (PAH)

Όπως το βενζόλιο, το τολουόλιο, το ναφθαλένιο και πολλές άλλες ενώσεις, το βενζο[a]πυρένιο ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των λεγόμενων πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAH). Οι μεταβολίτες του προκαλούν μεταλλάξεις και είναι εξαιρετικά καρκινογόνοι, ενώ το ίδιο ταξινομείται ως καρκινογόνος ουσία Κατηγορίας 1 από τονIARC. Η ένωση ανήκει στην κατηγορία των βενζοπυρένιων, σχηματίζεται από τη συγκόλληση ενός δακτυλίου βενζολίου σε πυρένιο και είναι αποτέλεσμα ατελούς καύσης σε θερμοκρασίες μεταξύ 300 ºC (527 ºF) και 600 ºC (1.112 °F).

Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAH) αποτελούν παραπροϊόν της ατελούς καύσης ή της κατάκαυσης οργανικών ουσιών, όπως τα τσιγάρα, η βενζίνη, το ξύλο, τα τρόφιμα, τα απορρίμματα. Έτσι, ανιχνεύονται στον καπνό των τσιγάρων, σε τροφές που ψήνονται στο γκριλ ή στη σχάρα, στα αέρια των εξατμίσεων, στις αναθυμιάσεις από την καύση ξύλου ή την αποτέφρωση απορριμμάτων και ως παραπροϊόντα πολλών βιομηχανικών διεργασιών (κλίβανοι λιθάνθρακα, μονάδες επεξεργασίας μετάλλων). Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες ανιχνεύονται κυρίως στον αέρα, αλλά βρίσκονται και σε ορισμένα τρόφιμα και πηγές ύδρευσης. Συνεπώς, απορροφώνται κυρίως από τον αέρα, αλλά και μέσω της επαφής με το δέρμα και της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Πολλοί από αυτούς συνδέονται με βλάβες στο μυελό των οστών, μεταβολές των κυττάρων του αίματος, αλλαγές στο σπέρμα, αναπτυξιακές ανωμαλίες (υπολειπόμενη εμβρυϊκή ανάπτυξη, μεταβολές στην παραγωγή του εμβρυϊκού αίματος, καθυστερημένη οστεοποίηση), μεταβολές του ανοσοποιητικού συστήματος και καρκίνο (λευχαιμία). Τα βρέφη μπορεί να εκτεθούν ενδομήτρια μέσω του πλακούντα, ενώ κατά την μεταγεννητική περίοδο από το μητρικό γάλα, τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και τις βιομηχανοποιημένες βρεφικές τροφές. Η ποσότητα των υδρογονανθράκων αυτών που ανιχνεύεται στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και στις βρεφικές τροφές (και είναι σχεδόν πάντα χαμηλότερη των ορίων που θεωρούνται ως επικίνδυνα από τις υγειονομικές αρχές) είναι παρόμοια ή ως και 2-3 φορές υψηλότερη από εκείνη που ανιχνεύεται στο μητρικό γάλα. Έτσι, το μητρικό γάλα κρίνεται ως ασφαλέστερο.

Το Βενζόλιο ανιχνεύεται επίσης στους ατμούς της βενζίνης και τις αναθυμιάσεις των εξατμίσεων, σε χώρες όπου δεν επιβάλλεται δια νόμου η χαμηλή περιεκτικότητα της βενζίνης σε αυτό. Είναι ένας διαβόητος παράγοντας βλαβών του μυελού των οστών: πολλά επιδημιολογικά, κλινικά και εργαστηριακά δεδομένα συνδέουν το βενζόλιο με απλαστική αναιμία, οξεία και χρόνια λευχαιμία, διαταραχές του μυελού των οστών, μυελοδυσπλαστικό σύνδρομο (MDS).

Ενδοκρινικοί διαταράκτες

Πολλές από τις χημικές ουσίες αυτού του παραρτήματος δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Αυτό σημαίνει πως διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα και την επίδραση των ορμονών που ευθύνονται για την ανάπτυξη, τη συμπεριφορά, τη γονιμότητα και τη διατήρηση του φυσιολογικού κυτταρικού μεταβολισμού. Η έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταράκτες έχει επιπτώσεις σε όλους τους ανθρώπινους (και ζωικούς) ιστούς που ρυθμίζονται από ορμόνες. Είναι πιθανό να επηρεάσουν το αναπαραγωγικό σύστημα αρρένων και θηλέων, με αρρενοποίηση των θηλέων και εκθήλυνση των αρρένων, αλλά και μεταβολές της ήβης, των έμμηνων ρήσεων και της γονιμότητας. Η έκθεση σε ενδοκρινικούς διαταράκτες έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στα αναπαραγωγικά όργανα και σε όσα σχετίζονται με αυτά (π.χ. όρχεις, ωοθήκες, στήθος, προστάτης), καθώς και με την εμφάνιση παχυσαρκίας και άλλων τέτοιων διαταραχών αργότερα. Είναι επίσης πιθανό να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και να προκαλέσουν γνωστικές και μαθησιακές αναπηρίες, καθώς και συγγενείς ανωμαλίες. Τέλος, είναι πιθανό να δράσουν στα βλαστικά κύτταρα που αναπτύσσονται σε σπερματοζωάρια και ωάρια, μεταλλάσσοντας τοDNAτους και επηρεάζοντας έτσι τις μελλοντικές γενιές. Όσο μικρότερη η ηλικία έκθεσης του ανθρώπου, τόσο πιο πιθανές και σοβαρές οι βλάβες. Έτσι, η ενδομήτρια ζωή αποτελεί την πιο ευαίσθητη περίοδο, ακολουθούμενη από τη βρεφική και την παιδική ηλικία. Σε αντίθεση με άλλες τοξικές ουσίες, η επίδραση των ενδοκρινικών διαταρακτών δεν εξαρτάται από την ποσότητα της έκθεσης. Ακόμη και χαμηλά επίπεδα μόλυνσης μπορούν να διαταράξουν το ενδοκρινικό μας σύστημα, μέσω της καταστολής, της μίμησης ή της μεταβολής της λειτουργίας των ορμονών μας, κι ακόμη περισσότερο την εμβρυϊκή ανάπτυξη.

Διοξίνες και φουράνια

Οι διοξίνες και τα φουράνια συγκαταλέγονται στις πιο γνωστές τοξικές ενώσεις (μετρώνται σε πικογραμμάρια, ένα τρισεκατομμυριοστό του γραμμαρίου) και ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσουμε τις ουσίες αυτές είναι να προλάβουμε την παραγωγή τους. Η οξεία τοξίκωση μπορεί να επιφέρει το θάνατο και να προκαλέσει συγγενείς ανωμαλίες και σοβαρές βλάβες σε πολλούς ιστούς και όργανα, όπως φάνηκε κατά τον Πόλεμο του Βιετνάμ και έπειτα από βιομηχανικά ατυχήματα στην Ιταλία και την Ιαπωνία. Η χρόνια έκθεση στις ουσίες αυτές συνδέεται με πιο αυξημένη επίπτωση πολλών ειδών καρκίνου, με συγγενείς ανωμαλίες και διαταραχές της νοητικής και νευρολογικής ανάπτυξης. Πέρα από τις επιπτώσεις αυτές, οι διοξίνες και τα φουράνια δρουν και ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Αυτές οι δύο κατηγορίες χημικών ουσιών δεν παράγονται αυτούσιες, αλλά προκύπτουν ακούσια σε πολύ μικρές αλλά εξαιρετικά επικίνδυνες ποσότητες στις περισσότερες διεργασίες καύσης (π.χ. σε χυτήρια, κατά την αποτέφρωση και την καύση απορριμμάτων χλωριωμένων ουσιών και πλαστικών, στη βιομηχανία του πετρελαίου ή των πλαστικών) και σε λίγες χημικές διεργασίες (π.χ. κατά την παραγωγή εντομοκτόνων και ζιζανιοκτόνων, καθώς και κατά τη λεύκανση του ξυλοπολτού με χλώριο) και στη συνέχεια εκλύονται στην ατμόσφαιρα. Από εκεί, με τη βοήθεια του ανέμου, μπορούν να μεταφερθούν για μικρές ή μεγάλες αποστάσεις και να εναποτεθούν στο έδαφος ή το νερό, όπου συσσωρεύονται και εμμένουν σε βάθος χρόνου. Τότε αφομοιώνονται από τα φυτά και τα ζώα, καταλήγοντας έτσι σε βρώσιμα προϊόντα, ιδιαίτερα εκείνα με αυξημένο ποσοστό λίπους (π.χ. κάποιες θαλάσσιες τροφές, το γάλα και το τυρί). Οι διοξίνες και τα φουράνια εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό κυρίως μέσω της τροφικής αλυσίδας (σε ποσοστό 90-95%), αλλά και μέσω του αέρα (σε ποσοστό 5-10%) και μέσω της επαφής με το δέρμα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο έκθεσης στον εργασιακό χώρο. Οι μητέρες μεταφέρουν τις ουσίες αυτές στα έμβρυα και τα βρέφη τους, μέσω του ομφαλοπλακουντιακού αίματος και του μητρικού γάλακτος. Οι διοξίνες και τα φουράνια έχουν επίσης ανιχνευτεί και στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, αλλά σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες από εκείνες του μητρικού γάλακτος, διότι το αγελαδινό γάλα – το κύριο συστατικό των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος – είναι συνήθως λιγότερο μολυσμένο από το μητρικό, καθώς οι αγελάδες είναι φυτοφάγες και βρίσκονται χαμηλότερα στην τροφική αλυσίδα. Ωστόσο, η αντικατάσταση του μητρικού γάλακτος με αγελαδινό δεν έχει νόημα: πρώτον, η έρευνα έχει αποδείξει πως – έπειτα από διόρθωση ως προς την προγεννητική έκθεση – τα βρέφη που τρέφονται με μητρικό γάλα που περιέχει διοξίνες αναπτύσσονται εντούτοις καλύτερα από εκείνα που τρέφονται με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος. Δεύτερον, τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και η σίτιση με μπιμπερό δημιουργούν απορρίμματα, τα οποία στη συνέχεια καίγονται ή αποτεφρώνονται, εκλύοντας έτσι περισσότερες διοξίνες και συντηρώνοντας τον κύκλο της τοξικότητας. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τονίσουμε πως τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, τα επίπεδα διοξινών στο περιβάλλον και στα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων και του μητρικού γάλακτος και των υποκαταστάτων αυτού, έχουν μειωθεί, τουλάχιστον στις χώρες που εφαρμόζουν τους αυστηρούς βιομηχανικούς κανόνες της Σύμβασης της Στοκχόλμης περί Έμμονων Οργανικών Ρύπων (POP), επιβεβαιώνοντας έτσι πως η λύση δεν έγκειται στην αντικατάσταση του μητρικού γάλακτος, αλλά στην πρόληψη της έκλυσης διοξινών.

Πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB)

Τα πολυχλωριωμένα διφαινύλια (PCB) χρησιμοποιούνταν ευρέως σε ηλεκτρικές συσκευές, πριν απαγορευτεί η παραγωγή τους από το αμερικανικό Κογκρέσο το 1979 και τη Σύμβαση της Στοκχόλμης περί Έμμονων Οργανικών Ρύπων (POP) το 2001. Ωστόσο, λόγω της μακροχρόνιας ανθεκτικότητάς τους και ως αποτέλεσμα της ανεξέλεγκτης διάθεσής τους, οι ουσίες αυτές υπάρχουν ακόμη στο περιβάλλον, μπορούν να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα και για το λόγο αυτό ανιχνεύονται ακόμη στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα και το μητρικό γάλα, προερχόμενες κυρίως από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ζωικής κυρίως προέλευσης. Τα PCB δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Η έκθεση σε αυτά κατά την ενδομήτρια ζωή και μετά από τον τοκετό μπορεί να επιφέρει χαμηλό βάρος γέννησης και συνδέεται με νευρολογικές και αναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. χαμηλότερο δείκτη ευφυΐας, διαταραχές συμπεριφοράς, διαταραχές της μνήμης) και με ανεπάρκεια του ανοσοποιητικού. Οι ουσίες αυτές ανιχνεύονται και στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος – ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως τα λεγόμενα υποαλλεργικά υποκατάστατα –και στις βρεφικές τροφές, αλλά σε συγκεντρώσεις χαμηλότερες από εκείνες που έχουν αναφερθεί σε ορισμένες μελέτες για το μητρικό γάλα. Ωστόσο, με δεδομένο ότι τα οφέλη του θηλασμού υπερτερούν κατά πολύ οποιασδήποτε πιθανής δυσμενούς επίδρασης των PCB, οι υγειονομικές αρχές συστήνουν να παραμείνουν οι οδηγίες υποστήριξης του θηλασμού ως έχουν.

Επιβραδυντικά φλόγας

Αυτές οι χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται ευρέως σε ηλεκτρονικές συσκευές (π.χ. τηλεοράσεις, υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα), σε ηλεκτρικές συσκευές, χαλιά, υφάσματα, έπιπλα, οικοδομικά υλικά και πλαστικά προϊόντα, για την επιβράδυνση της εξάπλωσης πυρκαγιών και συνεπώς την ελαχιστοποίηση των βλαβών και των εγκαυμάτων. Ορισμένες από αυτές, όπως οι πολυβρωμοδιφαινυλαιθέρες (PBDE), δεν δεσμεύονται χημικά στα προϊόντα, οπότε και μπορούν να απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα, όπου και εμμένουν σε κατοικίες και χώρους εργασίας και τελικά εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα. Εισπνέονται επίσης μαζί με τη σκόνη ή απορροφώνται από το δέρμα. Τα επιβραδυντικά φλόγας έχουν ανιχνευτεί τόσο σε ζώα όσο και σε ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα βρέφη εκτίθενται κατά την ενδομήτρια ζωή και στη συνέχεια μέσω του μητρικού γάλακτος, όπου τείνουν να συγκεντρώνονται αυτές οι λιπόφιλες ουσίες. Ανιχνεύονται επίσης και σε άλλες τροφές (π.χ. ψάρια, κρεατικά, έλαια, γάλα), καθώς και στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, όπου όμως τα επίπεδά τους είναι συνήθως χαμηλότερα από εκείνα του μητρικού. Τα επίπεδα που ανιχνεύονται στις Η.Π.Α. είναι κατά πολύ υψηλότερα των αντίστοιχων της Ευρώπης, καθώς εκεί είναι πολύ περισσότερα τα προϊόντα που τα περιλαμβάνουν, χωρίς ωστόσο να παρέχεται καλύτερη προστασία σε περίπτωση πυρκαγιάς. Τα επιβραδυντικά φλόγας επιδρούν αρνητικά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, ξεκινώντας ήδη από την ενδομήτρια ζωή, με επιπτώσεις στις κινητικές δεξιότητες, τις γνωστικές ικανότητες, τη μνήμη και την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη. Επίσης, δρουν και ως ενδοκρινικοί διαταράκτες.

Εντομοκτόνα

Το DDT (διχλωροδιφαινυλτριχλωροαιθάνιο) και άλλα οργανοχλωριούχα εντομοκτόνα, καθώς και οι μεταβολίτες τους (π.χ. το εξαχλωροβενζόλιο) συγκαταλέγονται στα πιο συνηθισμένα κατάλοιπα χημικών ουσιών που ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα, όπου συγκεντρώνονται εξαιτίας της λιποφιλίας τους και της μακράς ημίσειας ζωής τους (καθώς μεταβολίζονται και αποβάλλονται δύσκολα). Παρόλο που απαγορεύονται παγκοσμίως με βάση τη Συνθήκη της Στοκχόλμης για τους έμμονους οργανικούς ρύπους, ανιχνεύονται ακόμη σε ανθρώπους και άλλα θηλαστικά. Ωστόσο, τα επίπεδά τους παρουσιάζουν πτωτική τάση. Πολλά εντομοκτόνα δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Επιπρόσθετα, μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους, ευερεθιστότητα, αίσθημα ζάλης, ναυτία, έμετους, τρόμους, υπερδιέγερση, σπασμούς, απώλεια συνείδησης, καταστολή του αναπνευστικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος και θάνατο. Τα οργανοχλωριούχα εντομοκτόνα ανιχνεύονται επίσης περιστασιακά και σε βρεφικά υποκατάστατα μητρικού γάλακτος (και σε αυτά που βασίζονται στη σόγια) και βρεφικές τροφές, συνήθως σε επίπεδα χαμηλότερα από τα αντίστοιχα του μητρικού γάλακτος.

Δισφαινόλη Α (BPA)

Η δισφαινόλη Α (BPA) χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1960 για την παραγωγή σκληρών πολυκαρβονικών πλαστικών μπουκαλιών και ποτηριών, καθώς και στην εσωτερική επίστρωση μεταλλικών και πλαστικών συσκευασιών τροφίμων και ποτών, μεταξύ των οποίων και εκείνες για υγρά βρεφικά υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και αναψυκτικά. Καθώς η ένωση αυτή εκπλύεται εύκολα, ανιχνευόταν συχνά σε βρεφικά υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, προερχόμενη τόσο από τα πολυκαρβονικά πλαστικά μπιμπερό όσο και από την επίστρωση των συσκευασιών. Η πρακτική αυτή συνεχιζόταν μέχρι πολύ πρόσφατα, οπότε και οι κύριοι κατασκευαστές βρεφικών μπιμπερό, θηλών και υποκατάστατων βρεφικού γάλακτος άρχισαν να παράγουν προϊόντα χωρίς BPA, πριν ακόμη απαγορευθούν από το νόμο σε κάποιες χώρες. Μια τέτοια νομοθεσία είναι αρκετά καθυστερημένη σε άλλες χώρες, με δεδομένο ότι η ασφάλεια της BPA βρίσκεται εδώ και πολλά χρόνια υπό συζήτηση από τις αρμόδιες αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων σε όλο τον κόσμο, χωρίς ωστόσο να έχουν καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα. Η βιομηχανία των βρεφικών τροφών έχει αποφασίσει την αποφυγή της χρήσης ΒΡΑ, έπειτα από σχετική πίεση των καταναλωτών και με το φόβο της μείωσης των πωλήσεών τους, κι όχι εξαιτίας κάποιας νομοθετικής απαγόρευσης. Καθώς η χρήση της είναι τόσο διαδεδομένη, η ΒΡΑ εισέρχεται εύκολα στην τροφική αλυσίδα και ανιχνεύεται στα ούρα και το αίμα, καθώς και στο αίμα των εγκύων, τον ομφάλιο λώρο και το μητρικό γάλα. Έτσι, τα έμβρυα και τα βρέφη εκτίθενται στη ΒΡΑ ακόμη κι αν δεν σιτίζονται με μολυσμένα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος με μολυσμένο μπιμπερό. Η ΒΡΑ αποτελεί ενδοκρινικό διαταράκτη που μιμείται τη δράση των οιστρογόνων. Μια έκθεση του 2008 από το αμερικανικό National Toxicology Program εξέφρασε ανησυχία για την επίδραση της ΒΡΑ στον εγκέφαλο, τη συμπεριφορά και τον αδένα του προστάτη των εμβρύων, των βρεφών και των παιδιών εξαιτίας της υφιστάμενης έκθεσης των ανθρώπων στη ΒΡΑ (μέσω του πλακούντα, του μητρικού γάλακτος, της σίτισης με μπιμπερό και της σίτισης με μολυσμένες τροφές και ποτά).

Φθαλικές ενώσεις

Οι φθαλικές ενώσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται συνήθως για τη μάλθωση και την ευκαμψία πλαστικών καταναλωτικών προϊόντων, ανιχνεύονται στα βρεφικά μπιμπερό, σε άλλα εργαλεία και παιχνίδια για βρέφη και σε υλικά που χρησιμοποιούνται για την υγιεινή και την προσωπική περιποίηση. Καθώς δεν δεσμεύονται χημικά από το πλαστικό, εκλύονται εύκολα μέσω της εξάτμισης και της τριβής, αποκτώντας έτσι την ικανότητα να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα και να μολύνουν ακόμη και το μητρικό γάλα. Οι φθαλικές ενώσεις δρουν επιβαρυντικά στο ήπαρ, τους νεφρούς και ιδιαίτερα στο αναπαραγωγικό σύστημα, καθώς δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες. Μελέτες έχουν δείξει πως η πρόσληψη φθαλικών ενώσεων από τα βρέφη που τρέφονται με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος είναι ίση ή ως και τέσσερις φορές πιο αυξημένη από εκείνη των βρεφών που σιτίζονται με αποκλειστικό θηλασμό. Επίσης, η πρόσληψη μέσω του μητρικού γάλακτος είναι γενικά χαμηλή και είναι απίθανο να αποτελέσει σημαντικό κίνδυνο για την υγεία, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Εντούτοις, πρέπει να αξιολογούνται και να αποφεύγονται και άλλες πηγές μόλυνσης κατά τη βρεφική ηλικία. Πολλές χώρες αναπτύσσουν νομοθεσία για τη σταδιακή απομάκρυνση και την τελική απαγόρευση των φθαλικών ενώσεων από την αγορά.

Μέταλλα

Ο υδράργυρος, ο μόλυβδος, το αρσενικό και το κάδμιο είναι καρκινογόνα, ευνοούν την καρκινογένεση και είναι τοξικά για τον εγκέφαλο, με επιπτώσεις στη γνωστική ανάπτυξη και την ευφυΐα. Η βαριά τοξίκωση από υδράργυρο μπορεί να επιφέρει συγγενή ή επίκτητη εγκεφαλική παράλυση, όπως παρατηρήθηκε στη διαβόητη καταστροφή που συνέβη στη Minamata της Ιαπωνίας, στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Το κάδμιο είναι επίσης τοξικό για τους νεφρούς. Η κύρια πηγή πρόσληψης υδραργύρου στη διατροφή της μητέρας είναι η κατανάλωση ψαριών και θαλάσσιων θηλαστικών από μολυσμένα νερά. Η έκθεση σε μόλυβδο μπορεί να σχετίζεται με την εργασία (π.χ.. μπογιές, εκρηκτικά, μπαταρίες, οικοδομικά υλικά, τήξη μετάλλων, εξόρυξη), την κατοικία (ανακαίνιση που δημιουργεί σκόνη από μπογιές, ασχολίες όπως το βάψιμο μολύβδινων αγαλματίων ή η συγκόλληση ηλεκτρονικών), το νερό (παλαιοί μολύβδινοι σωλήνες, μόλυνση από ορυχεία ή βιομηχανίες) και την παράδοση (παραδοσιακές θεραπείες και καλλυντικά που περιέχουν μόλυβδο). Μέχρι πρόσφατα, τα σφραγίσματα των δοντιών αποτελούσαν επίσης πηγή πρόσληψης μολύβδου. Είναι επίσης πιθανό να καταναλωθούν αυξημένες ποσότητες αρσενικού, όταν ανιχνεύεται σε υψηλά επίπεδα στα υπόγεια ύδατα, είτε φυσικά είτε εξαιτίας της χρήσης φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων με βάση το αρσενικό. Το ρύζι που καλλιεργείται σε μολυσμένα νερά μπορεί να είναι μια σημαντική πηγή πρόσληψης. Η πιο συνηθισμένη πηγή πρόσληψης καδμίου είναι ο καπνός του τσιγάρου, ενώ λιγότερο σημαντική πηγή είναι η επαφή σε επαγγελματικό πλαίσιο (μπαταρίες, πλαστικά, βαφές, μεταλλικές επικαλύψεις) και η διατροφή (ψάρια, ζώα και φυτά που εκτρέφονται ή καλλιεργούνται σε νερά και εδάφη, μολυσμένα με κάδμιο). Όταν ανιχνεύονται στο αίμα της μητέρας, ο υδράργυρος, ο μόλυβδος, το αρσενικό και το κάδμιο, διαπερνούν τον πλακούντα και μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου στα τελευταία στάδια της κύησης και κατά την πρώτη βρεφική ηλικία. Τα επίπεδα αυτών των ρύπων είναι υψηλότερα κατά τη γέννηση. Τα επίπεδα του υδραργύρου στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα μπορεί να είναι 1,5 φορές πιο αυξημένα από τα επίπεδα στο μητρικό αίμα, ενώ τα επίπεδα του μολύβδου, του αρσενικού και του καδμίου είναι συνήθως χαμηλότερα από εκείνα της μητέρας. Όλα τα επίπεδα που ανιχνεύονται κατά τη γέννηση τείνουν να μειώνονται κατά τη μεταγεννητική περίοδο, καθώς τα μέταλλα εκκρίνονται σε μικρές ποσότητες στο μητρικό γάλα. Για παράδειγμα, στα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη, τα επίπεδα του υδραργύρου μειώνονται κατά τον τρίτο μήνα της ζωής ως και περίπου 60%, σε σύγκριση με την ποσότητα κατά τη γέννηση. Αυτά τα μέταλλα, ιδιαίτερα ο υδράργυρος και ο μόλυβδος, ανιχνεύονται συχνά και στα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, συχνά δε σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το μητρικό γάλα, χωρίς ωστόσο να παρέχουν και την προστασία του μητρικού γάλακτος. Η πρόσληψη μέσω της σίτισης με υποκατάστατο μητρικού γάλακτος μπορεί να είναι ακόμη υψηλότερη, εάν η σκόνη αναμειχθεί με νερό, μολυσμένο με μέταλλα. Έχουν δημοσιευτεί αναφορές για μολυσμένα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος στη Γερμανία, την Αυστραλία, τον Καναδά, τη Σουηδία και – πιο πρόσφατα – την Κίνα. Επίσης, διάφορες χώρες ανά τον κόσμο, από την Ιταλία μέχρι τη Νιγηρία, έχουν αναφέρει περιπτώσεις αγελαδινού γάλακτος, του βασικού δηλαδή συστατικού για την παραγωγή των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, μολυσμένου με βαρέα μέταλλα. Συνεπώς, η διακοπή ή η καταστολή του θηλασμού και η αντικατάστασή του με υποκατάστατα μητρικού γάλακτος με βάση το αγελαδινό γάλα δεν αποτελούν εναλλακτική λύση για την αντιμετώπιση της μόλυνσης.

Μελαμίνη

Η μελαμίνη είναι ένα συνθετικό προϊόν που προστίθεται στα λιπάσματα για την ενίσχυση της ανάπτυξης των καλλιεργειών. Αποτελεί επίσης συστατικό διάφορων πλαστικών και ως τέτοιο, ανευρίσκεται σε πολλά βιομηχανικά αγαθά. Το 2007, μια Κινεζική εταιρεία προσέθεσε εσκεμμένα μελαμίνη σε αραιωμένο νωπό γάλα που χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή υποκαταστάτου μητρικού γάλακτος σε σκόνη, προκειμένου να ενισχύσει τη φαινομενική του περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες. Καθώς η μελαμίνη δεν αποικοδομείται στους ανθρώπους και απεκκρίνεται κυρίως μέσω των νεφρών, τα βρέφη που σιτίζονταν με το μολυσμένο υποκατάστατο μητρικού γάλακτος υπέστησαν οξεία νεφρική ανεπάρκεια που επέφερε το θάνατο ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ή ανέπτυξαν πέτρες στα νεφρά. Οι κινεζικές υγειονομικές αρχές ανέφεραν αρχικά 432 περιστατικά δηλητηρίασης, ένα εκ των οποίων ήταν θανατηφόρο. Επρόκειτο μάλλον για υποεκτίμηση, η οποία αργότερα διορθώθηκε σε τουλάχιστον 6 θανάτους και 300.000 περιστατικά. Αργότερα διαπιστώθηκε ότι κι άλλοι παραγωγοί υποκατάστατων μητρικού γάλακτος είχαν προσθέσει μελαμίνη στα προϊόντα τους, τα οποία δεν καταναλώνονταν μόνο στην Κίνα, αλλά εξάγονταν και σε πολλές άλλες χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Η αυξημένη ζήτηση για την παραγωγή και πώληση ολοένα και μεγαλύτερων ποσοτήτων υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, ακόμη κι όταν σπανίζουν οι πρώτες ύλες (μεγάλη ποσότητα του νωπού γάλακτος που χρησιμοποιήθηκε από τους κινέζους παραγωγούς προερχόταν από τη Νέα Ζηλανδία), υποστηρίζεται από τη ραγδαία μείωση των ποσοστών θηλασμού στην Κίνα, όπου οι γυναίκες απασχολούνται σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό σε κάποια βιομηχανία, αδημονώντας να εργαστούν σε συνθήκες που δυσχεραίνουν το θηλασμό (καθώς απουσιάζει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο), ενώ παράλληλα η αντίσταση στην επιθετική προώθηση των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος από τις τοπικές και ξένες εταιρείες είναι μηδαμινή.

Μυκοτοξίνες

Οι μυκοτοξίνες είναι τοξικοί μεταβολίτες σαπροφυτικών μυκήτων που εντοπίζονται σε τρόφιμα και ζωοτροφές (κυρίως δημητριακά), που έχουν μολυνθεί από μύκητες. Η ομάδα μυκοτοξίνων που έχει μελετηθεί περισσότερο είναι οι αφλατοξίνες, των οποίων η καρκινογόνος δράση είναι γνωστή. Οι αφλατοξίνες ανιχνεύονται στο μητρικό γάλα σε πληθυσμιακές ομάδες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες μολυσμένων δημητριακών, ιδιαίτερα σε τροπικές χώρες χαμηλού εισοδήματος, όπου οι μύκητες αναπτύσσονται ταχύτερα και τα τρόφιμα ελέγχονται σπάνια για μύκητες. Οι μυκοτοξίνες ανιχνεύονται σπάνια σε τρόφιμα, άρα και στο μητρικό γάλα, σε χώρες υψηλού εισοδήματος. Ωστόσο, σ’ αυτές τις χώρες ανιχνεύονται σε βιομηχανικές βρεφικές τροφές έτοιμες προς κατανάλωση (υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, βρεφικές τροφές με βάση το κρέας) που φτιάχνονται από ζώα που έχουν τραφεί με μολυσμένα δημητριακά. Το πιο πιθανό είναι πως η αυστηρότερη νομοθεσία και οι έλεγχοι θα μειώσουν σταδιακά τον κίνδυνο αυτό στις χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ οι χαλαροί έλεγχοι και η ελλιπής νομοθεσία θα επιτρέψουν την αύξηση του κινδύνου σε αναδυόμενες οικονομίες, όπως η Κίνα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

Έγγραφα που  ελήφθησαν υπόψιν  για  την παρούσα έκθεση

• Arendt M. Communicating human biomonitoring resultsto ensure policy coherence with public health recommendations: analysing breastmilk whilst protecting, promoting and supporting breastfeeding. Environ Health 2008;7(Suppl 1):S6

• Bergman Å, Heindel JJ, Jobling S, Kidd KA, Thomas Zoeller R (editors). State of the science of endocrine disrupting chemicals 2012. United Nations Environment Programme and the World Health Organization, 2013

• Blanck HM, Marcus M, Tolbert PE et al. Age at menarche and Tanner stage in girls exposed in utero and postnatally to polybrominated biphenyl.

Epidemiology 2000;11:641-7

• Boersma ER, Lanting CI. Environmental exposure to polychlorinated biphenyls (PCBs) and dioxins. Consequences for longterm neurological and cognitive development of the child lactation. Adv Exp Med Biol 2000;478:271-87

• Braun JM, Kalkbrenner AE, Calafat AM et al. Impact of early-life bisphenol A exposure on behavior and executive function in children. Pediatrics 2011;128;873- 82

• Bucher J, Shelby M, National Institute of Environmental Health Sciences. Since you asked – Bisphenol A (BPA): Questions and Answers about Bisphenol A: http://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/sya- bpa/index.cfm

• Croes K et al. Persistent organic pollutants in Human milk: a biomonitoring study in rural areas of Flanders (Belgium). Chemosphere 2012 Nov; 89(8): 988-94)

• Costa LG, Giordano G, Tagliaferro S et al. Polybrominated diphenyl ether (PBDE) flame retardants: environmental contamination, human body burden and potential adverse health effects. Acta Biomed 2008;79:172-83

• Dorea JG, Donangelo CM. Early (in uterus and infant) exposure to mercury and lead. Clinical Nutrition 2006;25:369-76

• Eggesbo M, Stigum H, Longnecker MP et al. Levels of hexachlorobenzene (HCB) in breastmilk in relation to birthweight in a Norwegian cohort. Environ Res 2009;109:559-66

• Fangstrom B, Moore S, Nermell B et al. Breastfeeding protects against arsenic exposure in Bangladeshi infants. Environ Health Perspect 2008;116: 963-9

• Frederiksen M, Vorkamp K, Thomsen M et al. Human internal and external exposure to PBDEs: a review of levels and sources. Int J Hyg Environ Health 2009;212:109-34

• Fromme H, Gruber L, Seckin E et al, for the HBMnet. Phthalates and their metabolites in breastmilk: results from the Bavarian Monitoring of Breast Milk (BAMBI). Environment International 2011;37:715-22

• Geraghty SR, Khoury JC, Morrow AL et al. Reporting individual test results of environmental chemicals in breastmilk: potential for premature weaning. Breastfeed Med 2008;3:207-13

• Gossner CME, Schlundt J, Embarek PB et al. The melamine incident: implications for international food and feed safety. Environ Health Perspect 2009;117:1803-8

• Govarts E, Nieuwenhuijsen M, Schoeters G et al. Birth weight and prenatal exposure to polychlorinated biphenyls (PCBs) and dichlorodiphenyldichloroethylene (DDE): a meta-analysis within 12 European birth cohorts. Environ Health Perspect 2012;120:162-70

• Guan N, Fan Q, Ding J et al. Melamine-contaminated powdered formula and urolithiasis in young children. N Engl J Med 2009;360:1067-74

• Harden F, Muller J, Toms L et al. Dioxins in the Australian population: levels in human milk. National Dioxins Program, Technical Report N. 10. Australian Government, Department of the Environment and Heritage,Canberra, 2004

• Hertz-Picciotto I, Youn Park H, Dostal M et al. Prenatal exposures to persistent and non-persistent organic compounds and effects on immune system development. Basic Clin Pharmacol Toxicol 2008;102:146-54

• Hoffman K, Adgent M, Davis Goldman B et al. Lactational exposure to polybrominated diphenyl ethers and its relation to social and emotional development among toddlers. Environ Health Perspect 2012; http://dx.doi.org/10.1289/ehp.1205100

• Kishikawa N, Wada M, Kuroda N et al. Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons in milk samples by high-performance liquid chromatography with fluorescence detection. Journal of Chromatography B 2003;789:257-64

•LaKind JS,BerlinCM, Naiman DQ. Infant exposure to chemicals in breast milk in theUnited States: what we need to learn from a breast milk monitoring program. Environ Health Perspect 2001;109:75-88

•LaKind JS,BerlinCM, Mattison DR. The heart of the matter on breastmilk and environmental chemicals: essential points for healthcare providers and new parents. Breastfeed Med 2008;3:251-9

•LaKind JS,BerlinCM, Sjödin A et al. Do human milk concentrations of persistent organic chemicals really decline during lactation? Chemical concentrations during lactation and milk/serum partitioning. Environ Health Perspect 2009;117:1625-31

• LaKind JS, Naiman DQ. Daily intake of bisphenol A and potential sources of exposure: 2005-2006 National Health and Nutrition Examination Survey. J Expo Sci Environ Epidemiol 2011;21:272-9

• Ljung K, Palm B, Grandér M et al. High concentrations of essential and toxic elements in infant formula and infant foods: a matter of concern. Food Chemistry 2011;127:943-51

• Malisch R, Kypke K, Kotz A et al. WHO/UNEP- coordinated exposure study (2008-2009) on levels of persistent organic pollutants (POPs) in human milk with regard to the global monitoring plan. Organohalogen Compounds 2010;72:1766-9

• Mead MN. Contaminants in human milk: weighing the risks against the benefits of breastfeeding. Environ Health Perspect 2008;116:A427-34

• Meeker JD. Exposure to environmental endocrine disruptors and child development. Arch Pediatr Adolesc Med 2012;166:1-7

• Meucci V, Soldani G, Razzuoli E et al. Mycoestrogen pollution of Italian infant food. J Pediatr 2011;159:278- 83

• Newbold RR. Developmental exposure to endocrine- disrupting chemicals programs for reproductive tract alterations and obesity later in life. Am J Clin Nutr 2011;94(suppl):1939-42S

• Pandelova M, Piccinelli R, Kashama S et al. Assessment of dietary exposure to PCDD/F and dioxin- like PCB in infant formulae available on the EU market. Chemosphere 2010;81:1018-21

• Pronczuk J, Moy G, Vallenas C. Breast Milk: an Optimal Food. Environ. Health Perspect. 2004; 112: A722-A723

• Ribas-Fito N, Julvez J, Torrent M et al. Beneficial effects of breastfeeding on cognition regardless of DDT concentrations at birth. Am J Epidemiol 2007;166:1198- 202

• Sakamoto M, Man Chan H, Domingo JL et al. Changes in body burden of mercury, lead, arsenic, cadmium and selenium in infants during early lactation in comparison with placental transfer. Ecotoxicol Environ Saf 2012;84:179-84

• Sjödin A, Patterson DG Jr, Bergman A. A review on human exposure to brominated flame retardants, particularly polybrominated diphenyl ethers. Environ Int 2003;29:829-39

• Soto AM,Vandenberg LN, Maffini MV et al. Does breast cancer start in the womb? Basic Clin Pharmacol Toxicol 2008;102:125-33

• UNEP/WHO. Results of the joint Stockholm Convention Secretariat/World Health Organization human milk survey (fourth and fifth rounds). WHO,Geneva, 2011, (UNEP/POPS/COP.5/INF/28)

• Vreugdenhil HJ, Slijper FM, Mulder PG et al. Effects of perinatal exposure to PCBs and dioxins on play behaviour in Dutch children at school age. Environ Health Perspect 2002;110:A593-8

• Weijs PJM, Bakker MI, Korver KR et al. Dioxin and dioxin-like PCB exposure of non-breastfed Dutch infants. Chemosphere 2006;64:1521-5

• Zuurbier M, Leijs M, Schoeters G et al. Children’s exposure to polybrominated diphenylethers. Acta Paediatr Suppl 2006;95:65-70

 

Οι Επτά Αρχές του IBFAN

  1. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά σε όλο τον κόσμο να έχουν το δικαίωμα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας.
  2. Οι οικογένειες, και ιδιαίτερα οι γυναίκες και τα παιδιά, να έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε επαρκή και θρεπτική σίτιση και αρκετό και οικονομικά προσιτό νερό.
  3. Οι γυναίκες να έχουν το δικαίωμα να θηλάσουν και να λάβουν ενημερωμένες αποφάσεις σχετικά με τη βρεφική και παιδική διατροφή.
  4. Οι γυναίκες να έχουν το δικαίωμα σε πλήρη υποστήριξη για θηλασμό για τουλάχιστον δύο χρόνια και για αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες.
  5. Όλοι οι άνθρωποι να έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης υψηλής ποιότητας και σε πληροφόρηση χωρίς εμπορικές επιρροές.
  6. Οι επαγγελματίες υγείας και οι καταναλωτές έχουν το δικαίωμα να προστατεύονται από εμπορικές επιρροές που πιθανόν διαστρεβλώνουν την κρίση και τις αποφάσεις τους.
  7. Οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να πιέζουν για αλλαγές που θα προστατεύουν, θα προωθούν και θα υποστηρίζουν τη θεμελιώδη υγεία, συνεργαζόμενοι σε διεθνές επίπεδο.

Συγγραφείς: Ο επικεφαλής συγγραφέας αυτής της δήλωσης του IBFAN είναι ο Δρ. Αdriano Cattaneo, με τη συνεργασία μελών της ομάδας εργασίας του IBFAN για τα χημική και μικροβιολογική μόλυνση των βρεφικών προϊόντων διατροφής.

 

Μετάφραση στα ελληνικά: Γεωργία Αναγνωστοπούλου – Ελευθερία Στεριανού

Διόρθωση  – Επιμέλεια: Φωτεινή Παπαγιώτη

Πηγή: www.ibfan.gr

 

 

 



 

Καταγγελία διαφήμισης εταιρίας Frezyderm στον ΕΟΦ

ΠΡΟΣ: Πρόεδρο Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Μεσογείων 284,15562 Χολαργός

ΘΕΜΑ: Αίτηση – αναφορά σχετικά με τον ελεγκτικό ρόλο του ΕΟΦ στην προώθηση και διαφήμιση των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος της εταιρίας Frezyderm

Σχετικά με τον ελεγκτικό σας ρόλο στην προστασία του μητρικού θηλασμού και στην ρύθμιση της προώθησης και διαφήμισης της αγοράς των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, όπως αυτός απορρέει από την κοινή Υπουργική Απόφαση 2008 Εναρμόνιση της Εθνικής Νομοθεσίας με Οδηγία 2006.141.ΕΚ για παρασκευάσματα για βρέφη, αιτούμαστε την παρέμβασή σας σε πρόσφατη τηλεοπτική και ραδιοφωνική διαφήμιση της εταιρίας Frezyderm.

Υπενθυμίζουμε ότι στην Υπουργική Απόφαση ορίζονται τα εξής:

Άρθρο 5 – Παράγραφος 4 –  Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη και των παρασκευασμάτων δεύτερης βρεφικής ηλικίας γίνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να παρέχει τις αναγκαίες πληροφορίες για μια σωστή χρήση των προϊόντων και να μην αποθαρρύνει το θηλασμό. Η χρήση όρων όπως “εξανθρωπισμένο” (humanized), “εξομοιωμένο με το μητρικό” (maternalized), “προσαρμοσμένο” (adapted) ή παρομοίων απαγορεύεται.

5. Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη περιλαμβάνει επιπλέον τη λέξη “προσοχή” ή ανάλογη προειδοποίηση ακολουθούμενη από τις ακόλουθες υποχρεωτικές ενδείξεις.

α) ένδειξη σχετικά με την ανωτερότητα του θηλασμού,

β) σύσταση για τη χρησιμοποίηση του προϊόντος μόνο εφόσον ζητηθεί η γνώμη ανεξάρτητων προσώπων με ειδίκευση στην ιατρική, στον τομέα της διατροφής ή στη φαρμακευτική ή άλλων προσώπων ασχολούμενων επαγγελματικά με τη φροντίδα της μητέρας και του παιδιού.

6. Η επισήμανση των παρασκευασμάτων για βρέφη δεν περιλαμβάνει εικόνες βρεφών, ούτε άλλες εικόνες ή κείμενα που να εξιδανικεύουν τη χρήση του προϊόντος. Μπορεί ωστόσο να περιέχει σχήματα που διευκολύνουν των αναγνώριση του προϊόντος και που απεικονίζουν τον τρόπο ετοιμασίας του.

9. Οι απαιτήσεις, οι απαγορεύσεις και οι περιορισμοί που αναφέρονται στις παραγράφους 4 έως 8 ισχύουν και για:

β) τη διαφήμιση.

Άρθρο 6 – ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

1. Η διαφήμιση των παρασκευασμάτων για βρέφη πραγματοποιείται μόνο μέσω εκδόσεων που ειδικεύονται στη φροντίδα των βρεφών ή στις επιστημονικές δημοσιεύσεις.

Εφόσον κριθεί αναγκαίο, είναι δυνατόν μετά από γνώμη του ΕΟΦ, δι` αποφάσεως του Υπουργού Υγείας και Κοιν. Αλληλεγγύης, να περιορισθεί περισσότερο ή να απαγορευθεί η διαφήμιση τους.

Οι διαφημίσεις αυτές των παρασκευασμάτων για βρέφη υπόκεινται στους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 5 παρ. 4 έως 8, και άρθρο 5 παρ. 9 στοιχείο β` και περιέχουν μόνο επιστημονικές και πραγματικές πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές δεν πρέπει να υπονοούν ή να δημιουργούν την πεποίθηση ότι η χορήγηση τροφής με θήλαστρο (μπιμπερό) δίνει ανάλογα ή καλύτερα αποτελέσματα από το μητρικό θηλασμό.

Άρθρο 7

ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ – ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

 1. Ο ΕΟΦ διασφαλίζει την αντικειμενική και πλήρη πληροφόρηση σχετικά με τη διατροφή των βρεφών και των νηπίων προς χρήση των οικογενειών και όσων απασχολούνται στον τομέα της διατροφής βρεφών και νηπίων σχετικά με το σχεδιασμό, τις διατάξεις, τη μορφή και τη διάδοση πληροφοριών και τον έλεγχο τους.

2. Ο ΕΟΦ ελέγχει ότι τα πληροφοριακά και μορφωτικά υλικά, γραπτά ή οπτικοακουστικά, που έχουν σχέση με τη διατροφή των βρεφών και στόχο να φθάσουν στις κυοφορούσες και στις μητέρες των βρεφών και νηπίων, περιλαμβάνουν σαφή πληροφοριακά στοιχεία σε σχέση με όλα τα ακόλουθα στοιχεία:

α) τα πλεονεκτήματα και η ανωτερότητα του θηλασμού,

β) το θηλασμό και την προπαρασκευή και διατήρηση του θηλασμού,

γ) τις ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζει για το θηλασμό η εισαγόμενη μερική χορήγηση του θηλάστρου (μπιμπερό),

δ) τη δυσκολία επαναφοράς του θηλασμού όταν έχει διακοπεί,

ε) όπου απαιτείται την ενδεδειγμένη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.

Στην περίπτωση που το υλικό αυτό περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη, οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της χρήσης τους, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλες τροφές ή μεθόδους διατροφής και ειδικότερα, τους κινδύνους για την υγεία από ακατάλληλη χρήση παρασκευασμάτων για βρέφη. 

Το υλικό αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιεί οποιαδήποτε εικόνα η οποία εξιδανικεύει τη χρήση των παρασκευασμάτων για βρέφη.

3. Η παροχή πληροφοριακού ή άλλου μορφωτικού υλικού εκ μέρους των παρασκευαστών ή των πωλητών, γίνεται μόνο μετά από αίτημα και με την γραπτή έγκριση του ΕΟΦ ή με βάση τις οδηγίες που δίδονται από τον ΕΟΦ για το σκοπό αυτό.

Η πρόσφατη τηλεοπτική και ραδιοφωνική διαφήμιση της εταιρίας Frezyderm αφορά αρχικά το γάλα σε σκόνη της εταιρίας Mommy που προορίζεται για εγκύους και θηλάζουσες μητέρες. Προβάλλεται με ιδανικό τρόπο μια έγκυος γυναίκα να παρουσιάζει ότι κάνει το καλύτερο και για την ίδια και το έμβρυό της, με ένα εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη, για το οποίο δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό αποδεικτικό στοιχείο αναγκαιότητας ή ωφελιμότητας, εφόσον ως γνωστόν εάν δεν τίθεται ιατρικό θέμα οι έγκυες και θηλάζουσες δεν πρέπει να παίρνουν συμπληρώματα ή υποκατάστατα ειδικά όταν ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή. Ο ισχυρισμός ότι μια μητέρα που θηλάζει έχει ανάγκη από ειδικό γάλα είναι αναπόδεικτος και δημιουργεί ειδικές απαιτήσεις για τον θηλασμό χωρίς λόγο. Η αιτίαση που ακούγεται “για υγιή ανάπτυξη του εμβρύου και «ποιοτικό» (!) θηλασμό» δεν έχει καμία επιστημονική βάση.

Η διαφήμιση στο τέλος της καταλήγει σε εικόνα με τρία πανομοιότυπα κουτιά υποκατάστατων μητρικού γάλακτος στην σειρά, το Frezylac Pure 1ης βρεφικής ηλικίας, 2ης βρεφικής ηλικίας και 3ης βρεφικής ηλικίας. Παράλληλα η μητέρα ακούγεται να λέει: «Και αποκλειστικά για το μωρό μου, Frezylac Pure». Η διαφήμιση υποκατάστατου μητρικού γάλακτος από την γέννηση παραβιάζει εμφανώς την εθνική νομοθεσία.

Δεν αναγράφεται τίποτα πουθενά στο πλάνο για το θηλασμό και την ανωτερότητά του, ότι δεν συστήνεται αυτό το προϊόν σε θηλάζοντα βρέφη, δεν υπάρχει πουθενά η επισήμανση της λέξης ΠΡΟΣΟΧΗ ή άλλης ισοδύναμης. Η διαφήμιση προβάλλει το εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη της εταιρίας με ιδανικά πρότυπα, εδώ μια όμορφη και ήρεμη έγκυος μέλλουσα μητέρα, ως ιδανική διατροφή για εγκύους, θηλάζουσες και έπειτα για τα βρέφη τους.

Είναι προφανές ότι στόχος της εταιρίας δεν είναι τόσο η προώθηση του «ειδικού» γάλακτος για μητέρες, αλλά η προώθηση συνολικά του εταιρικού ονόματος στις ελληνικές οικογένειες, καθώς και κυρίως η διασταυρούμενη προώθηση όλων των παρασκευασμάτων για βρέφη που διαθέτει με την δημιουργία εταιρικής πίστης στον καταναλωτή στο «σύστημα διατροφής» της εταιρίας, και όλα αυτά χωρίς καμία λέξη για τον μητρικό θηλασμό, και προωθώντας με αυτόν τον τρόπο υποκατάστατα του μητρικού θηλασμού από την γέννηση.

Πρόκειται για παραβίαση της νομοθεσίας και επιθετικό μάρκετιγκ, που αφήνει απροστάτευτο τον μητρικό θηλασμό, υποσκάπτει την κρίση των γονιών, απέχει από την αντικειμενική πληροφόρηση και παραβιάζει τον Διεθνή Κώδικα Εμπορίας Υποκαταστάτων Μητρικού Γάλακτος.

Σας καλούμε να δραστηριοποιηθείτε για την άμεση απόσυρση της παραπλανητικής διαφήμισης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Σας καλούμε να μεριμνήσετε για την υγεία των βρεφών και την δημόσια υγεία, όπως οφείλετε σύμφωνα με τον Νόμο.

Αιτούμαστε 1) της άμεσης συμμόρφωσης, επιβολής κυρώσεων στην εταιρεία FREZYDERM για την παράνομη διαφήμισή της και 2) της απαγόρευσης προβολής της, τουλάχιστον για το τμήμα-κομμάτι προβολής του βρεφικού γάλακτος FREZYDERM PURE, όπου προβάλλεται έπειτα από την ιδανική εικόνα εγκύου που σιτίζεται με εμπλουτισμένο γάλα σε σκόνη, χωρίς να αναγράφονται ευδιάκριτα οι υποχρεωτικές εκ του νόμου επισημάνσεις. Σας παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε τα αποτελέσματα των σχετικών ενεργειών σας προς την παραβάτη εταιρεία FREZYDERM.

Ο Πρόεδρος του IBFAN Ελλάδας
Στέλιος Παπαβέντσης

Η ιστορία θηλασμού της Σάντυ

Εγώ και ο θηλασμός…

Η Σάντυ Κουτσοσταμάτη αποκαλύπτει τη δική της εμπειρία με το θηλασμό

Ο περίγυρος και τα στερεότυπα…

Καθώς πέρασαν και οι έξη μήνες, το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν ότι είχα να αντιμετωπίσω τον περίγυρο ο οποίος αντί να με ενθαρρύνει που θηλάζω, δυστυχώς με αποθάρρυνε (εγω μέχρι τότε νόμιζα ότι το λογικό ήταν το αντίθετο…): «Ακόμα θηλάζεις!» «Φτάνει, το παιδί πρέπει να αρχίσει να τρώει φαγητό!» «Έχεις ρέψει, κόψε επιτέλους τον θηλασμό!» «Πότε θα πάρει μπιμπερό αυτό το παιδί;!» «Πότε θα ανεξαρτητοποιηθεί;». Εννοείται ότι αυτά συνεχίστηκαν μέχρι να αρχίσω να βάζω πιο αυστηρά τα όρια. Τώρα ευτυχώς, κανείς δεν τολμάει να πει τίποτα…

Δυστυχώς, η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια. Όταν δεν γνωρίζω κάτι είμαι ανοιχτός να ακούσω και να μάθω. Όταν όμως νομίζω ότι ξέρω, τότε… δύσκολα τα πράγματα. Μπορώ όμως να τολμήσω να πω ότι κι εγώ και ο Δημήτρης δεν αφήσαμε τρίτους να επηρεάσουν την διαπαιδαγώγηση στην μικρή, γιατί πολύ νωρίς είδαμε πόσο εύκολα ο καθένας μπορεί να παρέμβει και θέλοντας να κάνει καλό, τελικά να κάνει κακό. Κανείς δεν ξέρει καλύτερα για το μωρό από εμάς τους δύο. Θέλει τόλμη, αλλά είναι κάτι που πρέπει να πιστέψουν όλοι οι νέοι γονείς.

Η μαγεία…

Τώρα όταν έρχεται η ώρα η μικρή να θηλάσει λάμπει από χαρά. Πολλές φορές γελάει με ξεκαρδιστά γέλια και περιμένει ανυπόμονα… Κάποιες άλλες που έχει λίγο αργήσει η ώρα της δεν προλαβαίνω να κάτσω… Ήδη με έχει ξεντύσει και τρώει…
Αυτό το τέταρτο που θηλάζει πλέον, είναι η στιγμή που νιώθω αυτή τη μαγεία… Είναι η ασύγκριτη επαφή που έχω με το παιδί καθώς νιώθω ικανοποίηση που δεν περιγράφεται. Την ικανοποίηση που παίρνω μέσα από τη δική της ικανοποίηση, απόλαυση, χαρά, ηρεμία και ασφάλεια. Χαίρομαι που δεν τα παράτησα όταν ήρθαν τα δύσκολα (όταν δηλαδή είχε ενόχληση από τα δόντια της ή περνούσε τις περιόδους ταχείας ανάπτυξης και έτρωγε ασταμάτητα μέρα νύχτα)

Όταν με ρωτάνε πότε θα σταματήσω να θηλάζω, απλά απαντώ ότι θα σταματήσω όταν σταματήσει να είναι κάτι τόσο ευχάριστο, τόσο για μένα όσο και για τη μικρή.
Και αυτό θεωρώ ότι πρέπει να κάνουν όλες οι μητέρες, άσχετα αν το νιώθουν νωρίς ή αργά. Οι χρόνοι δεν παίζουν ρόλο. Η ποιότητα των συναισθημάτων είναι που μετράει.

…δεν είναι το παν!!!

Και φυσικά, οι μανούλες που δεν μπορούν για διάφορους λόγους να θηλάσουν σε καμία μα καμία μα καμία περίπτωση δεν πρέπει να νιώθουν μειονεκτικά ή ενοχικά! Ο θηλασμός είναι ένα κομμάτι από τα εκατομμύρια που απαιτούνται για να είσαι καλή μητέρα. Και φυσικά από μόνος του δεν εξασφαλίζει τίποτα.

Το ημερολόγιο!

Πριν λίγους μήνες είχα την τύχη να φωτογραφηθώ θηλάζοντας μαζί με ακόμη 11 υπέροχες μανούλες για το ημερολόγιο του μη κερδοσκοπικού οργανισμού IBFAN, ο οποίος προωθεί τον θηλασμό. Όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να το προμηθευτεί από τα εξής σημεία στη Θεσσαλονίκη:

1. Κατάστημα βιολογικών προϊόντων “Ζωή και Υγεία” – Τσιμισκή 120,
2. Κατάστημα βιολογικών προϊόντων “Μάνα Γη” – Πιττακού 18 (περιοχή Μαρτίου)
3. Κατάστημα βρεφικών ειδών “EccoBebeto” – Θεμ. Σοφούλη 4
4. Παιδιατρείο Άννας Πατσούρου – Θεμ. Σοφούλη 4
5. Παιιδιατρείο Στέλιου Παπαβέντση – Μιχ. Ψελλού 30 και Γεννηματά (Πυλαία)
6. Γυμναστήριο Human Intelligent Body treatment – Tσιμισκή 61
7. Πειρατές της πισίνας – Ξενοδοχείο Grand Hotel Palace.
8. Κατάστημα “Περί θηλασμού” – Κομηνών 2

Αφού άρχισαν οι εκπτώσεις, η τιμή του ημερολογίου του IBFAN τώρα είναι 5 ευρώ και αν θέλετε να σας το στείλουμε θα κοστίσουν ακόμα 5 ευρώ τα μεταφορικά. Μην ξεχνάτε ότι πρόκειται για ένα ημερολόγιο τοίχου και μπορείτε να στείλετε ακόμα την παραγγελία σας στο e-mail: imerologio2013@yahoo.gr. Θα το φέρνει στο σπίτι σας η εταιρεία ACS και θα το πληρώνετε με αντικαταβολή. ΟΛΑ ΤΑ ΕΣΟΔΑ ΘΑ ΔΙΑΤΕΘΟΥΝ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ – IBFAN ΕΛΛΑΔΟΣ.

Να είστε καλά!
Σ.

Aν θέλετε να μοιραστείτε τη δική  σας ιστορία θηλασμού μαζί μου και με τις άλλες μαμάδες, την περιμένω στο thilasmos-blog@yahoo.gr

Γράμμα ενός βρέφους προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας

Το Γράμμα – έκκληση ενός βρέφους προς τον Πρωθυπουργό στάλθηκε εκ μέρους του βρέφους από το Δίκτυο Δράσης για τη Βρεφική και Παιδική Διατροφή IBFAN Ελλάδας στο γραφείο του Πρωθυπουργού, στον Υπουργό Υγείας, στον Αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, στον Συνήγορο του Παιδιού, στον Πρόεδρο της UNICEF Ελλάδας και στον Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής Θηλασμού στις αρχές του 2013. Το βρέφος – δανειζόμενο τα λόγια επιστημόνων – βοηθών του – παρακαλεί τον αξιότιμο Πρωθυπουργό της Ελλάδας να προστατεύσει την υγεία αυτού και της μητέρας του μέσα από την διαφύλαξη του δικαιώματός του για μητρικό θηλασμό και βρεφική διατροφή μακριά από ανεξέλεγκτα και αθέμιτα εμπορικά συμφέροντα.

Το Γράμμα που στάλθηκε έχει ως εξής: Read more

Ημερολόγιο θηλασμού 2013 – “Μητέρες της Θεσσαλονίκης θηλάΖΟΥΝ τα παιδιά τους”

Web-02

Η ιδέα αυτού του ημερολογίου υπήρχε από καιρό στο μυαλό μας. Πιστέψαμε ότι μ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί να γίνει οικεία σε περισσότερο κόσμο η εικόνα της γυναίκας που θηλάζει, η οποία λείπει από την κουλτούρα μας. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε το στήθος της γυναίκας να διαφημίζει κάθε λογής προϊόντα και έχουμε ξεχάσει τον πραγματικό λόγο ύπαρξής του, δηλαδή τον θηλασμό του μωρού της. Read more

Ημερολόγια θηλασμού 2013

Το πρώτο από τα δύο ημερολόγια θηλασμού για το 2013, με τίτλο ”Κράτα με αγκαλιά και έλα να ζήσουμε την μαγεία του θηλασμού!… Μανούλα εμπιστεύσου μας” είναι έτοιμο!

Η ιδέα του πρώτου αυτού ημερολογίου γεννήθηκε στα ιατρεία δύο παιδίατρων του Ρεθύμνου, του κου Νίκου Βαράκη και της κας Ιωάννας Δακανάλη,  που έχουν το προνόμιο να είναι Διεθνώς Πιστοποιημένοι Σύμβουλοι Μητρικού Θηλασμού IBCLC. Read more

Ίδρυση συλλόγου για την βρεφική διατροφή και την προάσπιση του θηλασμού

Δελτίο Τύπου Θεσσαλονίκη 22 Μαΐου 2012

Με αφορμή την πρώτη συνεδρίαση του «Δικτύου Δράσης για τη Βρεφική Διατροφή – IBFAN Ελλάδας» θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για την δράση του. Πρόκειται για έναν Πανελλήνιο Σύλλογο που αποτελεί μη κερδοσκοπική μη κυβερνητική οργάνωση.

Το Δίκτυο υπερασπίζεται το δικαίωμα των βρεφών και των μικρών παιδιών να θηλάζουν, όπως και το δικαίωμα των γονιών να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με την βρεφική διατροφή οι οποίες θα είναι σύμφωνες με την επιστημονική γνώση και ανεξάρτητες από κερδοσκοπικούς σκοπούς. Υιοθετούμε τις επτά αρχές του IBFAN (International Baby Food Action Network/ Διεθνές Δίκτυο Δράσης για την Βρεφική Διατροφή): Read more

Ελληνικό δίκτυο δράσης για τη βρεφική διατροφή – IBFAN Greece

Την Κυριακή 5 Φεβρουαρίου 2012, στην Ξάνθη, θα γίνει η πρώτη, ιδρυτική συνέλευση της μη κυβερνητικής οργάνωσης ΙΒFAN Greece  – Δράση για τη βρεφική διατροφή.

Το ελληνικό Δίκτυο Δράσης για τη βρεφική διατροφή, ακολουθεί τα πρότυπα του Διεθνούς Δικτύου Δράσης για τη βρεφική διατροφή (Ιnternational Baby Food Action Network – IBFAN). Read more

Φαρμακεία φιλικά προς τα βρέφη.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την Διεθνή Φαρμακευτική Ένωση, «οι φαρμακοποιοί έχουν την δύναμη να βελτιώνουν τα θεραπευτικά αποτελέσματα και την ποιότητα ζωής των ασθενών, και πρέπει να θέσουν τους εαυτούς τους στην πρώτη γραμμή του συστήματος υγείας». Επεκτείνοντας αυτήν την διαπίστωση, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ότι τα φαρμακεία μπορούν να παίξουν έναν σημαντικό ρόλο στην προαγωγή υγείας, συμπεριλαμβανομένης της διατροφής. Αντί να περιορίζουν τον ρόλο τους στην διανομή και πώληση τροφίμων και προϊόντων, τα φαρμακεία θα μπορούσαν να γίνουν δομές που προστατεύουν την ιδανική διατροφή για βρέφη και μικρά παιδιά, που την προωθούν και την υποστηρίζουν σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα. Read more