Βοήθεια! Δεν θέλω να θηλάσω!

Ούτε κι εγώ ήθελα, ή δεν ήμουν σίγουρη αν ήθελα, οπότε καταλαβαίνω πώς αισθάνεστε και δεν πρόκειται να σας πω τι να κάνετε ή να σας κρίνω για την επιλογή σας. Ο τρόπος διατροφής του μωρού σας είναι δική σας απόφαση και θα σας υποστηρίξω για να κάνετε ό,τι είναι καλύτερο για σας. Ο στόχος μου όμως είναι να σας προσφέρω τις πιο ακριβείς πληροφορίες ώστε όποια απόφαση κι αν πάρετε να αισθάνεστε καλά με αυτή.

Και αναγνωρίζω πόσο δύσκολη μπορεί να είναι αυτή η απόφαση. Οι γυναίκες που δεν θέλουν να θηλάσουν βρίσκονται κάτω από μεγάλη πίεση, με πολύ λίγη βοήθεια και κατανόηση για τα αισθήματά τους, ή για τις προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίζουν. Είμαι εδώ για να σας βοηθήσω. Δεν είναι καθόλου αστείο να βρίσκεσαι με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο.

Πιστέψτε με, ξέρω, γιατί ήμουν κι εγώ μια μαμά με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο. Γι’ αυτό σας παρακαλώ να μην περιμένετε μέχρι να γεννήσετε για να ενημερωθείτε και να πάρετε την απόφασή σας. Κάντε την έρευνά σας τώρα.

Η αλήθεια είναι ότι ενώ ο θηλασμός είναι εύκολος για κάποιες γυναίκες, για τις περισσότερες ίσως, η χειρότερη στιγμή για να ενημερωθείτε για το θηλασμό είναι μετά τη γέννηση, όταν θα είστε εξουθενωμένες, εύθραυστες και στο έλεος των μύθων και της παραπληροφόρησης από τα στόματα ειδικών και μη. Είτε το πιστεύετε είτε όχι, οι κλινικές, τα νοσοκομεία, οι μαίες, οι γιατροί, η οικογένεια και οι φίλοι μας, με όλες τις καλές τους προθέσεις, μπορεί να μην είναι καλά πληροφορημένοι σχετικά με το θηλασμό και συνήθως έχουν προσωπικά εμπόδια να ξεπεράσουν σχετικά με το θέμα.

Στα παραπάνω προσθέστε κάθε προσωπικό άλυτο ζήτημα που μπορεί να έχετε εσείς οι ίδιες και τότε θα είστε σε μειονεκτική θέση στην περίπτωση που αποφασίσετε να δοκιμάσετε να θηλάσετε. Ο θηλασμός είναι ένα από τα σημαντικά γεγονότα της ζωής μας όπου θα τα πάμε καλύτερα αν είμαστε προετοιμασμένες. Δεν θα τρέχαμε σε μαραθώνιο χωρίς προπόνηση και σωστά παπούτσια, έτσι δεν είναι; Άρα, το καλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας και στο μωρό είναι να ερευνήσουμε σε βάθος το θέμα της διατροφής του, τόσο σε σχέση με τα συναισθήματά μας, όσο και τα δεδομένα γύρω απ’ αυτή, πριν γεννηθεί το μωρό.

Για να σας βοηθήσω σ’ αυτή την απόφαση, έχω γράψει μερικές συμβουλές πιο κάτω. Ελπίζω ότι θα σας φανούν χρήσιμες και ότι θα κρατήσετε αυτές που σας ταιριάζουν ενώ θα πετάξετε όλες τις υπόλοιπες. Σε κάθε περίπτωση, σας εύχομαι το καλύτερο σ’ αυτό το υπέροχο ταξίδι της μητρότητας.

Αν δεν θέλετε να θηλάσετε:

1. Μιλήστε σε κάποιον που εμπιστεύεστε. Διαλέξτε κάποιον τον οποίο σέβεστε, θαυμάζετε και εκτιμάτε, ο οποίος θα σας ακούσει ειλικρινά και θα σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε τα συναισθήματά σας χωρίς να σας κριτικάρει. Είτε διαλέξετε κάποιον φίλο, συγγενή ή επαγγελματία, αυτός ο άνθρωπος δεν θα πρέπει να προβάλει σε σας τις δικές του επιθυμίες. Ένας καλός ακροατής δεν θα σας πνίξει με τα πλεονεκτήματα του θηλασμού, αλλά ούτε και θα σας διευκολύνει ώστε να μη θηλάσετε καθόλου. Αυτός ή αυτή, θα πρέπει να σας βοηθήσει να καταλάβετε τον εαυτό σας και να είναι θετικός/ή και υποστηρικτικός/ή. Το να γίνει κανείς γονιός είναι μια μεταμόρφωση σε πολλά επίπεδα και καθώς εξερευνούμε τα συναισθήματά μας, ωριμάζουμε και είμαστε πιο έτοιμες να δεχτούμε αυτή την αλλαγή.

2. Φτάστε μέχρι το τέλος. Υπάρχουν χιλιάδες λόγοι για να μη θηλάσει μια γυναίκα και τους έχω ακούσει νομίζω όλους. Όλοι είναι σωστοί, γιατί κάθε συναίσθημα που μπορεί να έχει μια γυναίκα για το θηλασμό, είναι αληθινό και σημαντικό! Μόνο αν ερευνήσετε μέχρι τέλους αυτό που σας σταματάει από το να θηλάσετε, μόνο τότε θα έχετε την ευκαιρία να διακρίνετε το ψέμα από την αλήθεια.

Για παράδειγμα, κάποιες γυναίκες φοβούνται ότι δεν θα έχουν αρκετό γάλα, ίσως επειδή οι δικές τους μητέρες δεν θήλασαν ή είχαν δυσκολίες – αλλά τώρα γνωρίζουμε ότι περισσότερο από το 95% των γυναικών μπορούν να θηλάσουν. Όπως και πολλές άλλες γυναίκες, έτσι κι εγώ φοβόμουν ότι με το θηλασμό θα χαλάσει το στήθος μου, αγνοώντας το γεγονός ότι η ίδια η εγκυμοσύνη μπορεί να χαλάσει το στήθος μας και όχι ο θηλασμός. Άλλες γυναίκες φοβούνται να θηλάσουν σε δημόσιο χώρο, ή μπροστά σε φίλους και συγγενείς. Κάποιες άλλες απλώς σιχαίνονται.

Κάποιες έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής βίας στο παρελθόν – αν αυτό είναι το πρόβλημά σας, όπως είναι για το 25% των γυναικών, σας συνιστώ ανεπιφύλαχτα να ζητήσετε βοήθεια από κάποιον ειδικό και να συμμετέχετε σε κάποια ομάδα υποστήριξης. Εκεί θα έχετε την ευκαιρία να γνωρίσετε κι άλλες γυναίκες με το ίδιο πρόβλημα, που κατάφεραν να το ξεπεράσουν και είτε να θηλάσουν με επιτυχία ή να αντλούν και να δίνουν μητρικό γάλα. Για κάποιες απ’ αυτές τις γυναίκες τελικά ο θηλασμός εξελίχθηκε σε μια πολύ θετική, εμψυχωτική και θεραπευτική διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, το σημαντικό είναι ότι θα μάθετε ότι δεν είστε μόνη.

Άλλες γυναίκες φοβούνται ότι δεν θα μπορούν να πάρουν φάρμακα για όσο καιρό θηλάζουν. Μόνο αν έρθετε σε επαφή με αυτά που σας ενοχλούν ή σας φοβίζουν θα βρείτε τον τρόπο να τα χειριστείτε και να τα ξεπεράσετε και εκτός αυτού, και μόνο με το να τα πείτε και να τα αναγνωρίσετε θα καταλάβετε ότι χάνουν τη δύναμή τους επάνω σας. Άσχετα με την τελική σας απόφαση, έχετε καλές πιθανότητες να είστε πιο ήρεμη και γαλήνια μ’ αυτή και καλύτερα ενημερωμένη.

3. Ζυγίστε τους κινδύνους. Ενώ τα οφέλη του θηλασμού έχουν ειπωθεί πολλές φορές, οι έρευνες δείχνουν ότι η αναγνώριση των πλεονεκτημάτων του θηλασμού δεν έχει ιδιαίτερα θετική επίδραση, ακριβώς όπως το ότι ξέρουμε τα οφέλη του μπρόκολου δεν μας εμποδίζει από το να τρώμε fast food. Αυτό που ο καθένας πρέπει να ξέρει είναι ότι οι έρευνες έχουν δείξει πολλούς αληθινούς κινδύνους που σχετίζονται με την σίτιση με ξένο γάλα ή αλλιώς, φόρμουλα.

Σε ποιο βαθμό αλήθεια σχετίζεται ο θηλασμός με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης κάποιων ασθενειών;

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα, ο θηλασμός σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης των παρακάτω ασθενειών στο μωρό σας:

• Σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου: 36% lower risk
• Διαβήτης τύπου 1: 19-27%
• Διαβήτης τύπου 2: 39%
• Λευχαιμία : 19%
• Άσθμα: 27%
• Γαστρεντερικές λοιμώξεις: 64%
• Λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού: 72%
• Ατοπική δερματίτιδα: 42%
• Ωτίτιδα: 50%

Ο θηλασμός σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης των παρακάτω ασθενειών στις μητέρες:

• Διαβήτης τύπου 2: 4-12%
• Καρκίνος των ωοθηκών: 21%
• Καρκίνος του στήθους: 28%

Η μελέτη αυτή ερευνά τη σχέση ανάμεσα στο θηλασμό και σε μερικές μόνο από τις ασθένειες για τις οποίες ο θηλασμός θέτει προστασία. Υπάρχει ανάγκη για περισσότερη έρευνα, αλλά οι ενδείξεις πληθαίνουν συνεχώς.

Θα πρέπει επίσης να θυμάστε ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι το ελεγμένο και παστεριωμένο μητρικό γάλα από άλλες μητέρες είναι πιο κατάλληλο από το ξένο γάλα. Δηλώνει επίσης ότι η φόρμουλα θα πρέπει να είναι η τελευταία μας εναλλακτική λύση – αυτό το μήνυμα σίγουρα δεν έχει φτάσει ακόμα στ’ αυτιά μας!

4. Πάρτε τις αποφάσεις σας!

Εάν είστε αρνητικές προς το θηλασμό:
Έχετε κάνει εξονυχιστική έρευνα και είστε σίγουρες ότι έχετε πάρει την καλύτερη απόφαση για σας και την οικογένειά σας. Μερικά πράγματα τα οποία μπορεί να θέλετε να σκεφτείτε:

1.Μπορείτε να σταματήσετε να θηλάζετε οποιαδήποτε στιγμή αν ο θηλασμός δεν σας ταιριάζει.Αλλά είναι καλό να ξέρετε ότι αν δεν προσπαθήσετε καθόλου, θα είναι πολύ πιο δύσκολο να ξεκινήστε να θηλάζετε αν αλλάξετε γνώμη (αλλά όχι αδύνατον). Έχετε υπόψη ότι γνωρίζουμε πολλές γυναίκες που μετάνιωσαν που δεν θήλασαν, αλλά καμία που να μετάνιωσε που θήλασε.

2. Άντληση. Πολλές γυναίκες οι οποίες δεν αισθάνονται άνετα με τον άμεσο θηλασμό, έχουν αντλήσει γάλα με επιτυχία για πολύ καιρό.

3. Μητρικό γάλα από άλλη μητέρα – Τράπεζα μητρικού γάλακτος. Δυστυχώς ακόμα στη χώρα μας δεν έχουμε αυτή την επιλογή αλλά ελπίζω ότι κάποια μέρα στο μέλλον θα είναι μια υπαρκτή επιλογή για τις γυναίκες που δεν μπορούν να θηλάσουν.

4. Βιολογικό ξένο γάλα. Αν τελικά αποφασίσετε να χρησιμοποιήσετε φόρμουλα, η καλύτερη επιλογή είναι η βιολογική φόρμουλα, καθώς δεν περιέχει φυτοφάρμακα ή φάρμακα και ορμόνες που μπορεί να δόθηκαν στις αγελάδες. Διαλέξτε κάποιο που δεν περιέχει τεχνητό DHA & ARA καθώς αυτά τα χημικά σκευάσματα δεν είναι οργανικά, η αποτελεσματικότητά τους δεν έχει αποδειχθεί και χρειάζεται περισσότερη έρευνα για τις πιθανές παρενέργειες που μπορεί να προκαλούν.

5. Βρείτε μια καλή απάντηση. Τέλος, αν αποφασίσετε να μη θηλάσετε, σας συστήνω να σκεφτείτε και να έχετε έτοιμη μια καλή απάντηση για όλους τους καλοθελητές που θα θελήσουν να σας κρίνουν. Οι γυναίκες που κρίνουν άλλες γυναίκες για τις επιλογές τους, κάνουν τα πράγματα χειρότερα. Δοκιμάστε να πείτε «Ευχαριστώ για το ενδιαφέρον και το σεβασμό που δείχνεις σε μια τόσο προσωπική απόφαση, την οποία δεν πήρα εύκολα».

Εάν είστε θετικές προς το θηλασμό:

1. Κάντε μικρά βήματα. Βάλτε μικρούς, εύκολους στόχους και επιβραβεύστε τον εαυτό σας κάθε φορά που τους πετυχαίνετε. Όταν θήλαζα το πρώτο μου μωρό έλεγα «θα προσπαθήσω ως την Δευτέρα και μετά θα τα παρατήσω» και όταν ερχόταν η Δευτέρα ανέβαλα τον αποθηλασμό για μερικές μέρες ακόμα. Προσπαθήστε να κάνετε το ίδιο, να δεσμευτείτε για την πρώτη εβδομάδα τουλάχιστον, μετά για την επόμενη και πάει λέγοντας και ούτε που θα το καταλάβετε πότε θα περάσει ο πρώτος μήνας! Ακριβώς όπως μερικές από εμάς σιχαινόμαστε να πάμε στο γυμναστήριο στην αρχή αλλά στη συνέχεια απολαμβάνουμε το υπέροχο συναίσθημα που σου αφήνει η γυμναστική, έτσι και με το θηλασμό τα συναισθήματά σας μπορεί να αλλάξουν όσο περνάει ο καιρός. Μπορεί στο τέλος να τον λατρέψετε!

2. Βρείτε υποστηρικτές. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να έχετε γύρω σας ανθρώπους που πιστεύουν σε σας, που σας ενθαρρύνουν και σας υπενθυμίζουν ότι μπορείτε να το κάνετε. Επανερχόμενη στο προηγούμενο παράδειγμα με το γυμναστήριο, μπορεί να σιχαινόμαστε να κάνουμε γυμναστική μόνες μας, αλλά να γίνει πολύ ευχάριστο αν κάνουμε γυμναστική με κάποιες καλές φίλες. Όταν γεννήθηκε το πρώτο μου παιδί και ξεκίνησα να θηλάζω, σκεφτόμουν ότι αποκλείεται να τα καταφέρω μέχρι τις 40 μέρες, πόσο μάλλον για έξη μήνες.. Όμως με την βοήθεια και την συμπαράσταση της οικογένειάς μου, του άντρα μου και μερικών καλών φίλων, τελικά έφτασα να θηλάζω για δύο χρόνια! Αν δεν έχετε τέτοιους ανθρώπους στη ζωή σας, βρείτε τους τώρα. Μπορείτε να βρείτε πολλές υποστηρικτικές γυναίκες στις συναντήσεις του Συνδέσμου Θηλασμού Ελλάδος και στις ομάδες θηλασμού ανά πόλη του Facebook. Εκεί θα συναντήσετε άλλες μητέρες που θηλάζουν, θα λύσετε τις απορίες σας, θα μάθετε τα κόλπα του θηλασμού και θα αρχίσετε να απολαμβάνετε την μετάβαση στη μητρότητα και το θηλασμό.

Προσοχή: αν κάποια ομάδα, ή κάποια από τις μητέρες της ομάδας, δεν σας ταιριάζει, βρείτε άλλη ομάδα ή άλλες μητέρες να συναναστραφείτε. Να θυμάστε ότι δεν μιλάνε όλες οι γυναίκες με τον ίδιο τρόπο και κάποιες πιο φανατικές με το θηλασμό δεν μιλούν εκ μέρους όλων μας! Υπάρχουν πολλές ομάδες και πολλές γυναίκες που θηλάζουν εκεί έξω. Ακόμα κι αν βρείτε μόνο μία ακόμη μητέρα που θηλάζει και σας ταιριάζει, τουλάχιστον δεν θα είστε μόνη στο ταξίδι του θηλασμού.

Όμως προσέξτε: πρέπει να έχετε μαζί σας τους νικητές, όχι τους χαμένους. Γυναίκες που τα έχουν καταφέρει με το θηλασμό, που μπορούν να σας καταλάβουν, να σας στηρίξουν και βασικά να βγάλουν από μέσα σας τον καλύτερο εαυτό σας!

3. Μάθετε ποια είναι η επόμενη καλύτερη επιλογή σας. Γνωρίζω ότι για κάποιες γυναίκες οι προκλήσεις του θηλασμού είναι απλώς αξεπέραστες. Για παράδειγμα, ενώ τα περισσότερα φάρμακα είναι απολύτως συμβατά με το θηλασμό, υπάρχουν και κάποια που δεν είναι. Επίσης, κάποιες γυναίκες οι οποίες έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά, είναι πάρα πολύ τρομαγμένες από την εμπειρία τους για να μπορέσουν να θηλάσουν. Άλλες αντιμετωπίζουν την επίκριση από το περιβάλλον τους.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, είναι καλό να γνωρίζετε ότι σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η δεύτερη καλύτερη επιλογή σας δεν είναι το ξένο γάλα, αλλά το δικό σας αντλημένο γάλα. Η τρίτη επιλογή και πάλι δεν είναι το ξένο γάλα, αλλά το ελεγμένο και παστεριωμένο μητρικό γάλα από άλλη μητέρα-δότρια. Άρα, αν δεν μπορείτε, ή επιλέξετε να μην θηλάσετε καθόλου, σκεφτείτε την τρίτη καλύτερη και πιο ασφαλή επιλογή μετά τον άμεσο και τον έμμεσο θηλασμό. Γνωρίζω ότι αυτή η επιλογή δεν υπάρχει στην χώρα μας. Μπορείτε όμως να γίνετε υποστηρίκτριες για να γίνουν οι τράπεζες μητρικού γάλακτος ευρέως γνωστές και το μητρικό γάλα από μητέρες-δότριες διαθέσιμο για το μωρό σας, και για όλα τα μωρά, γιατί το αξίζουν!

Βίκυ Φαρδογιάννη – Πιστοποιημένη Σύμβουλος Μητρικού Θηλασμού IBCLC